Το ανθρώπινο σώμα, με την πάροδο του χρόνου και όταν εκτίθεται στα κατάλληλα ερεθίσματα, μπορεί να γίνει πιο ανθεκτικό στις σωματικές και φυσιολογικές καταπονήσεις. Ένα από τα βασικά επιστημονικά θεμέλια αυτής της προσαρμογής είναι ο κανόνας του Wolff, σύμφωνα με τον οποίο τα οστά αναδιαμορφώνονται ανάλογα με τα φορτία που δέχονται.
Έρευνες έχουν δείξει ότι σε πολλά αθλήματα το δυνατό μας άκρο -χέρι ή πόδι- παρουσιάζει μεγαλύτερη οστική πυκνότητα σε σύγκριση με το λιγότερο δυνατό. Στις πολεμικές τέχνες το φαινόμενο αυτό παρατηρείται τόσο στα άνω όσο και στα κάτω άκρα.
Η προπόνηση των κνημών στο muay thai
Στο muay thai, οι αθλητές συνηθίζουν να «σκληραγωγούν» τις κνήμες τους χτυπώντας κορμούς μπανανόδεντρων, των οποίων το μαλακό εξωτερικό στρώμα και ο μεγάλος όγκος τα καθιστούν κατάλληλα για τον σκοπό αυτό. Οι επαναλαμβανόμενες κρούσεις οδηγούν σε σταδιακή προσαρμογή της κνήμης στις δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τα λακτίσματα.
Η κνήμη (tibia) είναι το δεύτερο μεγαλύτερο οστό του ανθρώπινου σώματος. Όπως τα περισσότερα οστά, διαθέτει ένα πυκνό εξωτερικό περίβλημα που περιβάλλει μία εσωτερική κοιλότητα, ενώ διασχίζεται από μικροσκοπικές δομικές δοκίδες, ένας σχεδιασμός που προσφέρει υψηλή αντοχή με το μικρότερο δυνατό βάρος.
Το πάχος της κνήμης είναι μεγαλύτερο στο μέσο τμήμα της. Το εξωτερικό φλοιώδες στρώμα του οστού έχει μέσο πάχος 4-6 χιλιοστά στους άνδρες και 3-5 χιλιοστά στις γυναίκες. Παρότι δεν υπάρχουν μελέτες που να συγκρίνουν άμεσα το πάχος της κνήμης μεταξύ αθλητών πολεμικών τεχνών και μη αθλητών, το 2004 ο μαχητής του UFC Σον Στρίκλαντ δημοσίευσε ακτινογραφίες των ποδιών του, στις οποίες διακρινόταν εμφανώς αυξημένο πάχος του οστικού φλοιού, μία ένδειξη των προσαρμογών που μπορεί να επιφέρει η πολυετής προπόνηση.
Οι δυνάμεις που αναπτύσσονται κατά τα λακτίσματα είναι τόσο μεγάλες ώστε οι αθλητές αποθαρρύνονται από τη χρήση μονόπλευρης άμυνας με το χέρι, καθώς η πρόσκρουση μπορεί να προκαλέσει κάταγμα της ωλένης, του μακρύτερου οστού του αντιβραχίου. Σύμφωνα με μελέτες, τα κατάγματα αυτά αντιστοιχούν περίπου στο ένα τέταρτο όλων των τραυματισμών στις μικτές πολεμικές τέχνες (MMA).
Ακόμη και παραδοσιακές τεχνικές, όπως το «σιδερένιο χέρι» και το wing chun, που αξιοποιούν τον νόμο του Wolff για τη σκλήρυνση των αντιβραχίων, δύσκολα μπορούν να αποτρέψουν τέτοιου είδους τραυματισμούς.
Ενδυνάμωση χεριών και αντιβραχίων
Πολλοί αθλητές προπονούν επίσης τα χέρια και τα αντιβράχιά τους με τη μέθοδο του rice gripping, δηλαδή βυθίζοντας τα χέρια σε δοχεία γεμάτα με ρύζι και εκτελώντας διάφορες ασκήσεις αντίστασης.
Η μέθοδος αυτή ενεργοποιεί ταυτόχρονα πολλές μυϊκές ομάδες, σε αντίθεση με τις συμβατικές ασκήσεις γυμναστηρίου που συνήθως απομονώνουν συγκεκριμένους μυς. Καθώς οι μύες των δακτύλων και των αντιβραχίων γίνονται ισχυρότεροι, ασκούν μεγαλύτερες δυνάμεις στα οστά, ενεργοποιώντας τον μηχανισμό οστικής αναδιαμόρφωσης και αυξάνοντας το πάχος τους.
Μελέτες έχουν δείξει ότι οι αθλητές των μαχητικών αθλημάτων διαθέτουν μεγαλύτερη οστική πυκνότητα και περισσότερη άλιπη μυϊκή μάζα στα άκρα σε σύγκριση τόσο με αθλητές μη αθλημάτων επαφής όσο και με άτομα που δεν αθλούνται.
