Οι διαταραχές άγχους αποτελεί μία από τις πιο διαδεδομένες προκλήσεις για την ψυχική υγεία. Αν και είναι συχνές, οι επιστήμονες εξακολουθούν να έχουν πολλές ερωτήσεις σχετικά με το πώς ξεκινά το άγχος και πώς ελέγχεται στον εγκέφαλο. Νέα έρευνα από το Πανεπιστήμιο της Γιούτα έχει τώρα εντοπίσει δύο απροσδόκητες ομάδες εγκεφαλικών κυττάρων σε ποντίκια που συμπεριφέρονται σαν «επιταχυντές» και «φρένα» για την αγχώδη συμπεριφορά.
Η ομάδα ανακάλυψε ότι τα κύτταρα που είναι υπεύθυνα για τη ρύθμιση των επιπέδων άγχους δεν είναι νευρώνες, οι οποίοι συνήθως μεταδίδουν ηλεκτρικά σήματα σε μεγάλες αποστάσεις και σχηματίζουν κυκλώματα σε όλο το σώμα. Αντίθετα, μια συγκεκριμένη κατηγορία ανοσοκυττάρων, γνωστή ως μικρογλοία, φαίνεται να παίζει κεντρικό ρόλο στο να καθορίζει αν τα ποντίκια εμφανίζουν αγχώδη συμπεριφορά. Μια υποομάδα της μικρογλοίας αυξάνει τις αντιδράσεις άγχους, ενώ μια άλλη τις μειώνει.
«Πρόκειται για μια αλλαγή παραδείγματος», λέει ο Donn Van Deren, PhD, μεταδιδακτορικός ερευνητής στο Πανεπιστήμιο της Πενσυλβάνια, ο οποίος πραγματοποίησε την έρευνα ενώ εργαζόταν στο Πανεπιστήμιο της Γιούτα. «Αυτό δείχνει ότι όταν το ανοσοποιητικό σύστημα του εγκεφάλου έχει ένα ελάττωμα και δεν είναι υγιές, μπορεί να οδηγήσει σε πολύ συγκεκριμένες νευροψυχιατρικές διαταραχές».
Τα ευρήματα δημοσιεύτηκαν στο Molecular Psychiatry.
Δοκιμάζοντας τον εσωτερικό επιταχυντή και φρένο του άγχους του εγκεφάλου
Οι ερευνητές σχεδίασαν ένα ασυνήθιστο πείραμα που περιελάμβανε τη μεταμόσχευση διαφορετικών τύπων μικρογλοιών σε ποντίκια που είχαν παντελή έλλειψη.
Οι δοκιμές τους έδειξαν ότι τα μη Hoxb8 μικρογλοια λειτουργούν σαν πεντάλ γκαζιού για το άγχος καθώς τα ζώα έδειξαν έντονα σημάδια άγχους. Καθαρίζονταν επανειλημμένα και απέφευγαν τους ανοιχτούς χώρους, συμπεριφορές που συνήθως υποδηλώνουν αυξημένο άγχος στα ποντίκια. Χωρίς την παρουσία αυτών των μικρογλοιών ο «επιταχυντής» του άγχους παρέμεινε ενεργός χωρίς καμία φυσική εξισορροπιστική δύναμη.
Αντίθετα, τα μικρογλοία Hoxb8 λειτούργησαν σαν σύστημα φρένων. Τα ποντίκια στα οποία χορηγήθηκαν μόνο μικρογλοία Hoxb8 δεν συμπεριφέρθηκαν με άγχος. Είναι σημαντικό να σημειωθεί ότι τα ποντίκια που έλαβαν και τους δύο τύπους μικρογλοία επίσης δεν έδειξαν σημάδια άγχους. Παρόλο που τα κύτταρα χωρίς Hoxb8 ενθάρρυναν την αγχώδη συμπεριφορά, η παρουσία των κυττάρων Hoxb8 εξουδετέρωσε αυτά τα αποτελέσματα.
«Αυτοί οι δύο πληθυσμοί μικρογλοιών έχουν αντίθετους ρόλους», λέει ο Mario Capecchi, PhD, διακεκριμένος καθηγητής ανθρώπινης γενετικής στο Πανεπιστήμιο της Υγείας της Γιούτα και κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Μαζί, καθορίζουν τα σωστά επίπεδα άγχους σε απόκριση σε ό,τι συμβαίνει στο περιβάλλον του ποντικιού».
Αντίκτυπος σε μελλοντικές θεραπείες άγχους
Σύμφωνα με τους ερευνητές, αυτά τα αποτελέσματα θα μπορούσαν να αναδιαμορφώσουν τον τρόπο με τον οποίο οι επιστήμονες σκέφτονται τις βιολογικές ρίζες των διαταραχών άγχους και τον τρόπο με τον οποίο θα μπορούσαν να αντιμετωπιστούν στο μέλλον δεδομένου ότι σχεδόν όλα τα τρέχοντα ψυχιατρικά φάρμακα στοχεύουν τους νευρώνες και όχι τα μικρογλοία.
Η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο αυτά τα κύτταρα του ανοσοποιητικού συστήματος επηρεάζουν το άγχος θα μπορούσε να οδηγήσει σε θεραπείες που ενισχύουν σκόπιμα την ανασταλτική δράση ή μειώνουν τη δράση επιτάχυνσης. «Αυτή η γνώση θα προσφέρει τα μέσα σε ασθενείς που έχουν χάσει την ικανότητα να ελέγχουν τα επίπεδα άγχους τους, ώστε να την ανακτήσουν», λέει ο Capecchi.
Ο Van Deren προσθέτει μια προειδοποίηση. «Είμαστε μακριά από τη θεραπευτική πλευρά», λέει, «αλλά στο μέλλον, θα μπορούσε πιθανώς να στοχεύσει κανείς πολύ συγκεκριμένους πληθυσμούς ανοσοκυττάρων στον εγκέφαλο και να τους διορθώσει μέσω φαρμακολογικών ή ανοσοθεραπευτικών προσεγγίσεων. Αυτό θα αποτελέσει μια σημαντική αλλαγή στον τρόπο αντιμετώπισης των νευροψυχιατρικών διαταραχών».
Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο Molecular Psychiatry.
Πηγή: Science Daily
