Η συσκευή αναρρίχησης σκάλας (stair climber) έχει γνωρίσει τεράστια αύξηση της δημοτικότητάς της στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης τα τελευταία χρόνια. Οι υποστηρικτές της εκθειάζουν τα οφέλη της, υποστηρίζοντας ότι μπορεί να ενισχύσει την καρδιαγγειακή φυσική κατάσταση, τη δύναμη και την υγεία των οστών.

Τα διαθέσιμα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ότι η αναρρίχηση σκάλας έχει πράγματι πολλά οφέλη για την υγεία και τη φυσική κατάσταση. Αν και δεν υπερέχει πάντα έναντι άλλων μορφών αερόβιας άσκησης, όπως η κολύμβηση, υπάρχουν ορισμένοι βασικοί τομείς στους οποίους παρουσιάζει πλεονεκτήματα.

Καρδιαγγειακή υγεία και φυσική κατάσταση

Ένας από τους λόγους για τους οποίους η συσκευή αναρρίχησης σκάλας έχει γίνει τόσο δημοφιλής είναι η εκτίμηση ότι προσφέρει έναν τρόπο άσκησης υψηλής έντασης για την ενίσχυση της καρδιαγγειακής φυσικής κατάστασης.

Ωστόσο, όταν οι ερευνητές συνέκριναν τις καρδιαγγειακές επιδράσεις της άσκησης στην ίδια σχετική ένταση σε διάδρομο γυμναστικής και σε συσκευή αναρρίχησης σκάλας, διαπίστωσαν ότι όσοι χρησιμοποιούσαν τις συσκευές αναρρίχησης σκάλας εμφάνιζαν χαμηλότερους καρδιακούς ρυθμούς και χαμηλότερες τιμές κατανάλωσης οξυγόνου.

Αυτό σήμαινε ότι η αναρρίχηση σκάλας επιβάρυνε λιγότερο το καρδιαγγειακό σύστημα, γεγονός που ενδέχεται τελικά να οδηγήσει σε μικρότερα οφέλη για τη φυσική κατάσταση.

Παρ' όλα αυτά, έχει αποδειχθεί ότι η αναρρίχηση σκάλας είναι εξίσου αποτελεσματική με το γρήγορο περπάτημα σε διάδρομο στη μείωση της αρτηριακής πίεσης.

Μια σύγκριση μεταξύ της αναρρίχησης σκάλας και του τρεξίματος σε διάδρομο έδειξε επίσης ότι η αναρρίχηση βελτίωσε την καρδιοαναπνευστική φυσική κατάσταση και μάλιστα οδήγησε σε παρόμοιες βελτιώσεις στις επιδόσεις στο τρέξιμο.

Επομένως, όσον αφορά τη βελτίωση της καρδιαγγειακής υγείας, η συσκευή αναρρίχησης σκάλας είναι περίπου εξίσου αποτελεσματική με το τρέξιμο.

Μύες και δύναμη

Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο πολλοί επισκέπτες γυμναστηρίων προτιμούν τη συσκευή αναρρίχησης σκάλας είναι η άποψη ότι βελτιώνει τη μυϊκή υγεία και τη δύναμη περισσότερο από άλλες μορφές αερόβιας άσκησης.

Πράγματι, έχει αποδειχθεί ότι η αναρρίχηση σκάλας ενεργοποιεί περισσότερους μύες του κάτω μέρους του σώματος σε σύγκριση με το περπάτημα ή το τρέξιμο.

Η αναρρίχηση σκάλας ενεργοποιεί επίσης αυτούς τους μύες για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα και με πιο έντονες συσπάσεις από ό,τι το κλασικό περπάτημα.

Όσο περισσότερο ενεργοποιείται ένας μυς και όσο περισσότερο διατηρείται σε μια συγκεκριμένη θέση, τόσο μεγαλύτερη τάση αναπτύσσει. Όσο μεγαλύτερη είναι η τάση, τόσο εντονότερη είναι η φυσιολογική προσαρμογή του οργανισμού.

