Επιστήμονες από την Αμερικανική Καρδιολογική Εταιρεία (AHA) επαναπροσδιορίζουν τη θέση τους σχετικά με τα υπερ-επεξεργασμένα τρόφιμα και σε σχετική δημοσίευση στο Circulation, υποστηρίζουν ότι ορισμένα από αυτά τα τρόφιμα φαίνεται να έχουν καλύτερο διατροφικό προφίλ.

Τα UPF διαθέτουν συνήθως υψηλή περιεκτικότητα σε κορεσμένα λιπαρά, πρόσθετα σάκχαρα και νάτριο και μπορεί να συμβάλουν σε αρνητικές καρδιομεταβολικές επιπτώσεις στην υγεία, όπως καρδιακή προσβολή, εγκεφαλικό επεισόδιο, παχυσαρκία, φλεγμονή, διαβήτη τύπου 2 και αγγειακές επιπλοκές.

Ωστόσο, η νέα έκθεση της AHA υποστηρίζει ότι τελικά μερικά επεξεργασμένα τρόφιμα μπορεί να συμπεριληφθούν στη διατροφή μας σε μικρές ποσότητες, χωρίς να επηρεάσουν δραματικά την υγεία μας.

Πώς γίνεται η διάκριση

Η διαιτολόγος Nichola Ludlam-Raine, εξηγεί ότι «πιο υγιεινά UPF είναι αυτά που, παρά την βιομηχανική επεξεργασία, εξακολουθούν να προσφέρουν διατροφικά οφέλη όπως φυτικές ίνες, πρωτεΐνες, βιταμίνες και μέταλλα, και έχουν περιορισμένες ποσότητες προστιθέμενων σακχάρων, ανθυγιεινών λιπαρών και νατρίου»

Μερικά παραδείγματα αυτών των πιο υγιεινών υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων περιλαμβάνουν:

• ψωμί ολικής αλέσεως
• δημητριακά πρωινού με υψηλή περιεκτικότητα σε φυτικές ίνες
• ορισμένα γαλακτοκομικά προϊόντα
• εμπλουτισμένα φυτικά γάλατα

«Αντίθετα, τα «λιγότερο υγιεινά» UPF έχουν συνήθως χαμηλή θρεπτική αξία και υψηλή περιεκτικότητα σε προστιθέμενα κορεσμένα λιπαρά, σάκχαρα και αλάτι, ή πολλαπλά πρόσθετα τα οποία μπορούν να ενθαρρύνουν την παθητική υπερκατανάλωση θερμίδων», προσθέτει η Ludlam-Raine. Όπως επισημαίνει η ίδια, η βασική διαφορά ανάμεσα στις δύο κατηγορίες συχνά έγκειται στα συστατικά και όχι μόνο στην επεξεργασία αυτών των τροφίμων.

Την άποψη της συμμερίζεται και η διαιτολόγος Samantha Peterson. Κατά την επιστημονική της γνώμη, μερικά από τα χειρότερα για την υγεία μας UPF είναι τα:

• ζαχαρούχα ποτά
• ραφιναρισμένα σνακ
• στιγμιαία noodles
• επεξεργασμένα κρέατα

«Αυτά συχνά έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε ταχέως απορροφώμενα σάκχαρα ή ραφιναρισμένα άμυλα, φλεγμονώδη λίπη, νάτριο και άλλα πρόσθετα. ένας συνδυασμός που μπορεί να οδηγήσει σε αιχμές σακχάρου στο αίμα, ανισορροπία του εντέρου, χρόνια φλεγμονή και αυξημένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων, διαβήτη και ορισμένων μορφών καρκίνου», τονίζει.

