Το 1ο Εθνικό Συμπόσιο Ακτινοθεραπείας με δέσμες πρωτονίων διενεργήθηκε την Παρασκευή 7 Νοεμβρίου στο αμφιθέατρο του Τμήματος Νοσηλευτικής του ΕΚΠΑ με συμμετοχή 200 και πλέον συνέδρων, ακτινοθεραπευτών, φυσικών ιατρικής, διοικητικών στελεχών Νοσοκομείων κ.ά.
Σημαντική η συμβολή του UPenn (University of Pennsylvania), συνδιοργανωτή του συνεδρίου με τον καθηγητή ακτινοθεραπείας James M. Metz να αναλύει την αναγκαιότητα της θεραπείας με δέσμες πρωτονίων ως ένα από τα πλέον απαραίτητα εργαλεία στην φαρέτρα των ακτινοθεραπευτών για την αντιμετώπιση των ογκολογικών ασθενών.
Ενδεικτικά, το UPenn διαθέτει 17 ακτινοθεραπευτικά τμήματα με συνολικά 38 Γραμμικούς Επιταχυντές (Γ.Ε.) και 6 μονάδες θεραπείας πρωτονίων IBA Proteus, συν άλλες δύο υπό κατασκευή.
Θεραπευτικός μονόδρομος
Η θεραπεία με δέσμες πρωτονίων είναι πλέον αναπόσπαστο τμήμα της σύγχρονης ακτινοθεραπευτικής ογκολογίας, με τις τεχνικές της να καθίστανται ως η θεραπεία εκλογής εξαιτίας των εντυπωσιακών αποτελεσμάτων της στην μάχη κατά του καρκίνου και στην εξαιρετική βελτίωση της «μετά την θεραπεία» ποιότητας ζωής των ασθενών. Ξεκινώντας από τους περισσότερους παιδιατρικούς κακοήθεις όγκους για τους οποίους η χρήση πρωτονίων έχει αποδειχθεί θεραπευτικός μονόδρομος, η αντιμετώπιση του καρκίνου του αριστερού μαστού, του προστάτη αδένα, του λαρυγγοφαρυγγικού, του πνεύμονα και άλλων ευρύτατα διαδεδομένων νεοπλασιών, υπόσχεται εξαιρετικά θεραπευτικά αποτελέσματα γι’ αυτήν καθ’ εαυτήν την νόσο, εκμηδενίζοντας την τοξικότητα και τις μελλοντικές επιπλοκές.
Στην Ελλάδα λειτουργούν σήμερα 56 Γ.Ε. σε δημόσιο και ιδιωτικό τομέα, αναμένονται εντός του 2026, 11 νέοι Γ.Ε. μέσω Ταμείου Ανάκαμψης, ΕΣΠΑ και Περιφερειών, αλλά δεν υπάρχει καμία μονάδα θεραπείας με πρωτόνια.
Λίγοι Έλληνες ασθενείς 50 με 60 ανά έτος έχουν την δυνατότητα να μεταβούν σε κέντρα της Ευρώπης με το κόστος που καλύπτει ο ΕΟΠΥΥ να ξεπερνά τα 7 με 8 εκατομμύρια ευρώ ανά έτος.
Το συνολικό κόστος για μια μονάδα
Το συνολικό κόστος σχεδιασμού και κατασκευής μιας μονάδας θεραπείας με πρωτόνια αγγίζει τα 60 εκατομμύρια ευρώ με ετήσιο κόστος λειτουργίας τα 4 και πλέον εκατομμύρια ευρώ, όμως λειτουργώντας στην Ελλάδα θα μπορεί να θεραπεύει με την πλέον κατάλληλη θεραπεία τριπλάσιο αριθμό ασθενών με το ίδιο σημερινό κόστος στο ελληνικό κράτος / ΕΟΠΥΥ.
Ενδεικτικά το 2010 ο συνολικός αριθμός εγκατεστημένων και κλινικά λειτουργούντων μονάδων θεραπείας με πρωτόνια ήταν παγκόσμια 62, ενώ σήμερα έχουν ξεπεράσει τις 160, εκ των οποίων οι 25 είναι στην Ευρώπη όπου ετοιμάζονται άλλες 13.
