Παρά τις δυσκολίες μια ομάδα ερευνητών από τη σχολή διοίκησης επιχειρήσεων INSEAD, στο Fontainebleau της Γαλλίας, το Brain Institute και το Πανεπιστήμιο της Βόννης, στη Βόννη της Γερμανίας, το τόλμησε. Συγκεκριμένα, η ερευνητική ομάδα προσπάθησε να κατανοήσει πώς η σύνθεση του μικροβιώματος επηρεάζει τις κοινωνικές δεξιότητες. Για να το πετύχουν αυτό, στρατολόγησαν 101 υγιείς άνδρες. «Επιλέξαμε μόνο άνδρες για τη μελέτη μας, ιδίως λόγω των ορμονικών παραγόντων στις γυναίκες που είναι σημαντικοί στη λήψη αποφάσεων», εξήγησε η Hilke Plassmann, καθηγήτρια στο INSEAD και συν-συγγραφέας της μελέτης που δημοσιεύθηκε στο PNAS Nexus.

Οι μισοί από τους συμμετέχοντες έλαβαν ένα μείγμα πρεβιοτικών και προβιοτικών, συμπεριλαμβανομένων των Lactobacillus και Bifidobacterium, ενώ οι άλλοι μισοί έλαβαν εικονικό φάρμακο για επτά εβδομάδες. Η σύνθεση του μικροβιώματός τους αναλύθηκε στην αρχή και στο τέλος του πειράματος. «Οι συμμετέχοντες συνέχισαν τη συνήθη διατροφή τους. Τα πρεβιοτικά επέτρεψαν στα βακτήρια να αποικίσουν ευκολότερα το έντερο», εξήγησε η ερευνήτρια.

Η ευαισθησία στην αδικία

Οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να λάβουν μέρος σε ένα τεστ συμπεριφοράς που ονομάζεται «παιχνίδι με τελεσίγραφα», πριν και μετά τη λήψη του συμπληρώματος. Η αρχή είναι να διατεθεί ένα χρηματικό ποσό σε έναν παίκτη, ο οποίος στη συνέχεια πρέπει να το μοιραστεί, δίκαια ή όχι, με έναν δεύτερο παίκτη.

Ο δεύτερος παίκτης μπορεί να αποδεχτεί ή να απορρίψει την προσφορά, ιδίως αν θεωρηθεί άδικη. Στην περίπτωση αυτή, κανένας από τους δύο παίκτες δεν λαμβάνει χρήματα, κάτι που ονομάζεται «αλτρουιστική τιμωρία». Πράγματι, ο δεύτερος παίκτης θυσιάζει το μερίδιο των χρημάτων του για να «τιμωρήσει» τον πρώτο παίκτη για την έλλειψη γενναιοδωρίας του. Αυτό το παιχνίδι μετράει πειραματικά την ευαισθησία στην αδικία.

Τα αποτελέσματα της μελέτης έδειξαν ότι οι συμμετέχοντες που έλαβαν τα συμπληρώματα ήταν πιο πιθανό να απορρίψουν άνισες προσφορές στο τέλος των 7 εβδομάδων, ακόμη και όταν η ανισορροπία ήταν μικρή. Η ομάδα του εικονικού φαρμάκου συμπεριφέρθηκε πανομοιότυπα κατά τη διάρκεια της πρώτης και της δεύτερης δοκιμαστικής περιόδου. «Αυτό υποδηλώνει ότι η τροποποίηση του μικροβιώματος του εντέρου έκανε τους συμμετέχοντες λιγότερο ορθολογικούς και πιο ανθρώπινους, πιο ευαίσθητους στις κοινωνικές εκτιμήσεις», συνόψισε η Plassmann.

Ο ρόλος της τυροσίνης

Οι επιστήμονες παρατήρησαν επίσης διάφορες βιολογικές αλλαγές. Οι συμμετέχοντες που, στην αρχή της μελέτης, είχαν τη μεγαλύτερη ανισορροπία μεταξύ των δύο τύπων βακτηρίων που κυριαρχούν στη χλωρίδα του εντέρου (Firmicutes και Bacteroidetes) είδαν τη σύνθεση του μικροβιώματός τους να εξελίσσεται περισσότερο με τη λήψη συμπληρωμάτων. Τα άτομα αυτά έδειξαν τη μεγαλύτερη ευαισθησία στην αδικία κατά τη διάρκεια του παιχνιδιού τελεσίγραφου.

Επιπλέον, οι εξετάσεις αίματος πριν και μετά τη λήψη του συμπληρώματος αποκάλυψαν μείωση των επιπέδων τυροσίνης, ενός πρόδρομου συστατικού της ντοπαμίνης, έπειτα από επτά εβδομάδες λήψης συμπληρώματος.

«Η σύνθεση του εντερικού μικροβιόκοσμου θα μπορούσε να επηρεάσει την κοινωνική συμπεριφορά μέσω πρόδρομων ουσιών της ντοπαμίνης, οι οποίες εμπλέκονται στους μηχανισμούς ανταμοιβής του εγκεφάλου», υπέθεσε η νευροεπιστήμονας.

Η μελέτη αυτή πρέπει να συμπληρωθεί με περαιτέρω έρευνες, ιδίως σε άλλες κοινωνικές ομάδες.

«Μία από τις αδυναμίες αυτής της μελέτης είναι ότι το δείγμα αποτελείται μόνο από άνδρες. Επιπλέον, επικεντρωθήκαμε στο τι συμβαίνει σε συμπεριφορικό και βιολογικό επίπεδο, αλλά δεν γνωρίζουμε γιατί αυτό συμβαίνει σε ψυχολογικό επίπεδο», σημείωσε η Dr. Plassmann.

Ωστόσο, η μοναδικότητα αυτής της μελέτης έγκειται στο ότι είναι η πρώτη που μετρά την επίδραση του μικροβιώματος στη λήψη αποφάσεων σε ανθρώπους. «Για μελλοντικές μελέτες, μπορούμε να προσπαθήσουμε να κατανοήσουμε γιατί παρατηρείται αυτή η ψυχολογική αντίδραση», δήλωσε η ίδια.

Η σημασία του ρόλου του μικροβιώματος μελετάται όλο και περισσότερο, μεταξύ άλλων και στις ψυχιατρικές διαταραχές. Μια μετα-ανάλυση που δημοσιεύθηκε το 2021 στο JAMA Psychiatry έδειξε ότι ανισορροπίες στο μικροβιόκοσμο μπορούν να βρεθούν σε ασθενείς που εμφανίζουν κατάθλιψη, άγχος, διπολική διαταραχή και σχιζοφρένεια. «Η δυσκολία αυτή τη στιγμή είναι ότι δεν γνωρίζουμε αν είναι η αλλαγή στον μικροβιόκοσμο που επηρεάζει τη νόσο ή το αντίστροφο. Είναι το πρόβλημα της κότας ή του αυγού», σχολίασε καταλήγοντας η Dr. Plassmann

Πηγή: Medscape