Οι επιπτώσεις είναι μακροπρόθεσμες, επισημαίνει η ίδια, καθώς με την πάροδο του χρόνου η υψηλή πρόσληψη UPF με χαμηλή περιεκτικότητα σε θρεπτικά συστατικά μπορεί να συμβάλει στην παχυσαρκία, την αντίσταση στην ινσουλίνη, την υψηλή αρτηριακή πίεση, την αυξημένη χοληστερόλη, τη διαταραχή του μικροβιώματος του εντέρου και σε υψηλότερους κινδύνους για καρδιαγγειακές παθήσεις και ορισμένους τύπους καρκίνου.

Εξετάζοντας τις ετικέτες

Οι ειδικοί συνιστούν να δίνουμε προσοχή στο διατροφικό περιεχόμενο ελέγχοντας τις ετικέτες των τροφίμων και διαβάζοντας προσεκτικά τη λίστα των συστατικών τους. «Όταν επιλέγετε UPF, συνιστώ να αναζητάτε προϊόντα όπως ψωμί ή δημητριακά με τρία ή περισσότερα γραμμάρια φυτικών ινών ανά μερίδα», συμβουλεύει η Ludlam-Raine.

Ασφαλείς επιλογές είναι και προϊόντα με 5-10 γραμμάρια πρωτεΐνης και χωρίς προσθήκη ζάχαρη.

Τα εμπλουτισμένα προϊόντα με πρόσθετο ασβέστιο, βιταμίνη D, B12, σίδηρο και ιώδιο μπορούν επίσης να βοηθήσουν στην αύξηση της πρόσληψης βασικών θρεπτικών συστατικών.

Ποιες λοιπόν θα μπορούσαν να είναι οι ασφαλείς επιλογές μας;

• Εμπλουτισμένα δημητριακά πρωινού ολικής αλέσεως: Αποτελούν καλή πηγή φυτικών ινών, σιδήρου και βιταμινών Β αρκεί να αποφεύγονται όσα περιέχουν προσθήκη ζάχαρης.
• Γάλατα φυτικής προέλευσης (δηλαδή, εμπλουτισμένο γάλα σόγιας ή αμυγδάλου χωρίς προσθήκη καραγενάνης): Συχνά περιέχουν αυξημένες ποσότητες ασβεστίου και ιωδίου, δηλαδή σημαντικών θρεπτικών συστατικών, βοηθώντας ειδικά όσους αποφεύγουν τα γαλακτοκομικά.
• Φασόλια σε κονσέρβα (συμπεριλαμβανομένων των ψημένων φασολιών) και όσπρια σε νερό: Τεχνικά αυτές οι τροφές συμπεριλαμβάνονται στην κατηγορία των υπερ-επεξεργασμένων τροφίμων λόγω της βιομηχανικής κονσερβοποίησης, αποτελούν ωστόσο εξαιρετική πηγή φυτικής πρωτεΐνης και φυτικών ινών. Το καλό ξέπλυμα τους μπορεί να βοηθήσει στη μείωση της περιεκτικότητας σε νάτριο.
• Ψωμί ολικής αλέσεως σε φέτες: Με τις προυποθέσεις να έχει χαμηλή περιεκτικότητα σε αλάτι και ζάχαρη, να περιέχει φυτικές ίνες και σύνθετους υδατάνθρακες, διευκρινίζουν οι ειδικοί.
• Γιαούρτια ελληνικού τύπου ή με ζωντανές καλλιέργειες: Μπορούν να υποστηρίξουν την υγεία του εντέρου και των οστών.

Ο κανόνας 80 προς 20

Το κλειδί είναι η ισορροπία, καταλήγουν οι ερευνητές. Ιδανικά μπορούμε να υιοθέτησουμε έναν κανόνα 80 προς 20: 80% μη επεξεργασμένα τρόφιμα και 20% από τα πιο υγιεινά UPF ως περιστασιακές και όχι καθημερινές επιλογές.

Η κατανάλωση με μέτρο μπορεί να μας επιτρέψει να χαρούμε την ευκολία αυτών των τροφίμων χωρίς όμως να θυσιάσουμε την υγεία μας μακροπρόθεσμα.

Πηγή: HEALTHLINE.COM