Ίσως δεν αποτελεί έκπληξη το γεγονός ότι έχει αποδειχθεί πως η αναρρίχηση σκάλας προκαλεί μεταβολές στο μέγεθος των μυών παρόμοιες με εκείνες που παρατηρούνται σε άτομα που πραγματοποιούν συμβατική προπόνηση ενδυνάμωσης χρησιμοποιώντας μηχάνημα leg press.

Αυτές οι αυξήσεις στο μέγεθος των μυών συνδέθηκαν επίσης με βελτιώσεις στη δύναμη.

Ωστόσο, καθώς η συγκεκριμένη μελέτη πραγματοποιήθηκε μόνο σε ηλικιωμένους ενήλικες, δεν είναι σαφές εάν τα αποτελέσματα αυτά θα μπορούσαν να ισχύουν και για νεότερα άτομα.

Οι μεταβολές στο μέγεθος των μυών που παρατηρούνται σε όσους χρησιμοποιούν τη συσκευή αναρρίχησης σκάλας είναι μεγαλύτερες από εκείνες που καταγράφονται σε άτομα που κάνουν περπάτημα σε διάδρομο ή ποδηλασία.

Ένα επιπλέον όφελος της συσκευής αναρρίχησης σκάλας μπορεί να προκύψει από τη χρήση της με την κίνηση προς τα πίσω.

Το κατέβασμα της σκάλας ενεργοποιεί περισσότερους μύες από το ανέβασμα. Αυτό συμβαίνει επειδή οι μύες μας αναλαμβάνουν επιπλέον τον ρόλο της επιβράδυνσης της κίνησης, ώστε να μην πέσουμε ή χάσουμε την ισορροπία μας.

Αυτό συμβάλλει στη βελτίωση της σταθερότητας κατά το περπάτημα.

Καταπόνηση των αρθρώσεων

Η συσκευή αναρρίχησης σκάλας συνιστάται μερικές φορές επειδή θεωρείται ότι ασκεί μικρότερη δύναμη και καταπόνηση στις αρθρώσεις και στα οστά.

Όταν τρέχουμε σε διάδρομο, η δύναμη της πρόσκρουσης, δηλαδή η δύναμη που ασκείται στο πόδι όταν αυτό χτυπά στο έδαφος, αντιστοιχεί περίπου σε δύο έως τρεις φορές το σωματικό βάρος ενός ατόμου.

Στην αναρρίχηση σκάλας, η δύναμη της πρόσκρουσης είναι ελαφρώς χαμηλότερη, περίπου 1,6 φορές το σωματικό βάρος.

Η καταπόνηση, από την άλλη πλευρά, αντανακλά το μέγεθος της δύναμης που ασκείται σε μια άρθρωση κατά τη διάρκεια της άσκησης.

Έτσι, παρόλο που η αναρρίχηση σκάλας φαίνεται να ασκεί μικρότερη δύναμη πρόσκρουσης στις αρθρώσεις, μια συγκριτική μελέτη διαπίστωσε ότι η συσκευή αναρρίχησης σκάλας ασκούσε οκτώ φορές μεγαλύτερη καταπόνηση στο γόνατο από ό,τι το τρέξιμο σε εξωτερικό χώρο σε επίπεδο έδαφος.

Αυτό είναι λογικό, καθώς για να ανέβει κάθε σκαλοπάτι, το πόδι πρέπει να παραμένει σε επαφή με τη σκάλα για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα από ό,τι παραμένει σε επαφή με το έδαφος κατά το τρέξιμο.

Επομένως, εάν θέλετε να αποφύγετε την υπερβολική καταπόνηση των αρθρώσεών σας, η συσκευή αναρρίχησης σκάλας ενδέχεται να μην είναι η κατάλληλη επιλογή για εσάς.

Ωστόσο, η καταπόνηση και οι δυνάμεις πρόσκρουσης δεν είναι πάντα επιβλαβείς.

Τα επιστημονικά στοιχεία δείχνουν ολοένα και περισσότερο ότι η καταπόνηση των αρθρώσεων και των οστών μπορεί να είναι καθοριστικής σημασίας για τη διατήρηση της υγείας των οστών και τη μείωση των επιπτώσεων της οστεοπενίας και της οστεοπόρωσης.

