Η μυωπία εξελίσσεται σε ένα ολοένα μεγαλύτερο πρόβλημα για την όραση των παιδιών παγκοσμίως, με τις εκτιμήσεις να δείχνουν ότι έως το 2050 μπορεί να αφορά περίπου το 50% του παγκόσμιου πληθυσμού, δηλαδή σχεδόν 5 δισεκατομμύρια ανθρώπους.
Η μυωπία εμφανίζεται συχνά ήδη από την παιδική ηλικία. Παιδιά σχολικής ηλικίας μπορεί να δυσκολεύονται να διαβάσουν όσα γράφονται στον πίνακα ή να δουν καθαρά μια οθόνη από απόσταση.
Τώρα, νέα μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA Ophthalmology δείχνει ότι ένας ειδικός τύπος φακών γυαλιών μπορεί να επιβραδύνει σημαντικά την εξέλιξη της παιδικής μυωπίας.
Πάνω από 70% μικρότερη εξέλιξη της μυωπίας
Στην τυχαιοποιημένη κλινική δοκιμή διάρκειας δύο ετών συμμετείχαν 159 παιδιά ηλικίας 6 έως 12 ετών από εννέα ερευνητικά κέντρα στις ΗΠΑ.
Τα παιδιά φορούσαν είτε τους ειδικούς τεχνολογίας Highly Aspherical Lenslets (HAL) είτε συμβατικούς μονοεστιακούς φακούς γυαλιών.
Οι φακοί HAL συνδυάζουν δύο διαφορετικές λειτουργίες: μια κεντρική ζώνη που διορθώνει το διαθλαστικό σφάλμα, όπως τα συμβατικά γυαλιά, και μια ειδικά σχεδιασμένη ζώνη ελέγχου της μυωπίας, αποτελούμενη από 11 συνεχόμενους δακτυλίους.
Μετά από δύο χρόνια, τα παιδιά που φορούσαν τους ειδικούς φακούς παρουσίασαν πάνω από 70% μικρότερη εξέλιξη της μυωπίας σε σύγκριση με εκείνα που φορούσαν τα συμβατικά γυαλιά.
Συγκεκριμένα, η επιδείνωση της μυωπίας αντιστοιχούσε σε μόλις 0,25 διοπτρίες στην ομάδα των HAL, έναντι 0,90 διοπτριών στην ομάδα των συμβατικών μονοεστιακών φακών.
Περιορίζουν και την επιμήκυνση του ματιού
Η μυωπία δεν αφορά μόνο τη μεταβολή της συνταγής των γυαλιών. Συχνά συνδέεται με την επιμήκυνση του βολβού του ματιού, δηλαδή την αύξηση της απόστασης από το μπροστινό έως το πίσω μέρος του ματιού.
Στη μελέτη, η μέση αύξηση του αξονικού μήκους του ματιού ήταν 0,21 χιλιοστά στα παιδιά που φορούσαν φακούς HAL, έναντι 0,45 χιλιοστών στα παιδιά με συμβατικούς φακούς.
Με άλλα λόγια, οι ειδικοί φακοί περιόρισαν την επιμήκυνση του ματιού κατά περίπου 53%.
Η εξέλιξη αυτή θεωρείται σημαντική, καθώς όσο μεγαλύτερη είναι η αξονική επιμήκυνση του οφθαλμικού λοβού τόσο αυξάνεται ο κίνδυνος σοβαρότερων προβλημάτων όρασης σε περιπτώσεις υψηλής μυωπίας.
Τα μικρότερα παιδιά φαίνεται να ωφελούνται περισσότερο
Ένα από τα πιο ενδιαφέροντα ευρήματα της μελέτης ήταν ότι η αποτελεσματικότητα των φακών ήταν μεγαλύτερη στα μικρότερα παιδιά.
