Το καλοκαίρι στην Ελλάδα είναι μοναδικό και συναρπαστικό: θάλασσα, ήλιος, ταξίδι, παρέα, ξεκούραση και μπόλικη ανεμελιά που τόσο ανάγκη την έχουμε όλοι μας.
«Υπάρχει όμως μια λεπτομέρεια που συχνά λησμονούμε: ο εγκέφαλος, ο νωτιαίος μυελός και η σπονδυλική μας στήλη δεν παίρνουν καλοκαιρινή άδεια. Δεν λειτουργούν με θερινό ωράριο. Δεν ενημερώνονται ότι βρισκόμαστε σε κάποια παραλία, σε νησί, ή σε πλοίο. Συνεχίζουν να δουλεύουν αδιάκοπα και απαιτούν αντιμετώπιση με τον ίδιο σεβασμό σε κάθε εποχή του χρόνου», επισημαίνει ο Δρ Χρήστος Γεωργόπουλος, διευθυντής της Α΄ Νευροχειρουργικής Κλινικής του Ερρίκος Ντυνάν Hospital Center και πρόεδρος του Κέντρου Αποκατάστασης ΑΝΑΠΛΑΣΗ, ο οποίος προσθέτει:
«Οι παρακάτω οδηγίες δεν αποσκοπούν στο να φοβίσουν όσες και όσους κάνουν καλοκαιρινές διακοπές. Αντίθετα, μας προτρέπουν, όχι μόνο να χαρούμε το καλοκαίρι, αλλά κυρίως να επιστρέψουμε στην καθημερινότητά μας σώοι και ασφαλείς. Χωρίς ωραίο καλοκαίρι, ο χειμώνας δεν βγαίνει…».
Πρώτη οδηγία: ποτέ βουτιά σε νερό που δεν γνωρίζουμε.
Η βουτιά σε άγνωστο ή ρηχό νερό είναι από τα πιο επικίνδυνα καλοκαιρινά λάθη. Δεν βουτάμε επειδή «φαίνεται βαθιά». Δεν βουτάμε επειδή βούτηξε κάποιος άλλος. Μπαίνουμε πρώτα με τα πόδια, ελέγχουμε το βάθος και αποφεύγουμε «να κάνουμε του κεφαλιού μας», ιδίως μετά από κατανάλωση αλκοόλ. Μια πρόσκρουση του κεφαλιού στον πυθμένα μπορεί να προκαλέσει κάταγμα της αυχενικής σπονδυλικής στήλης και σοβαρή βλάβη του νωτιαίου μυελού.
Η αυτοπεποίθηση δεν συγκινεί τους νόμους της φυσικής και προφανώς δεν τους ανατρέπει.
Δεύτερη οδηγία: ο ήλιος είναι φίλος, η θερμοπληξία όχι.
Ο εγκέφαλος είναι ιδιαίτερα ευαίσθητος στην αφυδάτωση και στην υπερθέρμανση. Ζάλη, κεφαλαλγία, σύγχυση, υπνηλία ή απώλεια αισθήσεων δεν είναι «λίγη κούραση από τη ζέστη». Μπορεί να είναι προειδοποίηση σοβαρής κατάστασης. Οι ηλικιωμένοι, τα παιδιά, οι ασθενείς με νευρολογικά νοσήματα, οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα και όσοι λαμβάνουν πολλά φάρμακα χρειάζονται ιδιαίτερη προσοχή.
Οι ώρες 11:00 -17:00 προσφέρονται περισσότερο για σκιά, ξεκούραση και ενυδάτωση παρά για έκθεση στον ήλιο. Οι παππούδες μας το ήξεραν καλά. Εμείς συχνά το ξεχνάμε, καθώς επιλέγουμε να βυθιζόμαστε στον κόσμο των εντυπώσεων και θεωρούμε τον ήλιο ένα ακόμα «φίλτρο» του Instagram.
Τρίτη οδηγία: τα φάρμακά μας δεν ξέρουν ότι είναι Ιούνιος, Ιούλιος ή Αύγουστος.
