ΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
  • ΟΜΟΡΦΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • DIGITAL HEALTH
  • FITNESS
  • HEALTH TALK
  • PATIENT TALK
  • PET
  • PHARMA NEWS
  • PHARMA POLICY

News4Health.gr

  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • PHARMA NEWS
  • PET
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Ανακαλύφθηκαν 473 γονίδια-διακόπτες που «φωτίζουν» σοβαρές ασθένειες προτού εκδηλωθούν

Υγεία
UNSPLASH
Τα γονίδια του κάθε ανθρώπου δεν λειτουργούν όλα με τον ίδιο τρόπο. Ενώ τα περισσότερα γονίδια αυξομειώνουν σταδιακά τη δραστηριότητά τους, σαν ρυθμιστές φωτεινότητας, κάποια από αυτά λειτουργούν σαν διακόπτες φωτός, είτε πλήρως «αναμμένα» είτε τελείως «σβηστά».
Παρασκευή, 04/07/2025 - 10:34
— Photo: UNSPLASH
News4Health Team News4Health Team

Μια διεθνής ομάδα επιστημόνων εντόπισε 473 τέτοια γονίδια-διακόπτες, που θα μπορούσαν να βοηθήσουν τους γιατρούς να προβλέψουν τον κίνδυνο εμφάνισης καρκίνου, αυτοάνοσων και άλλων σοβαρών παθήσεων πολλά χρόνια πριν εμφανιστούν τα πρώτα συμπτώματα.

Το φαινόμενο της «διμορφικής έκφρασης»

Οι ερευνητές ανέλυσαν γενετικά δεδομένα από σχεδόν 1.000 ανθρώπους, καλύπτοντας 27 διαφορετικούς ιστούς, και δημοσίευσαν τα ευρήματά τους στο περιοδικό «Nature Communications». Οι βιολογικοί αυτοί διακόπτες δημιουργούν ένα φαινόμενο που οι επιστήμονες ονομάζουν «διμορφική έκφραση» (bimodal expression), δηλαδή τα γονίδια είτε εκφράζονται πλήρως είτε παραμένουν εντελώς ανενεργά σε διαφορετικά άτομα, χωρίς ενδιάμεση κατάσταση.

Σύντομα, οι γιατροί θα μπορούσαν εξετάζουν τις «ρυθμίσεις» αυτών των γονιδιακών διακοπτών στις ιατρικές επισκέψεις ρουτίνας, ώστε να εντοπίζουν νωρίς κινδύνους ασθενειών. Αυτοί οι διακόπτες φαίνεται να λειτουργούν ως κύριοι ρυθμιστές που μπορούν να ενεργοποιούν ή να απενεργοποιούν ολόκληρα δίκτυα γονιδίων ταυτόχρονα.

Η μελέτη έδειξε ότι τα γονίδια-διακόπτες σχετίζονται ιδιαίτερα με καρκίνους, καθώς και με παθήσεις του ανοσοποιητικού, του μεταβολισμού και του δέρματος.

Πώς έγινε η ανακάλυψη

Η ομάδα του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης στο Μπάφαλο ανέλυσε δεδομένα έκφρασης γονιδίων από τη βάση GTEx, η οποία περιέχει δείγματα ιστών από 943 άτομα που δώρισαν τα σώματά τους στην επιστήμη. Αντί να εξετάσουν τις αλληλουχίες DNA, επικεντρώθηκαν στο ποια γονίδια είναι ενεργά σε κάθε ιστό. Η ομάδα διαπίστωσε ότι 473 γονίδια συμπεριφέρονταν σαν τους παραδοσιακούς διακόπτες on/off αντί για τους ροοστάτες που χρησιμοποιούμε για τον έλεγχο του φωτισμού σε ένα δωμάτιο. Σε οποιοδήποτε δεδομένο άτομο, αυτά τα γονίδια ήταν είτε πολύ ενεργά είτε τελείως ανενεργά.