Στα παιδιά ηλικίας 6 έως 8 ετών, οι φακοί HAL επιβράδυναν την αλλαγή της συνταγής κατά 87% σε σχέση με τους συμβατικούς φακούς.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι η έγκαιρη παρέμβαση μπορεί να έχει ιδιαίτερη σημασία, καθώς η μυωπία που ξεκινά σε μικρότερη ηλικία έχει περισσότερο χρόνο για να εξελιχθεί κατά την παιδική και εφηβική ζωή.
Γιατί αυξάνεται η μυωπία;
Η μυωπία προκαλεί δυσκολία στην καθαρή όραση μακρινών αντικειμένων, ενώ τα αντικείμενα που βρίσκονται κοντά παραμένουν συνήθως ευδιάκριτα.
Η εμφάνισή της συνδέεται με έναν συνδυασμό γενετικών και περιβαλλοντικών παραγόντων. Όταν ο οφθαλμικός βολβός επιμηκύνεται υπερβολικά ή όταν το σχήμα του κερατοειδούς δεν επιτρέπει στο φως να εστιάσει σωστά, η εικόνα σχηματίζεται μπροστά από τον αμφιβληστροειδή αντί ακριβώς πάνω σε αυτόν.
Οι ειδικοί ανησυχούν ιδιαίτερα για τις περιπτώσεις υψηλής μυωπίας. Οι περισσότεροι άνθρωποι με μυωπία δεν θα εμφανίσουν παθολογική μυωπία, ωστόσο ο υψηλότερος βαθμός μυωπίας συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο σοβαρών οφθαλμικών επιπλοκών και απώλειας όρασης αργότερα στη ζωή.
Από την Ασία στις ΗΠΑ
Προηγούμενες μελέτες στην Κίνα και το Βιετνάμ είχαν ήδη δείξει ότι οι φακοί HAL μπορούν να επιβραδύνουν την εξέλιξη της μυωπίας στα παιδιά.
Η νέα αμερικανική μελέτη είχε ως στόχο να διαπιστώσει εάν τα αντίστοιχα οφέλη παρατηρούνται και σε παιδιά στη Βόρεια Αμερική.
Η δοκιμή ήταν διπλά τυφλή και τυχαιοποιημένη, με αποτέλεσμα ούτε οι συμμετέχοντες ούτε οι ερευνητές να γνωρίζουν ποια παιδιά φορούσαν τους ειδικούς φακούς και ποια τους συμβατικούς.
Κατά τη διάρκεια της διετούς παρακολούθησης, τα παιδιά υποβάλλονταν σε τακτικούς ελέγχους, στους οποίους καταγραφόταν η αλλαγή της συνταγής τους και μετρούταν το αξονικό μήκος του ματιού με ειδική, ανώδυνη τεχνολογία λέιζερ.
Ασφαλείς και εξίσου καθαροί στην όραση
Σύμφωνα με τα ευρήματα, οι φακοί HAL ήταν καλά ανεκτοί από τα παιδιά και δεν επηρέασαν την ποιότητα της όρασης σε σχέση με τα συμβατικά γυαλιά.
Τα παιδιά μπορούσαν να βλέπουν εξίσου καθαρά και ευκρινώς, ενώ οι ειδικοί φακοί φάνηκε να περιορίζουν τη φυσική επιμήκυνση του οφθαλμού που σχετίζεται με την εξέλιξη της μυωπίας.
Τα αποτελέσματα ενισχύουν την άποψη ότι οι ειδικοί φακοί μπορούν να αποτελέσουν μια ασφαλή και αποτελεσματική επιλογή για την επιβράδυνση της παιδικής μυωπίας.
Ωστόσο, οι ερευνητές τονίζουν ότι απαιτείται μακροχρόνια παρακολούθηση, προκειμένου να διαπιστωθεί εάν το όφελος διατηρείται με την πάροδο των ετών και, κυρίως, εάν η επιβράδυνση της μυωπίας στην παιδική ηλικία μπορεί να μειώσει τον κίνδυνο σοβαρών οφθαλμικών παθήσεων στην ενήλικη ζωή.
