Οι αλλαγές που η ρομαντική αγάπη προκαλεί στον εγκέφαλο επηρεάζουν τη διάθεση και τη συμπεριφορά μας. Μάλιστα, οι βιοχημικές επιδράσεις αλλάζουν χαρακτηριστικά με την πάροδο του χρόνου, με διαφορετικές ορμόνες να ορίζουν το διάστημα του ξέφρενου έρωτα έναντι εκείνου της απόφασης για μακροπρόθεσμη δέσμευση.

Ευφορία

Θυμάστε εκείνη την περίοδο που αισθάνεστε αγαλλίαση, ατόφια ψυχική ευφορία και άκρατο ενθουσιασμό, μόνο και μόνο επειδή βρίσκεστε στο ίδιο δωμάτιο με το αντικείμενο του πόθου σας;
Για όλα τα παραπάνω μπορείτε να ευχαριστήσετε την ντοπαμίνη, αυτόν τον μυστήριο νευροδιαβιβαστή, που ενεργοποιεί το σύστημα ανταμοιβής του εγκεφάλου μας για να ενισχύσει την ικανοποίηση που νιώθουμε για μια σειρά ευχάριστων δραστηριοτήτων όπως είναι μεταξύ άλλων το φαγητό, μια καλή ταινία ή μια μελωδία, το σεξ ή η συντροφιά ανθρώπων για τους οποίους τρέφουμε τρυφερά αισθήματα.

Στις αρχές ενός έρωτα, απλώς η σκέψη του άλλου είναι αρκετή για να προκαλέσει την απελευθέρωση ντοπαμίνης, δημιουργώντας την έντονη επιθυμία να βρεθούμε κοντά του. Και όταν αυτό συμβεί, ο εγκέφαλός μας «ανταμείβει» με ακόμα μεγαλύτερη ποσότητα ντοπαμίνης, την οποία βιώνουμε αισθητηριακά ως τεράστια ικανοποίηση.

Οι ερευνητές πιστεύουν ότι αυτό το ορμονικό παιχνίδι παίζει σημαντικό ρόλο στα πρώτα στάδια μιας ρομαντικής σχέσης καθώς το να αισθανόμαστε όμορφα περνώντας χρόνο με το άτομο που μας ενδιαφέρει, βελτιώνει τις πιθανότητες να συνεχίσουμε να το κάνουμε. Και ναι, απαντώ χωρίς να ρωτήσετε, αν και δεν ακούγεται καθόλου ρομαντικό η αλήθεια είναι ότι η μαμά Φύση θέλει στυγνά να κάνει τη δουλειά της, με λίγα λόγια από καθαρά βιολογική άποψη, να μας “σπρώξει” στη διαδικασία επιλογής ενός ιδανικού για αναπαραγωγή συντρόφου.

Δέσμευση και ασφάλεια

Η ντοπαμίνη ωστόσο δεν είναι η μόνη χημική ουσία που εμπλέκεται στο παιχνίδι του έρωτα. Μαζί με αυτή, αυξάνονται σταδιακά και τα επίπεδα ωκυτοκίνης, ενισχύοντας τα συναισθήματα προσκόλλησης, ασφάλειας και εμπιστοσύνης.

Αυτός είναι ο λόγος για τον οποίο μετά τους πρώτους μήνες με έναν νέο σύντροφο, αρχίζουμε εκτός από πάθος να νιώθουμε παράλληλα ότι η παρουσία του άλλου μας χαλαρώνει και μας αποσυμπιέζει. Αυτή είναι η ωκυτοκίνη σε δράση! Δεν φέρει άλλωστε άδικα το παρατσούκλι «ορμόνη της αγάπης».
Η απελευθέρωση ωκυτοκίνης έχει και ένα ακόμα εντυπωσιακό άσσο στο μανίκι της… μπορεί να μειώσει το ενδιαφέρον μας για άλλους πιθανούς συντρόφους. Δίνει εν ολίγοις το χρόνο που χρειάζεται η σχέση για να αποδειχθεί αν τελικά αξίζει τον κόπο… σατανικό;;;

«Θυσία θα γίνω για ‘σένα»

Εντάξει μην φανταστείτε αμέσως κάτι ακραίο… κι όμως, είναι μια μορφή θυσίας να βάφεις τις κουρτίνες στο χρώμα που αγαπάει ο άλλος -δεν θέλω σχόλια- ή να αποφασίζεις να τον ακολουθήσεις στην άλλη άκρη της χώρας ή του κόσμου ακόμα, επειδή δεν αντέχεις να είσαι μακριά του.