Η σημασία του κορμού
Πολλοί θεωρούν ότι η ενδυνάμωση των κοιλιακών και γενικότερα των μυών του κορμού αποσκοπεί αποκλειστικά στην προστασία των εσωτερικών οργάνων από τα χτυπήματα. Ωστόσο, βασικός τους ρόλος είναι και η αύξηση της δύναμης, της ακρίβειας και της αποτελεσματικότητας των χτυπημάτων.
Πολλά από τα χτυπήματα που εκτελούνται με τα άνω άκρα ξεκινούν ουσιαστικά από τα κάτω άκρα και μεταφέρουν τη δύναμη μέσω του κορμού. Έρευνες έχουν δείξει ότι η προπόνηση των μυών του κορμού βελτιώνει τη δύναμη και την ακρίβεια των χτυπημάτων σε διάφορες πολεμικές τέχνες.
Οι κίνδυνοι που ελλοχεύουν
Παρά τα οφέλη, η συστηματική προπόνηση συνοδεύεται από σημαντικούς κινδύνους. Ακόμη και με τη χρήση γαντιών, οι μαχητές υφίστανται συχνά τραυματισμούς στα μαλακά μόρια και στα οστά των χεριών, είτε από μία ισχυρή πρόσκρουση είτε από επαναλαμβανόμενη καταπόνηση.
Για αιώνες, οι αθλητές χρησιμοποιούν το παραδοσιακό κινεζικό έλαιο dit da jow -«κρασί για τους μώλωπες» σε ελεύθερη απόδοση στα ελληνικά- για την αποκατάσταση των τραυματισμών στα χέρια.
Ένας συνηθισμένος τραυματισμός είναι η λεγόμενη «άρθρωση του πυγμάχου» (boxer's knuckle), κατά την οποία τραυματίζονται οι τένοντες και η άρθρωση του μέσου δακτύλου, προκαλώντας αδυναμία πλήρους έκτασής του ή μετατόπιση του τένοντα πάνω από το οστό. Το συγκεκριμένο σημείο προεξέχει περισσότερο όταν η γροθιά είναι σφιγμένη και συχνά αποτελεί το βασικό σημείο πρόσκρουσης.
Η βλάβη αυτή δεν πρέπει να συγχέεται με το «κάταγμα του πυγμάχου» (boxer's fracture), το οποίο αφορά κάταγμα του μετακαρπίου του μικρού δακτύλου λόγω τραυματικής πρόσκρουσης. Το μικρό δάκτυλο αποτελεί το πιο αδύναμο σημείο του χεριού, καθώς συμμετέχει λιγότερο στη μεταφορά φορτίων σε σχέση με τα μεγαλύτερα δάκτυλα.
Δέρμα και νευρικό σύστημα
Οι συνεχείς προσκρούσεις επηρεάζουν και το δέρμα, το οποίο γίνεται παχύτερο δημιουργώντας χαρακτηριστικές υπερκερατώσεις στις αρθρώσεις των δακτύλων. Παράλληλα, αναπτύσσεται νευρική απευαισθητοποίηση, καθώς οι νευρικοί υποδοχείς προσαρμόζονται στα επαναλαμβανόμενα επώδυνα ερεθίσματα.
Ωστόσο, τα χτυπήματα κατά την προπόνηση ή τον αγώνα, ιδιαίτερα σε συγκεκριμένα σημεία πίεσης, μπορούν να προκαλέσουν βλάβες που ενδέχεται να χρειαστούν χρόνια για να αποκατασταθούν.
Τα όρια του ανθρώπινου σώματος
Παρά τις σύγχρονες και παραδοσιακές μεθόδους σωματικής προετοιμασίας, το ανθρώπινο σώμα έχει τα όριά του και θα υπάρχουν πάντοτε ευάλωτα σημεία.
Οι γυναίκες εμφανίζουν συχνότερα τραυματισμούς στα άνω άκρα, ενώ οι άνδρες παρουσιάζουν περισσότερους τραυματισμούς στα κάτω άκρα. Επιπλέον, οι τραυματισμοί της κεφαλής και του αυχένα, καθώς και οι μακροπρόθεσμες συνέπειές τους, αποτελούν ολοένα και μεγαλύτερη ανησυχία για την επιστημονική κοινότητα.
Οι ειδικοί επισημαίνουν ότι όσοι ενδιαφέρονται να ακολουθήσουν αντίστοιχες πρακτικές σωματικής προετοιμασίας θα πρέπει να προχωρούν σταδιακά και με μέτρο, δίνοντας στο σώμα τον απαραίτητο χρόνο ώστε να προσαρμόζεται με ασφάλεια στις απαιτήσεις που του επιβάλλονται.
Πηγή: THE CONVERSATION.COM
