Αν θέλετε να βελτιώσετε τον εαυτό σας, την υγεία σας ή τον τρόπο ζωής σας, σύμφωνα τουλάχιστον με τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης, θα πρέπει να το κάνετε στον «υπέρτατο βαθμό». Αν θέλετε να βελτιώσετε την εμφάνισή σας, πρέπει να ασχοληθείτε με το «looksmaxxing». Αν θέλετε να βελτιώσετε τη διατροφή σας και να φροντίσετε το έντερό σας, θα πρέπει να κάνετε «fibremaxxing». Και αν θέλετε να βελτιώσετε τις κοινωνικές σας δεξιότητες και να γίνετε πιο γοητευτικοί, τότε μάλλον θα πρέπει να κάνετε «personality-maxxing».

Όμως το φαινόμενο «maxxing» μπορεί τελικά να μην αποτελεί έναν καλό τρόπο για να παρακινήσουμε τον εαυτό μας να υιοθετήσει πιο υγιεινές συνήθειες. Στην πραγματικότητα, μπορεί να έχει το αντίθετο αποτέλεσμα -ακόμη και να μας προκαλεί άγχος.

Η γλώσσα του «maxxing» έχει τις ρίζες της στην έννοια του gaming «min-maxing», κατά την οποία οι παίκτες μεγιστοποιούν στρατηγικά τα επιθυμητά χαρακτηριστικά, περιορίζοντας παράλληλα εκείνα που θεωρούν λιγότερο χρήσιμα, προκειμένου να δημιουργήσουν τον πιο αποτελεσματικό χαρακτήρα μέσα στο παιχνίδι.

Η έννοια πέρασε στη συνέχεια στη μαζική κουλτούρα, κυρίως μέσα από το «looksmaxxing»: την επικέντρωση -και σε ορισμένες περιπτώσεις τις ακραίες προσπάθειες- στη μεγιστοποίηση της σωματικής ελκυστικότητας.

Από τότε, η κατάληξη «-maxxing» έχει προσαρμοστεί σε πολλούς διαφορετικούς χώρους που σχετίζονται με την υγεία και την ευεξία. Αν υπάρχει κάποια πτυχή της ζωής που θα μπορούσε να βελτιωθεί, πιθανότατα μπορεί και αυτή να γίνει «maxxed».

Η τάση του «maxxing» αντικατοπτρίζει την ολοένα και πιο έντονη κουλτούρα της βελτιστοποίησης, στο πλαίσιο της οποίας αναζητούμε συστηματικά τρόπους να βελτιώσουμε διαφορετικές πτυχές του τρόπου με τον οποίο σκεφτόμαστε, αισθανόμαστε και λειτουργούμε.

Αυτή η επιδίωξη συχνά υποστηρίζεται από εμπορικά προϊόντα και υπηρεσίες που υπόσχονται να μας οδηγήσουν στην «καλύτερη εκδοχή» του εαυτού μας.

Το ενδιαφέρον παράδοξο

Ωστόσο, υπάρχει ένα ενδιαφέρον παράδοξο που προκύπτει από την ίδια την ορολογία. Το «maxxing» υπονοεί ότι υπάρχει ένα ανώτατο όριο, ένα σημείο στο οποίο έχουμε φτάσει στην κορυφή ή, ίσως, έχουμε ακόμη και «κερδίσει».

Όμως η υγεία, η ευεξία, οι κοινωνικές σχέσεις και οι συνήθειες του τρόπου ζωής δεν είναι πραγματικά κάτι που ολοκληρώνεται. Είναι συνεχείς και μεταβαλλόμενες διαδικασίες. Συμβαίνουν πράγματα που δεν μπορούμε να ελέγξουμε, η ζωή και οι συνθήκες μας αλλάζουν -και μαζί τους αλλάζουμε κι εμείς.

Αυτό καθιστά το «maxxing» ένα είδος δίκοπου μαχαιριού. Μπορεί να κάνει την υγιεινή συμπεριφορά πιο ενδιαφέρουσα, να μας προσφέρει μια αίσθηση ταυτότητας και να ενθαρρύνει τους ανθρώπους να συνδέονται με άλλους που επιδιώκουν παρόμοιους στόχους.

Όταν όμως η αυτοβελτίωση μετατρέπεται σε συνεχή αυτοπαρακολούθηση, αυτοκριτική και κυνήγι μιας εξιδανικευμένης «τέλειας» εκδοχής του εαυτού μας, μπορεί να έχει ψυχολογικό κόστος.

Όταν τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μας υπενθυμίζουν διαρκώς ότι υπάρχει ακόμη ένας δείκτης που πρέπει να βελτιστοποιήσουμε, η υγιής προσπάθεια αυτοβελτίωσης κινδυνεύει να τροφοδοτήσει την αυτοκριτική και το άγχος γύρω από το σώμα, την υγεία και την εικόνα μας.

Οι κοινότητες του «looksmaxxing»

Παραδείγματα αυτού έχουν ήδη εμφανιστεί στις κοινότητες του «looksmaxxing» – διαδικτυακούς χώρους όπου οι άνθρωποι μπορούν να επικοινωνούν μεταξύ τους και να ανταλλάσσουν συμβουλές για τη βελτίωση της εμφάνισής τους.