Οι ειδικοί εκτιμούν ότι αυτό συμβαίνει επειδή οι σύντροφοι τείνουν να συγχρονίζονται περισσότερο εν μέρει χάρη στο πνευμονογαστρικό νεύρο, το οποίο ξεκινά από τον εγκέφαλό και ανακατεύεται σε ένα σωρό σωματικές λειτουργίες, από τις εκφράσεις του προσώπου μέχρι τον ρυθμό της καρδιάς μας.

Αυτή η ευθυγράμμιση μπορεί να μας βοηθήσει να αντιληφθούμε πότε ο άλλος αισθάνεται λύπη, αγωνία ή δυσφορία. Και αυτή η δυνατότητα αντίληψης μας παρακινεί να τον “προστατεύσουμε” από αρνητικά συναισθήματα ακόμα κι αν πρέπει να “θυσιάσουμε” κάτι… σατανικό δις, σωστά;

Το σύνθημα των γηπέδων που ταιριάζει γάντι

«Είσαι στο μυαλό κάτι μαγικό», σε μια παράφραση του γνωστού συνθήματος και ας μας συγχωρέσουν οι λοιποί φίλαθλοι αλλά είναι μια φράση που ταιριάζει “γάντι” καθώς ο έρωτας τοποθετεί τον άλλο στο στο επίκεντρο των σκέψεών μας και μάλιστα σύμφωνα με έρευνες, ο χρόνος που περνάμε με το να σκεφτόμαστε τον άλλο μέσα στην ημέρα είναι τόσο πολύς ώστε αρχίζουμε να τον βλέπουμε και στα όνειρα μας.

Αυτό σχετίζεται εν μέρει με τον κύκλο της ντοπαμίνης που ανταμείβει αυτές τις θετικές σκέψεις, αλλά επιπλέον μια σχετική έρευνα του 2005 υποδηλώνει ότι εξυπηρετεί την “βιολογική ικανοποίηση” ενός άλλου μέρους του εγκεφάλου μας: του πρόσθιου φλοιού του προσαγωγίου.

Οι ειδικοί έχουν συνδέσει αυτήν την περιοχή με ιδεοψυχαναγκαστικές συμπεριφορές, κάτι που μπορεί να εξηγήσει γιατί η ένταση και η συχνότητα των σκέψεών μας για τον άλλο μπορεί ενίοτε να προσεγγίζει το επίπεδο εμμονής.

Λιγότερο άγχος

Σύμφωνα με πολλές έρευνες, η συντροφική αγάπη τείνει να συνδέεται με χαμηλότερα επίπεδα άγχους, καθώς τα θετικά συναισθήματα που σχετίζονται με την παραγωγή οξυτοκίνης και ντοπαμίνης μπορούν να βοηθήσουν στη βελτίωση της διάθεσής μας.
Μια μελέτη του 2010 μάλιστα, είχε καταλήξει ότι οι αδέσμευτοι φέρεται να έχουν υψηλότερα επίπεδα κορτιζόλης, της ορμόνης του στρες, σε σχέση με εκείνους που βρίσκονται σε υγιείς σχέσεις.
Κατά τους ειδικούς, η εξίσωση βγάζει νόημα καθώς η συντροφικότητα και η υποστήριξη που μπορεί να αισθανόμαστε από κάποιον που μας αγαπά, μπορεί να μας βοηθήσει στο να διαχειριστούμε ευκολότερα δύσκολα γεγονότα της ζωής.