Το Εργαστήριο Εφαρμοσμένης Ιατρικής Φυσικής και το Εργαστήριο Κλινικής Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας της Ιατρικής Σχολής του Εθνικού και Καποδιστριακού Πανεπιστημίου Αθηνών (ΕΚΠΑ) συνδιοργάνωσε με το Τμήμα Ακτινοθεραπευτικής Ογκολογίας του Πανεπιστημίου της Πενσυλβάνια (University of Pennsylvania, USA) και την Ένωση Φυσικών Ιατρικής Ελλάδας (ΕΦΙΕ), το συμπόσιο αυτό με σκοπό της ευρύτερη ενημέρωση της Επιστημονικής Κοινότητας, των Κρατικών φορέων, των Συλλόγων φίλων και πασχόντων από καρκίνο αλλά και γενικότερα του ευρύτερου κοινού. Εκθέτουν δημόσια την πρόθεσή τους να συμβάλλουν αποφασιστικά στην επιτάχυνση για την εγκατάσταση στην Ελλάδα ενός υπερσύγχρονου Ελληνικού Κέντρου θεραπείας με δέσμες πρωτονίων που θα αλλάξει δραστικά το τοπίο στην μάχη κατά του καρκίνου στην χώρα μας όπως σαφώς προβλέπεται και στο επικαιροποιημένο Εθνικό Σχέδιο Δράσης ενάντια στον καρκίνο.
Η αποζημίωση της θεραπείας από τον ΕΟΠΥΥ
Προσδοκία είναι το πρώτο συμπόσιο να αποτελέσει το πρώτο μεγάλο βήμα για τον σχεδιασμό και υλοποίηση του Ελληνικού Κέντρου Θεραπείας Πρωτόνιων και πολύ σύντομα να βγει το ΦΕΚ με την κατάλληλη αποζημίωση της θεραπείας από τον ΕΟΠΥΥ, ώστε να είναι οικονομικά εφικτή η κατασκευή της πρώτης μονάδας. Δεδομένου ότι η κατασκευή ενός τέτοιου κέντρου απαιτεί 36-40 μήνες μέχρι να ξεκινήσει η θεραπεία του πρώτου ασθενή, η πολιτεία θα πρέπει να σπεύσει ώστε να μη χαθεί πολύτιμος για τους Έλληνες ασθενείς χρόνος.
Λαμβάνοντας υπόψη τα παραπάνω, καθώς και την πλήρη απουσία Μονάδας Πρωτονίων όχι μόνο στην Ελλάδα αλλά και σε ολόκληρη τη Νοτιοανατολική Μεσόγειο και τα Βαλκάνια, η δημιουργία μιας τέτοιας υποδομής στη χώρα μας αποτελεί αναγκαιότητα με ισχυρό κοινωνικό όφελος, οικονομική προοπτική υψηλής απόδοσης και επιστημονικό βήμα προόδου, που μπορεί να αναδείξει την Ελλάδα σε περιφερειακό κέντρο έρευνας και καινοτομίας στην Ιατρική Φυσική, τη Ραδιοβιολογία, τη Νανοτεχνολογία και τις συναφείς επιστήμες.
Η διασύνδεση με άλλους φορείς
Τέλος, η διασύνδεση του Ελληνικού Κέντρου Θεραπείας Πρωτονίων με Πανεπιστήμια, Κρατικούς Φορείς και Ιδρύματα σχετικούς με τον Καρκίνο θα το καταστήσουν κέντρο αναφοράς και αριστείας στον ευρύτερο γεωγραφικό χώρο της Νοτιοανατολικής Μεσογείου με όλα τα ευμενή συνακόλουθα.
Σημειώνεται ότι χορηγοί της εκδήλωσης ήταν η PAPAPOSTOLOU Healthcare Technologies, η οποία πρωτοπορεί στην εισαγωγή ιατρικών τεχνολογιών διάγνωσης και θεραπείας του καρκίνου και η ΙΒΑ proton therapy, παγκόσμιος ηγέτης στην κατασκευή κέντρων ακτινοθεραπείας με πρωτόνια, που επέλεξε την πρώτη ως αποκλειστικό αντιπρόσωπό της για την Ελλάδα.
