Το κελάηδισμα των πουλιών δεν είναι απλώς ένας ευχάριστος ήχος της φύσης. Ο ήχος του μπορεί να έχει θετική επίδραση στην ψυχολογία, βοηθώντας στη βελτίωση της διάθεσης και στη μείωση του στρες. Ωστόσο, μια νέα μελέτη δείχνει ότι τα οφέλη αυτά μπορεί να περιορίζονται σημαντικά όταν οι ήχοι της φύσης «σκεπάζονται» από τον θόρυβο της κυκλοφορίας.
Ερευνητές εξέτασαν περισσότερους από 1.500 ανθρώπους, οι οποίοι άκουσαν εννέα διαφορετικά ηχητικά μοτίβα, συνδυάζοντας κελαηδίσματα πουλιών με διαφορετικά επίπεδα θορύβου από την κυκλοφορία. Στη συνέχεια, οι συμμετέχοντες κλήθηκαν να περιγράψουν πώς ένιωθαν, ενώ σε μια ομάδα καταγράφηκαν παράλληλα και οι καρδιακοί παλμοί τους.
Τα ευρήματα έδειξαν ότι η παρουσία ήχων από την κυκλοφορία επηρέαζε αρνητικά τα ψυχολογικά οφέλη που θα μπορούσαν να προσφέρουν οι φυσικοί ήχοι. Οι μετρήσεις της καρδιακής συχνότητας έδειξαν επίσης χαμηλότερη μεταβλητότητα του καρδιακού ρυθμού σε όσους άκουγαν ηχητικά μοτίβα με θόρυβο από την κυκλοφορία, εύρημα που συνδέθηκε με εντονότερη φυσιολογική απόκριση στο στρες.
«Τα κελαηδίσματα είναι από τους πιο χαλαρωτικούς ήχους της φύσης»
Η δρ Eleanor Ratcliffe, αναπληρώτρια καθηγήτρια Περιβαλλοντικής Ψυχολογίας στο University of Surrey και μία από τις συγγραφείς της μελέτης, εξηγεί γιατί οι ήχοι των πουλιών μπορεί να έχουν τόσο σημαντική επίδραση στην ψυχολογία.
«Οι ήχοι των πουλιών τείνουν να είναι ένα από τα στοιχεία των φυσικών ήχων που οι άνθρωποι αντιλαμβάνονται ως πιο χαλαρωτικά, πιο ευχάριστα και ψυχολογικά πιο ωφέλιμα», σημείωσε.
Η μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό People and Nature, εξέτασε μεταξύ άλλων κατά πόσο διαφορετικά χαρακτηριστικά των φυσικών ήχων μπορούσαν να επηρεάσουν την ευεξία, την αποκατάσταση από το στρες και τη γενικότερη ψυχολογική κατάσταση.
Αν και οι ερευνητές περίμεναν ότι οι διαφορετικές ακουστικές ιδιότητες των ηχητικών τοπίων θα οδηγούσαν σε διαφορετικές επιδράσεις, διαπίστωσαν ότι η ακρόαση κελαηδισμάτων είχε ψυχολογικό όφελος ανεξάρτητα από τα συγκεκριμένα ακουστικά χαρακτηριστικά τους.
Ο θόρυβος της κυκλοφορίας «σκεπάζει» τα οφέλη
Το πρόβλημα εμφανιζόταν όταν στον φυσικό ήχο προστίθετο ο θόρυβος των αυτοκινήτων.
Όσο εντονότερη ήταν η παρουσία της κυκλοφορίας, τόσο περισσότερο περιορίζονταν τα ψυχολογικά οφέλη που συνδέονταν με τους ήχους της φύσης. Η αρνητική επίδραση ήταν ακόμη πιο εμφανής σε ηχιτικά μοτίβα με υψηλή ακουστική πολυπλοκότητα, κάτι που οι ερευνητές εκτιμούν ότι μπορεί να σχετίζεται με υπερδιέγερση.
Οι ερευνητές επισημαίνουν ότι το εύρημα έχει σημασία και για τον σχεδιασμό των πόλεων, καθώς οι χώροι πρασίνου δεν αρκεί απλώς να υπάρχουν· θα πρέπει να δημιουργούνται με τρόπο που να επιτρέπει στους ανθρώπους να απολαμβάνουν πραγματικά τα οφέλη τους.
«Με τον αστικό σχεδιασμό να περιλαμβάνει πλέον περισσότερους χώρους πρασίνου, είναι σημαντικό να λαμβάνονται μέτρα ώστε οι άνθρωποι να μπορούν να απολαμβάνουν αυτούς τους χώρους στο μέγιστο», ανέφερε η Ratcliffe.
Μεταξύ των προτάσεων που εξετάζουν οι ερευνητές είναι η μείωση των ορίων ταχύτητας και η αύξηση της πυκνότητας της χαμηλής βλάστησης γύρω από πάρκα και άλλους χώρους πρασίνου, ώστε να περιορίζεται ο θόρυβος της κυκλοφορίας.
Περισσότερα είδη πουλιών, μεγαλύτερη αίσθηση ευεξίας
Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσιάζει και ένα ακόμη εύρημα της μελέτης. Οι συμμετέχοντες δήλωσαν μεγαλύτερη αίσθηση ευεξίας όταν αντιλαμβάνονταν μεγαλύτερη ποικιλία στα είδη των πουλιών που άκουγαν.
Η επίδραση αυτή ήταν εντονότερη σε ανθρώπους που δήλωναν ότι γνώριζαν περισσότερα για τα πουλιά. Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, υποδηλώνει ότι η αντίληψη μεγαλύτερου πλούτου και ποικιλίας των ειδών μπορεί να ενισχύει τα οφέλη που αποκομίζει κάποιος από την επαφή με τη φύση.
Παράλληλα, οι νεότεροι συμμετέχοντες ανέφεραν υψηλότερα επίπεδα ευεξίας σε σχέση με τους μεγαλύτερους σε ηλικία. Μια πιθανή εξήγηση είναι ότι η καλύτερη ακοή τους επιτρέπει να αντιλαμβάνονται περισσότερες και πιο λεπτές ακουστικές πληροφορίες από το περιβάλλον.
Ένας απλός τρόπος να έρθουμε πιο κοντά στη φύση
Για τους ερευνητές, το μήνυμα της μελέτης δεν αφορά μόνο την ανάγκη περιορισμού της ηχορύπανσης. Αφορά και το πόσο εύκολα μπορεί ο καθένας να εντάξει την επαφή με τη φύση στην καθημερινότητά του.
«Η ακρόαση των πουλιών είναι ένας αρκετά προσιτός τρόπος για να έρθει κανείς σε επαφή με τη φύση. Επομένως, πιστεύω ότι είναι κάτι που οι άνθρωποι μπορούν να κάνουν χωρίς ιδιαίτερη προσπάθεια», ανέφερε η Ratcliffe.
Και υπάρχει ακόμη ένας λόγος για να προστατεύονται τα φυσικά ηχητικά τοπία. Όπως υπογραμμίζει η ίδια, τα ευρήματα δείχνουν ότι η φύση αξίζει να προστατεύεται όχι μόνο επειδή προσφέρει οφέλη στον άνθρωπο, αλλά και ανεξάρτητα από αυτά.
«Μας δείχνει ότι πρέπει να υποστηρίζουμε και να προστατεύουμε τη φύση για χάρη της ίδιας της φύσης, ανεξάρτητα από το αν οι άνθρωποι αποκομίζουν κάποιο επιπλέον όφελος από αυτήν», σημείωσε η ερευνήτρια.
Πηγή: Guardian