Ζήλια

Σύμφωνοι, μεγάλο θέμα ανοίγουμε τώρα, η ζήλια είναι ένα βιβλίο από μόνη της, εν προκειμένω πάντως θα περιοριστούμε σε μια μόνο από τις πτυχές της, καθώς σύμφωνα με ειδικούς, είναι ένα αυθόρμητο συναίσθημα που ενίοτε μπορεί να έχει θετικό αντίκτυπο στη σχέση προωθώντας τον δεσμό και την προσκόλληση -αρκεί να την διαχειριζόμαστε με σύνεση (το βιβλίο που λέγαμε, παραπάνω).

Μια γενική συμβουλή είναι όταν αντιληφθούμε ότι ζηλεύουμε, να μοιραστούμε τη σκέψη με τον σύντροφο μας αντί να αφήσουμε την καθημερινότητα να δηλητηριαστεί σταδιακά με υποβόσκουσα επιθετικότητα.

Πώς επιδρά ο έρωτας στο σώμα μας

Το κλισέ “λάμπεις” που συνοδεύει πολλές φορές τις φάσεις στις οποίες είμαστε ερωτευμένοι, δεν είναι τυχαίο.

Λάμπουμε, όντως. Και μεγάλο μέρος από αυτή τη λάμψη οφείλεται στην αύξηση της σεξουαλικής μας δραστηριότητας, και μην κάνετε ότι ντρέπεστε, παρακαλώ.

Ένα τσούρμο ορμονών βάζει και εδώ το χεράκι της, τα ανδρογόνα, που αυξάνουν την επιθυμία μας για σεξ με το άτομο που είμαστε ερωτευμένοι.
Το σεξ οδηγεί σε έναν κύκλο επανενεργοποίησης της απελευθέρωσης ωκυτοκίνης και ντοπαμίνης, αυξάνοντας την εγγύτητα και τα αισθήματα ικανοποίησης.
Και όλοι λάμπουμε όταν είμαστε ικανοποιημένοι, εντάξει;

Τώρα, η συντροφική αγάπη φαίνεται να έχει επιπλέον μπόνους και για την συνολική υγεία του σώματος, αφού έρευνες την έχουν συνδέσει με:

• μειωμένο κίνδυνο καρδιακών παθήσεων
• χαμηλότερη αρτηριακή πίεση
• βελτιωμένο ανοσοποιητικό
• ταχύτερη ανάρρωση από ασθένειες

Μεγαλύτερο προσδόκιμο ζωής

Δεν κρίνω, απλά θα παραθέσω μια έρευνα του 2011 η οποία εξέτασε 95 επιστημονικά άρθρα για το ποσοστό θνησιμότητας ανάμεσα σε ανθρώπους με πολυετείς σχέσεις και εκείνους χωρίς.
Οι συγγραφείς της ανασκόπησης κατέληξαν ότι οι,ας πούμε, αδέσμευτοι διέτρεχαν υψηλότερο κίνδυνο πρόωρου θανάτου κατά 24%.

Είναι όλα ρόδινα, λοιπόν;

Όχι φυσικά, αλλιώς όλοι μας θα βιώναμε ένα αέναο happy end και άρθρα σαν αυτό δεν θα είχαν λόγο ύπαρξης!

Η πρώτη φάση του έρωτα μπορεί να είναι υπέροχη αλλά έχει και τις δύσκολες στιγμές της.

Μια από αυτές αφορούν σε συναισθήματα άγχους, ιδιαίτερα όταν τα αισθήματα μας δεν βρίσκουν γρήγορη ανταπόκριση από τον άλλο. Και αυτό μπορεί να λειτουργήσει εν μέρη ως κίνητρο για να τα δώσουμε όλα όμως είναι εξουθενωτικό αν αρχίσει να παίρνει τη μορφή ακατάπαυστης αγωνίας.

Overdose ορμονών...