Αυτοί οι γενετικοί διακόπτες δεν ενεργοποιούνται τυχαία. Πολλοί ελέγχονται από κοινές γενετικές παραλλαγές– δηλαδή διαφορές στο DNA που κληρονομούμε από τους γονείς μας. Κάποιοι διακόπτες προκαλούνται από μεγάλες διαγραφές όπου λείπουν ολόκληρα τμήματα γονιδίων, ενώ άλλοι ρυθμίζονται από αλλαγές σε μεμονωμένα γράμματα του γενετικού κώδικα.

Αλλαγές μεγάλης κλίμακας στο DNA

Τα γονίδια-διακόπτες δεν λειτουργούν μεμονωμένα. Σε ορισμένους ιστούς, ειδικά στο στήθος, το έντερο και τον κόλπο, πολλοί διακόπτες ενεργοποιούνται ή απενεργοποιούνται ταυτόχρονα, υπό τον έλεγχο κυρίως ρυθμιστικών μηχανισμών. Στον ιστό του μαστού, 157 από τα 158 γονίδια-διακόπτες που εξετάστηκαν εκφράζονται κυρίως στις γυναίκες. Πολλά από αυτά σχετίζονται με την ανάπτυξη καρκίνου και ρυθμίζονται από ορμονικά σήματα.

Επτά γονίδια που συνδέονται με την κολπική ατροφία, η οποία επηρεάζει σχεδόν τις μισές μετεμμηνοπαυσιακές γυναίκες, απενεργοποιούνται ταυτόχρονα. Η έρευνα έδειξε πως η μείωση των επιπέδων οιστρογόνων προκαλεί την ταυτόχρονη απενεργοποίηση αυτών των γονιδίων, οδηγώντας στη λέπτυνση του κολπικού ιστού.

Μελετώντας τις δομικές παραλλαγές στο ανθρώπινο γονιδίωμα, οι επιστήμονες διαπίστωσαν ότι το 41% ​​των καθολικών γονιδίων που μοιάζουν με διακόπτη (αυτά που συμπεριφέρονται με τον ίδιο τρόπο σε όλους τους ιστούς του σώματος) προκαλούνται από αλλαγές μεγάλης κλίμακας στο DNA, όπως διαγραφές, διπλασιασμούς ή εισαγωγές.

Ένα παράδειγμα είναι τα γονίδια USP32P2 και FAM106A. Μια κοινή διαγραφή που εμφανίζεται στο 25% του παγκόσμιου πληθυσμού αφαιρεί εντελώς αυτά τα γονίδια. Τα γονίδια των ατόμων που κληρονομούν τη διαγραφή και από τους δύο γονείς είναι απενεργοποιημένα σε όλους τους ιστούς.

Αυτή η διαγραφή σχετίζεται πιθανώς με προβλήματα υγείας. Πιο συγκεκριμένα, η μειωμένη δραστηριότητα του γονιδίου USP32P2 στα σπερματοζωάρια συνδέεται με την ανδρική υπογονιμότητα, ενώ το γονίδιο FAM106A αλληλεπιδρά με τον ιό SARS-CoV-2 και η έκφρασή του μειώνεται μετά από λοίμωξη. Η μελέτη υποστηρίζει ότι άτομα με απενεργοποιημένο το γονίδιο FAM106A μπορεί να εμφανίσουν πιο σοβαρή μορφή COVID-19.

Ο ρόλος των χημικών τροποποιήσεων

Πώς ελέγχονται αυτοί οι γενετικοί διακόπτες σε μοριακό επίπεδο; Η μεθυλίωση του DNA, μια χημική τροποποίηση που μπορεί να σιγήσει γονίδια, παίζει σημαντικό ρόλο στη συμπεριφορά τους. Όταν οι ερευνητές ανέλυσαν τα πρότυπα μεθυλίωσης στα γονίδια-διακόπτες, βρήκαν ότι στο 30% υπήρχε ισχυρή αρνητική συσχέτιση ανάμεσα στα επίπεδα μεθυλίωσης και στη γονιδιακή δραστηριότητα.