Και παρά τις χαμηλότερες δυνάμεις πρόσκρουσης, έχει αποδειχθεί ότι η αναρρίχηση σκάλας συμβάλλει στον έλεγχο της οστεοπόρωσης και της οστεοπενίας.

Επομένως, η συσκευή αναρρίχησης σκάλας αποτελεί μια εξαιρετική μορφή άσκησης, ακόμη και αν έχετε προβλήματα στις αρθρώσεις ή αισθάνεστε κάποιο πόνο.

Απλώς θυμηθείτε να ξεκινήσετε αργά, κάνοντας μικρές ποσότητες άσκησης κάθε φορά.

Απώλεια λίπους

Ένας ακόμη λόγος για τον οποίο η συσκευή αναρρίχησης σκάλας είναι δημοφιλής είναι ο ισχυρισμός ότι βοηθά στην καύση περισσότερων θερμίδων και, επομένως, στην απώλεια βάρους.

Ωστόσο, τα επιστημονικά στοιχεία που υποστηρίζουν αυτόν τον ισχυρισμό δεν είναι τόσο ευνοϊκά.

Μια μικρή μελέτη σε 30 άνδρες συνέκρινε τον αριθμό των θερμίδων που έκαιγαν οι συμμετέχοντες όταν ασκούνταν με τη μέγιστη δυνατή προσπάθεια στον διάδρομο και στη συσκευή αναρρίχησης σκάλας.

Η μελέτη διαπίστωσε ότι η ομάδα που χρησιμοποιούσε τη συσκευή αναρρίχησης σκάλας έκαιγε περίπου δύο θερμίδες λιγότερες ανά λεπτό σε σύγκριση με την ομάδα που ασκούνταν στον διάδρομο.

Ο λόγος για αυτή τη διαφορά πιθανότατα σχετίζεται με τον συνολικό αριθμό των μυών που ενεργοποιούνται κατά τη διάρκεια κάθε άσκησης.

Όταν τρέχουμε σε διάδρομο, ενεργοποιείται ολόκληρο το σώμα, συμπεριλαμβανομένων των μυών του άνω μέρους του σώματος.

Κατά την αναρρίχηση σκάλας, όμως, οι μύες του άνω μέρους του σώματος χρησιμοποιούνται πολύ λιγότερο.

Πολλοί άνθρωποι χρησιμοποιούν ακόμη και τις χειρολαβές για ασφάλεια, με αποτέλεσμα να υπάρχει ελάχιστη αιώρηση των χεριών για την παραγωγή ορμής.

Επομένως, για τα άτομα των οποίων ο πρωταρχικός στόχος είναι η απώλεια βάρους ή η διαχείριση του σωματικού βάρους, ο διάδρομος μπορεί να αποτελεί πιο αποτελεσματική επιλογή, καθώς επιτρέπει την καύση ελαφρώς περισσότερων θερμίδων.

Ωστόσο, η μακροπρόθεσμη επιτυχία στην απώλεια βάρους θα εξαρτηθεί τελικά από τη διατήρηση μιας σταθερής ρουτίνας άσκησης.

Ξεκινήστε με λίγα λεπτά και σε χαμηλή ένταση

Παρά τον ενθουσιασμό που έχει προκαλέσει, η συσκευή αναρρίχησης σκάλας δεν είναι τόσο πιο ωφέλιμη από άλλες μορφές αερόβιας άσκησης όσον αφορά την υγεία και τη φυσική μας κατάσταση.

Ωστόσο, φαίνεται να υπερέχει έναντι άλλων μορφών αερόβιας άσκησης όσον αφορά τη δύναμη και τη μυϊκή ανάπτυξη.

Εάν θέλετε να δοκιμάσετε τη συσκευή αναρρίχησης σκάλας, ξεκινήστε κάνοντας μόνο λίγα λεπτά άσκησης σε χαμηλότερη ένταση.

Καθώς βελτιώνεται η φυσική σας κατάσταση, μπορείτε σταδιακά να αρχίσετε να αυξάνετε την ένταση της άσκησης.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM