Η διατήρηση φυσιολογικής αρτηριακής πίεσης, η πρόληψη του σακχαρώδη διαβήτη και η αποφυγή του καπνίσματος κατά τη μέση ηλικία θα μπορούσαν να χαρίσουν έως και 13 επιπλέον χρόνια ζωής χωρίς άνοια, σύμφωνα με νέα επιστημονική μελέτη.
Η έρευνα, που πραγματοποιήθηκε από το NYU Langone Health στις Ηνωμένες Πολιτείες και δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Neurology, ανέλυσε στοιχεία από 12.409 άτομα, τα οποία δεν είχαν διαγνωστεί με άνοια στην ηλικία των 55 ετών.
Οι συμμετέχοντες αξιολογήθηκαν ως προς τρεις βασικούς αγγειακούς παράγοντες κινδύνου – υψηλή αρτηριακή πίεση, σακχαρώδη διαβήτη και κάπνισμα – και παρακολουθήθηκαν για διάστημα περίπου 26 ετών.
Κατά τη διάρκεια της παρακολούθησης, 3.008 άτομα εμφάνισαν άνοια, ενώ 5.238 πέθαναν χωρίς να έχουν εκδηλώσει τη νόσο.
Τα κρίσιμα 50
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όσοι δεν είχαν κανέναν από τους τρεις παράγοντες κινδύνου στη μέση ηλικία έζησαν, κατά μέσο όρο, 13 περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σύγκριση με όσους είχαν και τους τρεις.
Ειδικότερα, από την ηλικία των 55 ετών:
- άτομα χωρίς διαβήτη, χωρίς υπέρταση και που δεν κάπνιζαν έζησαν κατά μέσο όρο 30,1 χρόνια χωρίς άνοια,
- όσοι είχαν έναν παράγοντα κινδύνου έζησαν 26,3 χρόνια χωρίς άνοια,
- όσοι είχαν δύο παράγοντες 21 χρόνια,
- ενώ όσοι συγκέντρωναν και τους τρεις παράγοντες μόλις 17 χρόνια κατά μέσο όρο χωρίς να εμφανίσουν τη νόσο.
Οι συγγραφείς της μελέτης επισημαίνουν ότι οι αγγειακοί παράγοντες κινδύνου επηρεάζουν τον εγκέφαλο για πολλά χρόνια πριν εκδηλωθούν τα συμπτώματα της άνοιας.
«Τα άτομα χωρίς αγγειακούς παράγοντες κινδύνου στη μέση ηλικία έζησαν κατά μέσο όρο 13 περισσότερα χρόνια χωρίς άνοια σε σύγκριση με όσους είχαν και τους τρεις παράγοντες κινδύνου», αναφέρουν οι ερευνητές.
Παράλληλα, σημειώνουν ότι:
«Οι αγγειακοί παράγοντες κινδύνου – όπως ο διαβήτης, η υπέρταση και το κάπνισμα – αποτελούν καλά τεκμηριωμένους παράγοντες που αυξάνουν τον κίνδυνο άνοιας. Εμφανίζονται συχνά στη μέση ηλικία και ασκούν μακροχρόνιες επιδράσεις στις νευροεκφυλιστικές διεργασίες, γεγονός που αναδεικνύει την κρίσιμη σημασία της έγκαιρης αναγνώρισης και αντιμετώπισής τους.»
Ο επικεφαλής της μελέτης, Δρ Josef Coresh, διευθυντής του Optimal Aging Institute στο NYU Langone Health, υπογράμμισε:
«Τα ευρήματά μας δείχνουν ότι οι άνθρωποι πρέπει να αποτρέπουν ενεργά αυτούς τους παράγοντες κινδύνου στη μέση ηλικία, ως στρατηγική για τη διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου για περισσότερο από μία δεκαετία.»
Η υγεία της καρδιάς προστατεύει και τον εγκέφαλο
Σχολιάζοντας τα αποτελέσματα, η Δρ Jacqui Hanley, υπεύθυνη χρηματοδότησης ερευνών στο Alzheimer’s Research UK, τόνισε ότι η μελέτη εστιάζει σε ένα ερώτημα που έχει ουσιαστική σημασία για τους πολίτες.
«Αντί να εξετάζει μόνο την πιθανότητα εμφάνισης άνοιας, αυτή η μελέτη διερευνά πόσα χρόνια μπορούμε να περιμένουμε ότι θα ζήσουμε χωρίς άνοια. Η προσέγγιση αυτή δίνει μια πιο ουσιαστική εικόνα για το πώς η υγεία στη μέση ηλικία επηρεάζει τα χρόνια ζωής χωρίς τη νόσο.»
Η ίδια πρόσθεσε ότι τα ευρήματα αναδεικνύουν τη σημασία της πρόληψης των καρδιαγγειακών παραγόντων κινδύνου.
«Τα αποτελέσματα υπογραμμίζουν γιατί είναι τόσο σημαντικό να φροντίζουμε τόσο την καρδιά όσο και τον εγκέφαλό μας. Η τακτική σωματική άσκηση, η αποχή από το κάπνισμα και η σωστή αντιμετώπιση της υπέρτασης και του διαβήτη αποτελούν πρακτικά βήματα προς αυτή την κατεύθυνση.»
Παράλληλα, διευκρίνισε ότι:
«Δεν υπάρχει εγγυημένος τρόπος πρόληψης της άνοιας. Ωστόσο, ολοένα και περισσότερες έρευνες, συμπεριλαμβανομένης της παρούσας, δείχνουν ότι η αντιμετώπιση των παραγόντων κινδύνου για την καρδιαγγειακή υγεία μπορεί να συμβάλει και στη μείωση του κινδύνου γνωστικής έκπτωσης και άνοιας.»
Προηγούμενες μελέτες έχουν δείξει ότι ο κίνδυνος άνοιας μπορεί να μειωθεί με την υιοθέτηση υγιεινών συνηθειών ήδη από τη μέση ηλικία. Η τακτική άσκηση, η αποφυγή του καπνίσματος, ο περιορισμός της κατανάλωσης αλκοόλ, η σωστή διαχείριση της αρτηριακής πίεσης και του διαβήτη, καθώς και η διατήρηση της κοινωνικής δραστηριότητας, αποτελούν παράγοντες που συνδέονται με καλύτερη υγεία του εγκεφάλου και χαμηλότερο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας.