Η χρήση των μέσων κοινωνικής δικτύωσης, ιδιαίτερα η αλληλεπίδραση με περιεχόμενο ή κοινότητες που εξιδανικεύουν γυμνασμένα και «τέλεια» σώματα, έχει επίσης συσχετιστεί με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης μυϊκής δυσμορφίας –μιας έντονης ενασχόλησης με τη μυϊκότητα και τη σωματική διάπλαση– καθώς και μιας εμμονικής ενασχόλησης με την υγιεινή διατροφή.

Η διαρκής επικέντρωση στο πώς μπορούμε να «μεγιστοποιήσουμε» τον εαυτό μας μπορεί, χωρίς να το αντιλαμβανόμαστε, να μας κάνει να εστιάζουμε ακόμη περισσότερο σε όσα θεωρούμε ότι είναι «λάθος» πάνω μας.

Η μεγιστοποίηση της μετριοπάθειας

Ίσως, λοιπόν, ήρθε η ώρα να αρχίσουμε να κάνουμε «moderation-maxxing», δηλαδή να μεγιστοποιούμε τη μετριοπάθεια.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να ενδιαφερόμαστε για την υγεία μας ή να εγκαταλείψουμε τους στόχους μας. Σημαίνει, περισσότερο, ότι πρέπει να αναγνωρίσουμε τη νοοτροπία που βρίσκεται πίσω από την επιθυμία μας για βελτίωση.

Αν μια τάση «maxxing» μας ενθαρρύνει να αποκτήσουμε μεγαλύτερη επίγνωση γύρω από μια υγιεινή συμπεριφορά, μπορεί πράγματι να είναι χρήσιμη.

Αν όμως η επιδίωξη μιας «βέλτιστης» συμπεριφοράς υγείας αρχίζει να υπονομεύει την ψυχική ευεξία μας ή τις κοινωνικές μας σχέσεις, αξίζει να κάνουμε μια παύση, να εξετάσουμε πώς αισθανόμαστε και να διερευνήσουμε τα πραγματικά κίνητρα πίσω από τις προσπάθειές μας.

Για παράδειγμα, θετικό κίνητρο για τη βελτίωση της προσωπικής μας εμφάνισης μπορεί να είναι η επιθυμία να ενισχύσουμε την αυτοεκτίμησή μας ή να αισθανθούμε μεγαλύτερη άνεση και διάθεση να συνδεθούμε με τους ανθρώπους γύρω μας.

Αν όμως η ανάγκη να βελτιώσουμε την εμφάνισή μας πηγάζει από ένα αίσθημα ανεπάρκειας και από τη διαρκή σύγκριση με τους άλλους, τότε αυτό το κίνητρο μπορεί να μας οδηγήσει σε περιοριστικές ή επιβλαβείς συμπεριφορές.

Εδώ αποκτούν ιδιαίτερη σημασία έννοιες όπως η αυτοσυμπόνια και η ενσυνείδητη επίγνωση (mindfulness).

Η αυτοσυμπόνια σημαίνει να δείχνουμε καλοσύνη στον εαυτό μας, να αναγνωρίζουμε ότι η ατέλεια αποτελεί κοινό χαρακτηριστικό της ανθρώπινης φύσης, να μειώνουμε την αυτοκριτική και να καλλιεργούμε την ενσυνειδητότητα, δηλαδή την εστίαση στη ζωή όπως τη βιώνουμε στο παρόν.

Αντί να αγνοούμε τις δυσκολίες μας ή να εγκαταλείπουμε κάθε προσπάθεια βελτίωσης, η αυτοσυμπόνια μάς επιτρέπει να αναγνωρίζουμε ότι η ατέλεια και η αλλαγή αποτελούν μέρος της ανθρώπινης ύπαρξης.

Σημαίνει επίσης να μιλάμε στον εαυτό μας χωρίς υπερβολική αυστηρότητα και να προσπαθούμε να μην ταυτιζόμαστε απόλυτα με την εξιδανικευμένη εικόνα της υγείας που προβάλλεται στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης.

Και, το σημαντικότερο, το να αποδεχόμαστε τον εαυτό μας δεν σημαίνει ότι πρέπει να σταματήσουμε να εξελισσόμαστε.

Μπορούμε να θέλουμε να γίνουμε καλύτεροι, ενώ ταυτόχρονα εκτιμούμε αυτό που είμαστε σήμερα – χωρίς να αισθανόμαστε διαρκώς την πίεση να «μεγιστοποιήσουμε» κάθε πτυχή της ζωής μας.

Το «maxxing» είναι απλώς μια νέα επανασυσκευασία μιας πολύ παλαιότερης ανθρώπινης τάσης προς την υγεία και την αυτοβελτίωση.

Μπορεί να είναι μια διασκεδαστική τάση στην οποία αξίζει να συμμετέχουμε, αρκεί να θυμόμαστε ότι η βελτιστοποίηση δεν πρέπει ποτέ να μετατρέπεται στον σκοπό της ζωής.

Άλλωστε, δεν έχει και πολύ νόημα να δημιουργείς έναν χαρακτήρα με όλα τα χαρακτηριστικά του στο μέγιστο, αν τελικά σταματήσεις να απολαμβάνεις το ίδιο το παιχνίδι.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM