Ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας (ΠΟΥ) δημοσίευσε σήμερα την δεύτερη παγκόσμια έκθεση για την υπέρταση, η οποία δείχνει ότι 1,4 δισεκατομμύρια άνθρωποι ζούσαν με υπέρταση το 2024, αλλά μόνο λίγο περισσότεροι από ένας στους πέντε την έχουν υπό έλεγχο είτε μέσω φαρμακευτικής αγωγής είτε αντιμετωπίζοντας τροποποιήσιμους κινδύνους για την υγεία.
Η νέα έκθεση, που δημοσιεύθηκε κατά τη διάρκεια της 80ης Γενικής Συνέλευσης των Ηνωμένων Εθνών, αποκαλύπτει επίσης ότι μόνο το 28% των χωρών με χαμηλό εισόδημα αναφέρουν ότι όλα τα φάρμακα για την υπέρταση που συνιστά ο ΠΟΥ είναι γενικά διαθέσιμα στα φαρμακεία ή στις μονάδες πρωτοβάθμιας περίθαλψης.
Η υπέρταση είναι μια από τις κύριες αιτίες καρδιακής προσβολής, εγκεφαλικού επεισοδίου, χρόνιας νεφρικής νόσου και άνοιας. Μπορεί να προληφθεί αλλά και να θεραπευτεί – αλλά χωρίς έγκαιρη παρέμβαση, εκατομμύρια άνθρωποι θα συνεχίσουν να πεθαίνουν πρόωρα και οι χώρες θα αντιμετωπίσουν αυξανόμενες οικονομικές απώλειες, όπως επισημαίνει στη σχετική ανακοίνωση του ο ΠΟΥ.
Από το 2011 έως το 2025, οι καρδιαγγειακές παθήσεις – συμπεριλαμβανομένης της υπέρτασης – εκτιμάται ότι έχουν στοιχίσει στις χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος περίπου 3,7 τρισεκατομμύρια δολάρια ΗΠΑ, ποσό που ισοδυναμεί με περίπου το 2% του συνολικού ΑΕΠ τους.
«Κάθε ώρα, πάνω από 1000 άνθρωποι χάνουν τη ζωή τους από εγκεφαλικά επεισόδια και καρδιακές προσβολές λόγω υψηλής αρτηριακής πίεσης, και οι περισσότερες από αυτές τις θανάτους είναι δυνατόν να αποτραπούν», δήλωσε ο Δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus, Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ. «Οι χώρες διαθέτουν τα εργαλεία για να αλλάξουν αυτή την κατάσταση. Με πολιτική βούληση, συνεχείς επενδύσεις και μεταρρυθμίσεις για την ενσωμάτωση του ελέγχου της υπέρτασης στις υπηρεσίες υγείας, μπορούμε να σώσουμε εκατομμύρια ζωές και να εξασφαλίσουμε καθολική κάλυψη υγείας για όλους».
Επίμονα εμπόδια
Η ανάλυση των δεδομένων από 195 χώρες δείχνει ότι 99 από αυτές έχουν εθνικά ποσοστά ελέγχου της υπέρτασης κάτω του 20%. Η πλειονότητα των ατόμων που πάσχουν από υπέρταση ζουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, όπου τα συστήματα υγείας αντιμετωπίζουν περιορισμούς πόρων.
Η έκθεση επισημαίνει σημαντικά κενά στην πρόληψη, τη διάγνωση, τη θεραπεία και τη μακροχρόνια φροντίδα της υπέρτασης. Τα βασικά εμπόδια περιλαμβάνουν:
αδύναμες πολιτικές προαγωγής της υγείας (σχετικά με παράγοντες κινδύνου όπως το αλκοόλ, το κάπνισμα, η σωματική αδράνεια, το αλάτι και τα τρανς λιπαρά), περιορισμένη πρόσβαση σε επικυρωμένα όργανα μέτρησης της αρτηριακής πίεσης,
- έλλειψη τυποποιημένων πρωτοκόλλων θεραπείας και εκπαιδευμένων ομάδων πρωτοβάθμιας φροντίδας,
- αναξιόπιστες αλυσίδες εφοδιασμού και ακριβά φάρμακα,
- ανεπαρκής οικονομική προστασία των ασθενών
- και ανεπαρκή συστήματα πληροφόρησης για την παρακολούθηση.
Τα φάρμακα για την αρτηριακή πίεση είναι ένα από τα πιο οικονομικά αποδοτικά εργαλεία δημόσιας υγείας. Ωστόσο, μόνο 7 από τις 25 (28%) χώρες με χαμηλό εισόδημα αναφέρουν γενική διαθεσιμότητα όλων των φαρμάκων που συνιστά ο ΠΟΥ, σε σύγκριση με το 93% των χωρών με υψηλό εισόδημα.
Μια κάποια πρόοδος
Παρά τα εμπόδια, η πρόοδος είναι εφικτή. Το Μπαγκλαντές, οι Φιλιππίνες και η Νότια Κορέα έχουν σημειώσει σημαντική πρόοδο ενσωματώνοντας τη φροντίδα της υπέρτασης στην καθολική κάλυψη υγείας (UHC), επενδύοντας στην πρωτοβάθμια φροντίδα και εμπλέκοντας τις κοινότητες:
- Το Μπαγκλαντές αύξησε τον έλεγχο της υπέρτασης από 15% σε 56% σε ορισμένες περιοχές μεταξύ 2019-2025, ενσωματώνοντας τις υπηρεσίες θεραπείας της υπέρτασης στο βασικό πακέτο υγειονομικών υπηρεσιών και ενισχύοντας τον έλεγχο και την παρακολούθηση.
- Οι Φιλιππίνες έχουν ενσωματώσει αποτελεσματικά το τεχνικό πακέτο HEARTS του ΠΟΥ στις υπηρεσίες σε επίπεδο κοινότητας σε ολόκληρη τη χώρα.
- Η Νότια Κορέα έχει ενσωματώσει μεταρρυθμίσεις στον τομέα της υγείας, συμπεριλαμβανομένων των χαμηλών δαπανών για αντιυπερτασικά φάρμακα και του περιορισμού των τελών για τους ασθενείς, με αποτέλεσμα το υψηλό ποσοστό ελέγχου της αρτηριακής πίεσης σε εθνικό επίπεδο: 59% το 2022.
Ο ΠΟΥ "καλεί όλες τις χώρες να ενσωματώσουν τον έλεγχο της υπέρτασης στις μεταρρυθμίσεις της καθολικής κάλυψης υγείας. Η εφαρμογή των μέτρων που συνιστώνται στην έκθεση θα μπορούσε να αποτρέψει εκατομμύρια πρόωρους θανάτους και να μειώσει το τεράστιο κοινωνικό και οικονομικό κόστος της ανεξέλεγκτης υπέρτασης."
