Μόλις το 51% των οικογενειών διαβάζει συχνά στα πολύ μικρά παιδιά, ενώ το ποσοστό πέφτει στο 37% όταν τα παιδιά φτάνουν στην ηλικία 6-8 ετών. Πολλοί γονείς σταματούν να διαβάζουν μεγαλόφωνα όταν το παιδί μπορεί πλέον να διαβάζει μόνο του. Όμως, τι μπορεί να χάνεται πέρα από την απλή απόλαυση της αφήγησης;

Η Erin Clabough, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Ψυχολογίας στο University of Virginia, διερεύνησε ακριβώς αυτό το ερώτημα μέσα από έρευνα που δημοσιεύθηκε στο The Conversation.

«Η ενσυναίσθηση και η δημιουργικότητα είναι δεξιότητες που καλλιεργούνται»

Όπως επισημαίνει η ίδια:

«Η ενσυναίσθηση και η δημιουργικότητα δεν είναι ταλέντα με τα οποία γεννιέσαι ή όχι. Είναι δεξιότητες που ανταποκρίνονται στην εξάσκηση, όπως όταν μαθαίνεις πιάνο».

Η ενσυναίσθηση δεν είναι απλώς «να είσαι καλός». Είναι, όπως λέει, «μια υπερδύναμη» που βοηθά τα παιδιά να προβλέπουν συμπεριφορές, να διαβάζουν εκφράσεις προσώπου και να κινούνται με ασφάλεια σε κοινωνικές καταστάσεις.

Η δημιουργικότητα, από την άλλη, συνδέεται άμεσα με την αυτορρύθμιση και την επίλυση προβλημάτων. Όταν ένα παιδί μπορεί να φανταστεί πολλές εναλλακτικές λύσεις, είναι πιο εύκολο να ελέγξει τη συμπεριφορά του και να διαχειριστεί την απογοήτευση.

Το πείραμα: 14 βραδιές ανάγνωσης

Η ερευνητική ομάδα της Clabough μελέτησε 38 οικογένειες με παιδιά ηλικίας 6-8 ετών. Για δύο εβδομάδες, οι γονείς διάβαζαν ένα βιβλίο κάθε βράδυ.

Οι μισοί γονείς διάβαζαν την ιστορία χωρίς διακοπές ενώ οι άλλοι μισοί, σταματούσαν σε ένα "δυνατό" σημείο της ιστορίας και ρωτούσαν: «Πώς νομίζεις ότι νιώθει αυτός ο χαρακτήρας;», «Εσύ τι θα έκανες;».

Τα αποτελέσματα ήταν εντυπωσιακά.

«Ακόμα και το απλό διάβασμα κάνει διαφορά»

Μετά από μόλις 14 βραδιές:

• Όλα τα παιδιά βελτίωσαν την ικανότητά τους να κατανοούν την οπτική των άλλων.

• Όλα παρουσίασαν βελτίωση στη δημιουργική σκέψη.

• Όμως, τα παιδιά των γονέων που έκαναν τις ερωτήσεις παρήγαγαν σημαντικά περισσότερες ιδέες.

Όπως αναφέρει η Clabough: «Τα 15 λεπτά ανάγνωσης δεν αφορούν μόνο την προετοιμασία για ύπνο ή την εκμάθηση λέξεων. Χτίζουν νευρωνικά δίκτυα για την κατανόηση των άλλων και τη φαντασία».

Δημιουργικότητα: Οι μικρότεροι είχαν το προβάδισμα

Ένα ενδιαφέρον εύρημα ήταν ότι τα μικρότερα παιδιά έδωσαν πιο πρωτότυπες απαντήσεις σε τεστ δημιουργικότητας (όπως εναλλακτικές χρήσεις ενός συνδετήρα ή ενός τούβλου). Αυτό συμφωνεί με άλλες έρευνες που δείχνουν ότι η δημιουργικότητα συχνά μειώνεται όσο τα παιδιά μεγαλώνουν και επιδιώκουν περισσότερο την κοινωνική αποδοχή.

Δεν χρειάζεται «σωστός τρόπος» ανάγνωσης

Το πιο ενθαρρυντικό μήνυμα της μελέτης είναι απλό: «Δεν χρειάζεται να διαβάζετε με κάποιον ειδικό τρόπο. Απλώς διαβάστε».

Ακόμη και σε οικογένειες που ήδη διάβαζαν συστηματικά, η πρακτική αυτή ενίσχυσε περαιτέρω την ενσυναίσθηση και τη δημιουργικότητα. Δεν βρέθηκαν διαφορές μεταξύ αγοριών και κοριτσιών.

Σε μια εποχή όπου οι οθόνες διεκδικούν όλο και περισσότερο χρόνο από την οικογενειακή ζωή, η ανάγνωση πριν τον ύπνο λειτουργεί ως κοινός, προστατευμένος χώρος φαντασίας και σύνδεσης.

Δεκαπέντε λεπτά κάθε βράδυ μπορεί να είναι το πιο απλό – και ταυτόχρονα το πιο ισχυρό – «εργαλείο» ψυχικής ανάπτυξης που διαθέτει ένας γονιός.