Η μεθυλίωση επηρεάζεται από περιβαλλοντικούς παράγοντες, οι οποίοι μπορούν να μεταβάλλουν την κατάσταση των γονιδιακών διακοπτών. Στον ιστό του μαστού, 71 από τα 73 γονίδια-διακόπτες που σχετίζονται με τη μεθυλίωση εντοπίστηκαν αποκλειστικά εκεί, υποδηλώνοντας ότι ο μαστός είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στις επιδράσεις του περιβάλλοντος.

Πέρα από τα γονίδια, η ηλικία και οι ορμόνες επίσης επηρεάζουν τους διακόπτες. Στον ιστό της μήτρας, δύο γονίδια έδειξαν αλλαγές στη λειτουργία τους ανάλογα με την ηλικία, ίσως εξηγώντας τη μείωση της γονιμότητας με τα χρόνια. Οι ορμόνες του φύλου, κυρίως τα οιστρογόνα, αναδείχθηκαν ως ισχυροί ρυθμιστές των διακοπτών. Ο συντονισμένος έλεγχος πολλών γονιδίων σε απόκριση στα οιστρογόνα ανοίγει το δρόμο για ορμονικές θεραπείες που θα στοχεύουν συγκεκριμένους γενετικούς διακόπτες, προσφέροντας πιο εξατομικευμένες λύσεις για ορμονοεξαρτώμενες παθήσεις.

Οι γιατροί μπορεί σύντομα να χρησιμοποιούν τα προφίλ αυτών των γενετικών διακοπτών για να αξιολογούν τον κίνδυνο ασθενειών πολύ πριν την εμφάνιση συμπτωμάτων. Επειδή πολλά από αυτά τα γονίδια σχετίζονται με μηχανισμούς του καρκίνου, η εξατομικευμένη ρύθμιση των διακοπτών του κάθε ατόμου θα μπορούσε να βοηθήσει στον εντοπισμό της προδιάθεσής του για καρκίνο.

Για καταστάσεις όπως η ατροφία του κόλπου, η ορμονική θεραπεία υποκατάστασης που ενεργοποιεί τους κατάλληλους γονιδιακούς διακόπτες μπορεί να προσαρμοστεί με μεγαλύτερη ακρίβεια σε κάθε ασθενή. Η αναγνώριση των 473 γονιδιακών διακοπτών αποτελεί μόνο την αρχή του τρόπου με τον οποίο αυτοί οι βιολογικοί μηχανισμοί ελέγχουν την ανθρώπινη υγεία και τις ασθένειες. Καθώς οι επιστήμονες δημιουργούν πιο εξελιγμένα εργαλεία για την παρακολούθηση και τον έλεγχο αυτών των γονιδιακών διακοπτών, ενδέχεται να μπαίνουμε σε μια εποχή όπου οι γιατροί θα έχουν τη δυνατότητα να ενεργοποιούν ή να απενεργοποιούν κυριολεκτικά τους γονιδιακούς διακόπτες που καθορίζουν την εξέλιξη των ασθενειών μας.

Πηγή: ERTNEWS

  • DNA
  • ΓΟΝΙΔΙΑ
  • ΑΣΘΕΝΕΙΕΣ
  • ΟΡΜΟΝΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

ΕΟΔΥ: Ένας θάνατος από covid-19 και 107 εισαγωγές την εβδομάδα 23-29 Ιουνίου
ΕΟΔΥ: Ένας θάνατος από covid-19 και 107 εισαγωγές την εβδομάδα 23-29 Ιουνίου 03 Ιουλίου 2025
Διάρροια: Οδηγίες άμεσης δράσης για να την αντιμετωπίσουμε στο σπίτι 04 Ιουλίου 2025
Διάρροια: Οδηγίες άμεσης δράσης για να την αντιμετωπίσουμε στο σπίτι

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Μεγάλη έρευνα συνδέει τα γονίδια με την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων
Διατροφή
11/11/2026 - 16:26

Μεγάλη έρευνα συνδέει τα γονίδια με την κατανάλωση υπερεπεξεργασμένων τροφίμων

Το σχήμα των γλουτών δεν αποκαλύπτει το παραμικρό για τις ορμόνες μας
Υγεία
29/10/2026 - 18:12