Η υπέρταση, ο σακχαρώδης διαβήτης, η υπερλιπιδαιμία και οι καρδιακές αρρυθμίες, επίσης δεν κάνουν καλοκαιρινές διακοπές. Η αυθαίρετη διακοπή αντιυπερτασικών, αντιδιαβητικών, αντιπηκτικών ή αντιαιμοπεταλιακών φαρμάκων μπορεί να αποδειχθεί επικίνδυνη. Ιδίως σε ασθενείς με κολπική μαρμαρυγή, η παράλειψη αντιπηκτικής αγωγής αυξάνει τον κίνδυνο ισχαιμικού εγκεφαλικού επεισοδίου. Το «ήμουν καλά και τα σταμάτησα» είναι από τις πιο συχνές και πιο επικίνδυνες φράσεις που ακούμε στην Ιατρική. Συνήθως, ο ασθενής είναι καλά, ακριβώς επειδή παίρνει την αγωγή του.
Τέταρτη οδηγία: αναγνωρίζουμε τα σημεία εγκεφαλικού επεισοδίου.
Ξαφνική αδυναμία στο πρόσωπο, στο χέρι ή στο πόδι, δυσκολία στην ομιλία, διαταραχή της όρασης, αστάθεια, σύγχυση ή αιφνίδιος εκρηκτικός πονοκέφαλος, που χαρακτηρίζεται ως ο χειρότερος πονοκέφαλος της ζωής μας, απαιτούν άμεση ιατρική εκτίμηση. Το εγκεφαλικό μπορεί να είναι ισχαιμικό, αιμορραγικό ή να οφείλεται σε ρήξη ανευρύσματος. Ο πολίτης δεν χρειάζεται να κάνει διάγνωση στην παραλία. Χρειάζεται να καταλάβει ότι κάτι σοβαρό συμβαίνει και επομένως να ζητήσει άμεσα βοήθεια. Ο χρόνος είναι εγκέφαλος.
Πέμπτη οδηγία: η βαλίτσα δεν αποτελεί πρόγραμμα μυϊκής ενδυνάμωσης.
Κάθε καλοκαίρι, πολλοί άνθρωποι που όλο τον άλλο καιρό αποφεύγουν να σηκώσουν μία γλάστρα, σηκώνουν ξαφνικά βαλίτσες 25 κιλών και μάλιστα με κάμψη και στροφή της μέσης.
Η σπονδυλική στήλη είναι ένα θαυμαστό βιολογικό σύστημα. Σίγουρα όμως δεν είναι γερανός λιμένος. Σηκώνουμε βάρος με τα πόδια, όχι με τη μέση. Δεν στρίβουμε τον κορμό κρατώντας φορτίο. Μοιράζουμε τις αποσκευές και ζητάμε βοήθεια χωρίς ντροπή. Η ντροπή κρατάει λίγο. Το λουμπάγκο όμως, πολύ περισσότερο.
Έκτη οδηγία: τα μακρινά ταξίδια χρειάζονται κίνηση.
Πολύωρη οδήγηση, αεροπορικά ταξίδια και παρατεταμένη ακινησία επιβαρύνουν τη μέση, τον αυχένα και την κυκλοφορία του αίματος. Σε ανθρώπους με μειωμένη κινητικότητα, νευρολογικές παθήσεις ή ιστορικό θρόμβωσης χρειάζεται ακόμη μεγαλύτερη προσοχή: καλή ενυδάτωση, συχνά διαλείμματα και αλλαγή θέσης, βάδισμα όταν είναι εφικτό και, για ασθενείς υψηλού κινδύνου, ιατρική συμβουλή πριν από το ταξίδι.
Έβδομη οδηγία: οι διακοπές ανήκουν σε όλους.
Ηλικιωμένοι, άνθρωποι με αναπηρία, ασθενείς μετά από εγκεφαλικό επεισόδιο, κάκωση νωτιαίου μυελού ή χειρουργείο σπονδυλικής στήλης δικαιούνται διακοπές. Χρειάζονται όμως σωστό σχεδιασμό: ασφαλές και προσβάσιμο κατάλυμα, σταθερά παπούτσια, βοηθήματα βάδισης, οργάνωση της διατροφής και των φαρμάκων, συνοδό όπου χρειάζεται και αποφυγή περιττών κινδύνων.
«Ως νευροχειρουργός γνωρίζω τί μπορεί να αλλάξει μέσα σε ελάχιστα δευτερόλεπτα. Ως άνθρωπος της αποκατάστασης διαπιστώνω κάθε στιγμή τι σημαίνει να αγωνίζεται κάποιος για να ξανακερδίσει τη λειτουργικότητά του, την ανεξαρτησία του και την αξιοπρέπειά του.
Το καλοκαίρι δεν πρέπει να το φοβόμαστε. Πρέπει να το χαιρόμαστε με σύνεση», καταλήγει ο κ. Γεωργόπουλος.
