Στην έκθεση του ΠΟΥ αποκαλύπτεται ότι μια επιπλέον επένδυση μόλις 3 δολαρίων ανά άτομο ετησίως για την αντιμετώπιση των μη μεταδιδόμενων νοσημάτων (ΜΜΝ) θα μπορούσε να αποφέρει οικονομικά οφέλη έως και 1 τρισεκατομμύριο δολάρια έως το 2030. Παράλληλα, ο ΠΟΥ παρουσίασε νέα ανάλυση της προόδου σε επίπεδο χωρών σχετικά με τη μείωση της θνησιμότητας από ΜΜΝ την περίοδο 2010–2019. Αν και το 82% των χωρών σημείωσαν μειώσεις, η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί σημαντικά σε πολλές περιοχές, ενώ σε ορισμένες χώρες παρατηρείται ακόμη και αναζωπύρωση των θανάτων που σχετίζονται με ΜΜΝ.
Ο αντίκτυπος των ΜΜΝ και των ψυχικών διαταραχών
Τα ΜΜΝ ευθύνονται για τη μεγάλη πλειονότητα των θανάτων παγκοσμίως, ενώ περισσότερο από 1 δισ. άνθρωποι ζουν με ψυχικές διαταραχές. Ανησυχητικό είναι ότι σχεδόν το 75% των θανάτων από ΜΜΝ και ψυχική υγεία καταγράφονται σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος, αντιστοιχώντας σε 32 εκατ. θανάτους κάθε χρόνο.
Στις 25 Σεπτεμβρίου 2025, αρχηγοί κρατών και κυβερνήσεων θα συναντηθούν στη Νέα Υόρκη για την Τέταρτη Υψηλού Επιπέδου Συνάντηση της Γενικής Συνέλευσης του ΟΗΕ (HLM4) για την πρόληψη και τον έλεγχο των ΜΜΝ, καθώς και την προαγωγή της ψυχικής υγείας και ευεξίας. Η συνάντηση στοχεύει στην υιοθέτηση μιας φιλόδοξης Πολιτικής Διακήρυξης, με σκοπό την επιτάχυνση της παγκόσμιας δράσης και επένδυσης σε αυτούς τους κρίσιμους τομείς υγείας και ανάπτυξης.
Ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ, Δρ Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρεγέσους, τόνισε τα εξής: «Τα μη μεταδιδόμενα νοσήματα και οι ψυχικές διαταραχές είναι σιωπηλοί δολοφόνοι, μας στερούν ζωές και καινοτομία. Έχουμε τα εργαλεία για να σώσουμε ζωές και να μειώσουμε την οδύνη. Χώρες όπως η Δανία, η Νότια Κορέα και η Μολδαβία δείχνουν τον δρόμο, ενώ άλλες υστερούν. Η επένδυση στην καταπολέμηση των ΜΜΝ δεν είναι μόνο έξυπνη οικονομικά· είναι επείγουσα αναγκαιότητα για κοινωνίες που θέλουν να ευημερήσουν».
Προσιτές και αποδοτικές λύσεις
Η έκθεση τονίζει ότι οι λύσεις για την αντιμετώπιση των ΜΜΝ και την ενίσχυση της ψυχικής υγείας είναι οικονομικά προσιτές και αποδοτικές. Ωστόσο, οι κυβερνήσεις συχνά δέχονται έντονη πίεση από ισχυρές βιομηχανίες (καπνού, αλκοόλ, υπερεπεξεργασμένων τροφίμων) που επιχειρούν να εμποδίσουν ή να αποδυναμώσουν σωτήριες πολιτικές, όπως η φορολόγηση προϊόντων ή οι περιορισμοί στη διαφήμιση προς παιδιά.
Σύμφωνα με τον Δρ Ετιέν Κρουγκ, Διευθυντή του Τμήματος του ΠΟΥ για τους Καθοριστικούς Παράγοντες Υγείας: «Είναι απαράδεκτο τα εμπορικά συμφέροντα να κερδοφορούν από την αύξηση των θανάτων και της νόσου. Οι κυβερνήσεις πρέπει να θέσουν τους ανθρώπους πάνω από τα κέρδη και να προστατεύσουν τις πολιτικές υγείας από την εταιρική πίεση».
Η πλήρης εφαρμογή των καλών πρακτικών του ΠΟΥ, που περιλαμβάνει παρεμβάσεις υψηλού αντίκτυπου όπως η φορολόγηση καπνού και αλκοόλ, η προστασία των παιδιών από επιβλαβές μάρκετινγκ, η αντιμετώπιση της υπέρτασης και ο προληπτικός έλεγχος για καρκίνο του τραχήλου της μήτρας, θα κόστιζε κατά μέσο όρο μόλις 3 δολάρια ανά άτομο ετησίως. Το αναμενόμενο όφελος έως το 2030: 12 εκατ. ζωές σωσμένες, 28 εκατ. καρδιακές προσβολές και εγκεφαλικά επεισόδια αποτραπέντα, 150 εκατ. επιπλέον υγιή έτη ζωής και πάνω από 1 τρισ. δολάρια οικονομικό όφελος.
Πολιτική βούληση για αλλαγή
Η HLM4 αποτελεί τη σημαντικότερη πολιτική ευκαιρία της δεκαετίας για μετασχηματιστική αλλαγή. Με μια τολμηρή Πολιτική Διακήρυξη, οι παγκόσμιοι ηγέτες μπορούν να επαναδεσμευτούν στους στόχους του 2030 αλλά και να χαράξουν την πορεία για τις επόμενες δεκαετίες, σώζοντας ζωές και βελτιώνοντας την ευημερία των μελλοντικών γενεών.
Η Δρ Ντεβόρα Κέστελ, Διευθύντρια του Τμήματος ΜΜΝ και Ψυχικής Υγείας του ΠΟΥ, προειδοποιεί: «Ξέρουμε τι λειτουργεί. Η ώρα για δράση είναι τώρα. Οι κυβερνήσεις που θα δράσουν αποφασιστικά θα προστατεύσουν ζωές, θα μειώσουν κόστη και θα απελευθερώσουν ανάπτυξη. Όσοι καθυστερήσουν, θα πληρώσουν με χαμένες ζωές και αδύναμες οικονομίες».
Ο ΠΟΥ καλεί τους ηγέτες να δεσμευτούν σε συγκεκριμένες δράσεις, όπως:
- Χρηματοδότηση και εφαρμογή των καλών πρακτικών, προσαρμοσμένων στις εθνικές ανάγκες.
- Φορολόγηση καπνού, αλκοόλ και ζαχαρούχων ποτών.
- Ενίσχυση της πρωτοβάθμιας φροντίδας υγείας.
- Προστασία των παιδιών από επιβλαβές μάρκετινγκ.
- Διεύρυνση της πρόσβασης σε βασικά φάρμακα και τεχνολογίες.
- Σταθερή χρηματοδότηση μέσω εθνικών προϋπολογισμών και ειδικών φόρων υγείας.
- Θέσπιση τολμηρών στόχων και ισχυρή λογοδοσία.
- Τερματισμός της παρέμβασης της βιομηχανίας στις πολιτικές υγείας.
Με την HLM4, η διεθνής κοινότητα έχει την ευκαιρία να υιοθετήσει μια φιλόδοξη, ρεαλιστική και ανθρωποκεντρική Διακήρυξη, που θα στηρίζεται σε επιστημονικά δεδομένα, θα προστατεύει τα ανθρώπινα δικαιώματα και θα στοχεύει σε απτά αποτελέσματα έως και μετά το 2030.
