Εκατομμύρια χιλιόμετρα ποταμών σε όλο τον κόσμο μεταφέρουν ρύπανση από αντιβιοτικά σε επίπεδα αρκετά υψηλά ώστε να προάγουν την ανθεκτικότητα στα φάρμακα και να βλάπτουν την υδρόβια ζωή, προειδοποιεί μια μελέτη με επικεφαλής το Πανεπιστήμιο McGill.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο PNAS Nexus, είναι η πρώτη που εκτιμά την κλίμακα της παγκόσμιας ρύπανσης των ποταμών από τη χρήση αντιβιοτικών από τον άνθρωπο. Οι ερευνητές υπολόγισαν ότι περίπου 8.500 τόνοι αντιβιοτικών - σχεδόν το ένα τρίτο της ετήσιας κατανάλωσης - καταλήγουν κάθε χρόνο στον υδροφόρο ορίζοντα σε όλο τον κόσμο, ακόμη και μετά τη διέλευσή τους από τα συστήματα αποχέτευσης.
«Αν και οι ποσότητες των υπολειμμάτων από μεμονωμένα αντιβιοτικά μεταφράζονται σε πολύ μικρές συγκεντρώσεις στους περισσότερους ποταμούς, γεγονός που τα καθιστά πολύ δύσκολο να ανιχνευθούν, η χρόνια και σωρευτική έκθεση του περιβάλλοντος σε αυτές τις ουσίες μπορεί να εξακολουθεί να αποτελεί κίνδυνο για την ανθρώπινη υγεία και τα υδρόβια οικοσυστήματα», δήλωσε η Heloisa Ehalt Macedo, μεταδιδακτορική ερευνήτρια γεωγραφίας στο Πανεπιστήμιο McGill και κύρια συγγραφέας της μελέτης.
Η ερευνητική ομάδα χρησιμοποίησε ένα παγκόσμιο μοντέλο που επικυρώθηκε με δεδομένα πεδίου από σχεδόν 900 τοποθεσίες ποταμών. Διαπίστωσαν ότι η αμοξικιλλίνη, το πιο χρησιμοποιούμενο αντιβιοτικό στον κόσμο, είναι το πιο πιθανό να υπάρχει σε επικίνδυνα επίπεδα, ειδικά στη Νοτιοανατολική Ασία, όπου η αυξανόμενη χρήση και η περιορισμένη επεξεργασία λυμάτων ενισχύουν το πρόβλημα.
«Η μελέτη αυτή δεν έχει ως στόχο να προειδοποιήσει για τη χρήση αντιβιοτικών – τα αντιβιοτικά είναι απαραίτητα για την υγεία σε παγκόσμιο επίπεδο – αλλά τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι μπορεί να υπάρχουν ανεπιθύμητες επιπτώσεις στο υδάτινο περιβάλλον και στην αντοχή στα αντιβιοτικά, γεγονός που απαιτεί στρατηγικές μετριασμού και διαχείρισης για την αποφυγή ή τη μείωση των επιπτώσεών τους», δήλωσε ο Bernhard Lehner, καθηγητής παγκόσμιας υδρολογίας στο Τμήμα Γεωγραφίας του Πανεπιστημίου McGill και συν-συγγραφέας της μελέτης.
Τα ευρήματα είναι ιδιαίτερα αξιοσημείωτα, καθώς η μελέτη δεν έλαβε υπόψη τα αντιβιοτικά που προέρχονται από κτηνοτροφία ή φαρμακευτικά εργοστάσια, τα οποία συμβάλλουν σημαντικά στη ρύπανση του περιβάλλοντος.
«Τα αποτελέσματά μας δείχνουν ότι η ρύπανση των ποταμών από αντιβιοτικά που προέρχονται αποκλειστικά από την ανθρώπινη κατανάλωση αποτελεί κρίσιμο ζήτημα, το οποίο πιθανότατα θα επιδεινωθεί από κτηνιατρικές ή βιομηχανικές πηγές σχετικών ενώσεων», δήλωσε ο Jim Nicell, καθηγητής περιβαλλοντικής μηχανικής στο McGill και συν-συγγραφέας της μελέτης. «Επομένως, απαιτούνται προγράμματα παρακολούθησης για την ανίχνευση της ρύπανσης των υδάτινων οδών από αντιβιοτικά ή άλλες χημικές ουσίες, ιδίως σε περιοχές που το μοντέλο μας προβλέπει ότι διατρέχουν κίνδυνο».