Και τι γίνεται όταν το σώμα προσπαθεί να αντιμετωπίσει το αυξανόμενο άγχος για το οποίο μιλήσαμε παραπάνω; Παράγει νορεπινεφρίνη και αδρεναλίνη, δηλαδή τις ίδιες ορμόνες που απελευθερώνει όταν αντιμετωπίζουμε κίνδυνο.

Αυτές οι ορμόνες μπορούν να προκαλέσουν μια σειρά από σωματικά συμπτώματα, όπως πόνους στο στομάχι. Ή ένταση και νευρικότητα, με την καρδιά μας να χτυπάει δυνατά, τις παλάμες να ιδρώνουν και το πρόσωπό να κοκκινίζει.

Και ναι, είναι η φάση που μπορεί να μην μπορείτε κυριολεκτικά να συνεννοηθείτε με τον άλλο αφού με κάποιο τρόπο δεν φαίνεται να βρίσκετε στις σωστές λέξεις.
Άβολο, ξέρω…

Αλλαγές στον ύπνο και την όρεξη

Στριφογυρίζετε στο κρεββάτι επειδή σας λείπει ο άλλος. Αισθάνεστε αγωνία για το πώς θα εξελιχθούν τα πράγματα. Δυσκολεύεστε να φάτε. Δεν σας τριγυρίζει ίωση, απλά τα ταχέως μεταβαλλόμενα επίπεδα ορμονών μπορούν όντως να επηρεάσουν την όρεξή και τον ύπνο μας.

Κακή κρίση

Μην σφυρίζετε αδιάφορα, το ξέρω ότι αυτό αφορά κάθε ερωτευμένο που έχει ζήσει σε αυτόν τον πλανήτη. Been there, done that.

Είτε λέγοντας κάτι ανόητο μόνο και μόνο για να εντυπωσιάσουμε τον άλλο, είτε κάνοντας κάτι παρορμητικά χωρίς να το σκεφτούμε όσο πρέπει, όλοι έχουμε ζήσει στιγμές κακής κρίσης.

Όταν βιώνουμε αυτό που ονομάζεται έρωτας, μέρη του εγκεφάλου μας που είναι υπεύθυνα να μας βοηθούν να εντοπίζουμε πιθανό κίνδυνο (αμυγδαλή) και να λαμβάνουμε υπεύθυνες αποφάσεις (ο μετωπιαίος λοβός) μπαίνουν σε προσωρινή χειμερία νάρκη, αφήνοντάς μας “τυφλούς”.
Και αυτή η προσωρινή έλλειψη κριτικής ικανότητας μπορεί να οδηγήσει συχνά στην δυσκολία αναγνώρισης προειδοποιητικών σημαδιών που υπό κανονικές συνθήκες θα μας οδηγούσαν σε δεύτερες σκέψεις για τον νέο “έρωτα της ζωής” μας.

Εθισμός

Μεγάλη κουβέντα, τέλος, έχει γίνει ανάμεσα στους επιστήμονες σχετικά με το αν οι άνθρωποι μπορούν να εθιστούν στην αγάπη.

Αρκετοί ερευνητές υποστηρίζουν ότι πιθανώς κάποιοι από εμάς να αναπαράγουμε ασυνείδητα ένα μοτίβο όπου λαχταράμε διαρκώς την ευφορική φάση του πρώιμου έρωτα ή έναν εξιδανικευμένο ρομαντικό δεσμό.

Ο εθισμός σε αυτή την κατάσταση, οδηγεί αρκετούς ανθρώπους να φεύγουν από μια σχέση ακριβώς μόλις περάσει το πρώτο έντονα φορτισμένο διάστημα των έντονων συναισθημάτων… άρα, δημιουργεί μια συνθήκη, λένε οι ειδικοί, μη εδραίωσης μακροχρόνιων δεσμών αφού το ερωτικό ενδιαφέρον υποχωρεί αμέσως μόλις η σχέση εισέρχεται σε πιο ώριμο στάδιο, με ανάγκη άλλων δεσμεύσεων.

Αυτό το τελευταίο ωστόσο, είναι το θέμα ενός άλλου -μεγάλου!- άρθρου…

Πηγή: HEALTHLINE