Τα δύο υποψήφια εμβόλια είναι το ChAdOx1, που αναπτύχθηκε από το Πανεπιστήμιο της Οξφόρδης σε συνεργασία με το Serum Institute of India, και το mRNA-1469 της Moderna. Η ανεξάρτητη Τεχνική Συμβουλευτική Ομάδα του ΠΟΥ για την ιεράρχηση των υποψήφιων εμβολίων συνέστησε αυτή την εβδομάδα την περαιτέρω κλινική αξιολόγηση και των δύο, με βάση τα διαθέσιμα προκλινικά δεδομένα και τα πρώιμα κλινικά ευρήματα. Οι εταιρείες ενημερώθηκαν τη Δευτέρα. Τα υποψήφια εμβόλια θα ενταχθούν στη δοκιμή μετά την εξασφάλιση των εθνικών εγκρίσεων. Η σύσταση της ομάδας των εμπειρογνωμόνων σηματοδοτεί την πρώτη φορά που εμβόλια ειδικά σχεδιασμένα για την προστασία από τον ιό Bundibugyo, ο οποίος ευθύνεται για την τρέχουσα επιδημία, θα αξιολογηθούν κατά τη διάρκειά της.
«Ευχαριστώ τους επιστήμονες»
«Το γεγονός ότι αυτά τα εμβόλια είναι έτοιμα να εισέλθουν σε κλινικές δοκιμές αποτελεί απόδειξη της δύναμης της επιστήμης και της συνεργασίας», δήλωσε ο γενικός διευθυντής του ΠΟΥ, δρ Tedros Adhanom Ghebreyesus και συμπλήρωσε τα εξής: «Ευχαριστώ τους επιστήμονες, τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας και τους συνεργάτες στη ΛΔΚ και σε ολόκληρο τον κόσμο που μας έφεραν σε αυτό το σημείο, και ιδιαίτερα τους ανθρώπους που συμμετέχουν στη δοκιμή. Η συμμετοχή τους θα παράγει πολύτιμα στοιχεία που θα μπορούσαν να συμβάλουν στη διάσωση ζωών. Τα εμβόλια από μόνα τους δεν θα τερματίσουν αυτή την επιδημία, αλλά θα μπορούσαν να αποτελέσουν ένα ισχυρό νέο εργαλείο για τον περιορισμό της».
Το Εθνικό Ινστιτούτο Βιοϊατρικής Έρευνας (Institut National de Recherche Biomédicale), το εθνικό ινστιτούτο δημόσιας υγείας και βιοϊατρικής έρευνας της ΛΔΚ, ηγείται της δοκιμής των εμβολίων, με την υποστήριξη του Πανεπιστημίου της Αμβέρσας στο Βέλγιο, του ΠΟΥ, του Epicentre, των Γιατρών Χωρίς Σύνορα (Médecins Sans Frontières), του Ινστιτούτου Τροπικής Ιατρικής της Αμβέρσας και των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων της Αφρικής (Africa Centres for Disease Control and Prevention).
Η ταχεία ανάπτυξη των υποψήφιων εμβολίων καθίσταται δυνατή χάρη στις επενδύσεις του Συνασπισμού για την Καινοτομία στην Ετοιμότητα για Επιδημίες (Coalition for Epidemic Preparedness Innovations – CEPI).
Ενιαία δοκιμή
Η κλινική δοκιμή Tumaini έχει σχεδιαστεί ώστε να αξιολογεί πολλαπλά υποψήφια εμβόλια στο πλαίσιο μιας ενιαίας δοκιμής, χρησιμοποιώντας την προσέγγιση του εμβολιασμού σε δακτυλίους (ring vaccination), κατά την οποία εντάσσονται άτομα που έχουν έρθει σε επαφή με ασθενείς με επιβεβαιωμένη νόσο από τον ιό Bundibugyo.
Η δοκιμή βασίζεται σε μια προσέγγιση που πρωτοστάτησαν ο ΠΟΥ και οι συνεργάτες του κατά την επιδημία Έμπολα στη Δυτική Αφρική πριν από μία δεκαετία. Τότε, μια εμβληματική κλινική δοκιμή στη Γουινέα τεκμηρίωσε την αποτελεσματικότητα του Ervebo κατά του ιού Έμπολα, γνωστού και ως ιός Zaire ebolavirus.
Το Ervebo είναι το πρώτο εμβόλιο που αξιολογείται στο πλαίσιο της δοκιμής Tumaini, προκειμένου να εξεταστεί πλέον η αποτελεσματικότητά του έναντι του ιού Bundibugyo.
Έχουν ήδη δημιουργηθεί τέσσερις κύκλοι εμβολιασμού, ενώ προετοιμάζονται αρκετοί ακόμη. Οι κύκλοι αυτοί περιλαμβάνουν άτομα που ήρθαν σε επαφή με ανθρώπους οι οποίοι είτε νόσησαν είτε πέθαναν από τον Έμπολα.
Προχωρά και η έρευνα για πιθανές θεραπείες
Επίσης, προχωρά η έρευνα για πιθανές θεραπείες. Η κλινική δοκιμή PARTNERS, που χρηματοδοτείται από τον ΠΟΥ και ξεκίνησε τον Ιούλιο, αξιολογεί κατά πόσο το μονοκλωνικό αντίσωμα MBP134, το αντιικό φάρμακο ρεμδεσιβίρη (remdesivir) ή ο συνδυασμός τους μπορούν να βελτιώσουν την επιβίωση των ασθενών με επιβεβαιωμένη νόσο από τον ιό Bundibugyo.
Επιπλέον, το maftivimab πρόκειται σύντομα να προστεθεί στη δοκιμή, προκειμένου να αξιολογηθεί η χρήση του ως πιθανής θεραπείας.
Παράλληλα, βρίσκεται σε εξέλιξη συμπληρωματική μελέτη μεταεκθετικής προφύλαξης (post-exposure prophylaxis) με το obeldevisir.
Ο ΠΟΥ υποστηρίζει την έρευνα κατά τη διάρκεια της επιδημίας της νόσου από τον ιό Bundibugyo μέσω του προγράμματος R&D Blueprint και του Προγράμματος Εκτάκτων Αναγκών Υγείας. Η υποστήριξη περιλαμβάνει την ανάπτυξη ερευνητικών πρωτοκόλλων, την παροχή στρατηγικών και τεχνικών συμβουλών, τον συντονισμό μεταξύ των συνεργαζόμενων φορέων και την επιχειρησιακή υποστήριξη για την ενσωμάτωση αυστηρών και δεοντολογικά ορθών μελετών στην αντιμετώπιση της επιδημίας.
Τα πρώτα ευρήματα από τις κλινικές δοκιμές των θεραπειών αναμένονται τους επόμενους μήνες, ενώ τα αποτελέσματα της δοκιμής των εμβολίων αναμένονται στις αρχές του 2027.