Το σχήμα των γλουτών δεν αποκαλύπτει το παραμικρό για τις ορμόνες μας

Λύθηκε το μυστήριο γιατί τα πιο μεγαλόσωμα σκυλιά γερνούν πιο γρήγορα
Pet
12/10/2026 - 10:30

Λύθηκε το μυστήριο γιατί τα πιο μεγαλόσωμα σκυλιά γερνούν πιο γρήγορα

Τα μυστικά του Τζόναθαν: Ερευνητές μελέτησαν το γονιδίωμα γιγάντιας χελώνας που μετρά 192 χρόνια ζωής
Υγεία
08/10/2026 - 18:56

Τα μυστικά του Τζόναθαν: Ερευνητές μελέτησαν το γονιδίωμα γιγάντιας χελώνας που μετρά 192 χρόνια ζωής

Εξωσωματική γονιμοποίηση: Νέα μελέτη εντοπίζει πιθανές αλλαγές στο DNA των εμβρύων
Υγεία
08/10/2026 - 16:58

Εξωσωματική γονιμοποίηση: Νέα μελέτη εντοπίζει πιθανές αλλαγές στο DNA των εμβρύων

Νέες οδηγίες από τον ΠΟΥ για την πρόληψη ασθενειών και διαταραχών που προκύπτουν από τη ζέστη σε συνωστισμούς
Υγεία
01/10/2026 - 09:11

Νέες οδηγίες από τον ΠΟΥ για την πρόληψη ασθενειών και διαταραχών που προκύπτουν από τη ζέστη σε συνωστισμούς

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Κερατόκωνος και laser μυωπίας: Γιατί είναι κρίσιμος ο έλεγχος πριν την επέμβαση;
Health Talk
17/11/2026 - 15:00
ΠΟΥ: Οι Ευρωπαίοι καπνιστές το κόβουν πιο δύσκολα σε σύγκριση με τον υπόλοιπο κόσμο
Υγεία
17/11/2026 - 14:39
Κατάθλιψη: Μπορεί ένα videogame να κάνει πιο αποτελεσματική τη θεραπεία;
Ψυχική Υγεία
17/11/2026 - 14:00
KOS Biotechnology Partners και ΙΤΕ ενώνουν δυνάμεις για τη δημιουργία κόμβου βιοτεχνολογίας στην Κρήτη
Pharma News
17/11/2026 - 13:32
Τροφικές αλλεργίες: Νέο εμβόλιο mRNA υπόσχεται φαγητό χωρίς αγωνία
Υγεία
17/11/2026 - 13:00
Αγαπηδάκη: Στην τελική ευθεία η επανέναρξη του προγράμματος δωρεάν φαρμάκων για την παχυσαρκία
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 12:00
Θεμιστοκλέους από το Δουβλίνο: Η πρόληψη στο επίκεντρο της ευρωπαϊκής στρατηγικής για την υγεία
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 11:30
Ένωση Ιατρών ΕΟΠΥΥ: Στα 15 ευρώ η ιατρική επίσκεψη από το 2027
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 11:15
Ισιωτικές θεραπείες μαλλιών, βαφές και extensions ύποπτα για σύνδεση με γυναικολογικούς καρκίνους
Υγεία
17/11/2026 - 11:00
Καρκίνος τραχήλου της μήτρας: Ο εμβολιασμός και η πρόληψη σώζουν ζωές
Health Talk
17/11/2026 - 10:00
Συναισθηματική ευκρίνεια: Πόσο καλά αναγνωρίζετε και κατανοείτε όσα νιώθετε;
Ψυχική Υγεία
17/11/2026 - 09:00
Ελληνική επιστημονική φωνή από την Κρήτη στην Ευρωπαϊκή Ημέρα Ατόμων με Αναπηρία
Patient Talk
17/11/2026 - 07:36
Το Mental Hoops επιστρέφει στο γήπεδο για όγδοη χρονιά!
Ψυχική Υγεία
17/11/2026 - 03:53
Ενημερωτική δράση του ΕΣΣ στο Σύνταγμα για τον σακχαρώδη διαβήτη
Υγεία
17/11/2026 - 00:12
Δώρα ζωής από 58χρονο ασθενή που κατέληξε στη ΜΕΘ του Νοσοκομείου Παπαγεωργίου
Υγεία
16/11/2026 - 23:06
Στις 21 Νοεμβρίου το Πανελλήνιο Συνέδριο Κυστικής Ίνωσης - Η επιστήμη συναντά τη φωνή των ασθενών
Patient Talk
16/11/2026 - 22:39
Ποιες αλλοιώσεις στα νύχια προειδοποιούν για κρυφές παθήσεις
Health Talk
16/11/2026 - 22:17
Γιατί οι ΗΠΑ χάνουν το καθεστώς της χώρας που εξάλειψε την ιλαρά – Επιδημιολόγος «φωτίζει» τα στοιχεία
Υγεία
16/11/2026 - 21:43
Η Merck επεκτείνει τον τομέα των κλινικών λειτουργιών της στην Ελλάδα
Pharma News
16/11/2026 - 20:36
ESCAIDE 2026: Το πρόγραμμα της κορυφαίας επιστημονικής συνάντησης για την αντιμετώπιση απειλών δημόσιας υγείας
Υγεία
16/11/2026 - 20:09
Γεωργιάδης: «Θα προχωρήσουμε σε αλλαγές στο σύστημα εφημεριών των νοσοκομείων»
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 19:24
Η Ελισάβετ Προδρόμου νέα Country Manager της Sobi σε Ελλάδα, Κύπρο και Μάλτα
Pharma News
16/11/2026 - 18:34
Δύο επιστολές της ΠΟΝ για κρίσιμα ζητήματα των νεφροπαθών που ζητούν άμεσες λύσεις
Patient Talk
16/11/2026 - 18:11
Αγαπηδάκη: «Με τον νέο κύκλο του "Προλαμβάνω" έγιναν ήδη 30.000 μαστογραφίες»
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 17:37
Και τρίτη αρκούδα νεκρή έπειτα από τροχαίο στην Καστοριά
Επικαιρότητα
16/11/2026 - 17:01
ΙΣΑ: Έως 3.000 θάνατοι ετησίως στην Ελλάδα από πολυανθεκτικά μικρόβια
Υγεία
16/11/2026 - 16:36
Η Siemens Healthineers μετονομάζει τον κλάδο της των In Vitro διαγνωστικών σε Olyrian Diagnostics
Υπηρεσίες Υγείας
16/11/2026 - 16:09
Αλτσχάιμερ: Νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις πέρα από τα φάρμακα κατά του αμυλοειδούς
Pharma News
16/11/2026 - 15:53
Μαζική συμμετοχή στις ανοιχτές εκδηλώσεις της MSD Ελλάδος για την πρόληψη του HPV
Pharma News
16/11/2026 - 15:11
Υπνική άπνοια: 45% μεγαλύτερος o κίνδυνος για Αλτσχάιμερ
Health Talk
16/11/2026 - 15:00

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Αγαπηδάκη: «Με τον νέο κύκλο του "Προλαμβάνω" έγιναν ήδη 30.000 μαστογραφίες»
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 17:37
Η Siemens Healthineers μετονομάζει τον κλάδο της των In Vitro διαγνωστικών σε Olyrian Diagnostics
Υπηρεσίες Υγείας
16/11/2026 - 16:09
Κετογονική διατροφή: Πώς τα κορεσμένα λιπαρά μπορεί να αυξήσουν τη φλεγμονή
Διατροφή
16/11/2026 - 14:00
Η Merck επεκτείνει τον τομέα των κλινικών λειτουργιών της στην Ελλάδα
Pharma News
16/11/2026 - 20:36
H μικροβιακή αντοχή μπορεί να σκοτώσει 39 εκατομμύρια ανθρώπους σε διάστημα 25 ετών
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 11:00
News4Health.gr
  • ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2019 - 2026 SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΕ. All rights reserved.
ΜΕΛΟΣ #232426 ΤΟΥ Μ.Η.Τ. Μέλος #232426 του Μ.Η.Τ.
developed by Nuevvo