Πρόσφατα έγινε γνωστό ότι ο ιός της πολιομυελίτιδας εντοπίστηκε σε λύματα στο Βόρειο και Ανατολικό Λονδίνο από τον Φεβρουάριο ως τον Μάιο του 2022. Η πολιομυελίτιδα είναι μία μολυσματική ασθένεια που μπορεί να προκαλέσει παράλυση και θάνατο, ειδικά σε παιδιά.
Η πολιομυελίτιδα, όμως, είναι μία απόδειξη της επιτυχίας των εμβολίων. Η τελευταία γνωστή περίπτωση πολιομυελίτιδας στο Ηνωμένο Βασίλειο ήταν το 1984 και η χώρα χαρακτηρήστικε «ελεύθερη από τον ιό» το 2003.
Ενώ η Υπηρεσία Υγειονομικής Ασφάλειας του Ηνωμένου Βασιλείου ανέφερε ότι ο κίνδυνος για το κοινό είναι πολύ χαμηλός, ο εντοπισμός του ιού στα λύματα οδήγησε σε μία ισχυρή δημόσια απάντηση υγείας. Οι ειδικοί εξετάζουν την πιθανότητα μετάδοσης στην κοινότητα και έκανε έκκληση στο κοινό να διασφαλίσει ότι οι εμβολιασμοί του είναι ενημερωμένοι.
Η πολιομυελίτιδα εντοπίστηκε στα λύματα το 1939 στις ΗΠΑ και σήμερα, τα απόνερα εξετάζονται συχνά για τον ιό σε πολλά μέρη του κόσμου. Η παρακολούθηση των λυμάτων δοκιμάστηκε στην Σκανδιναβία από το ξεκίνημα της δεκαετίας του 60, χτίζοντας το δρόμο προκειμένου ο ΠΟΥ να το συστήσει ως μέρος της παρακολούθησης ρουτίνας του ιού το 2003.
Το 2013, ένα σιωπηλό ξέσπασμα εντοπίστηκε στο Ισραήλ χαρη σε αυτή τη μέθοδο. Ο πρόωρος εντοπισμός σήμαινε ότι οι συμπληρωματικές καμπάνιες εμβολιασμού τερμάτισαν το ξέσπασμα άμεσα το 2014 χωρίς κρούσματα παράλυσης. Χωρίς την παρακολούθηση των λυμάτων, η πρώτη ένδειξη κυκλοφορίας της πολιομυελίτιδας στον πληθυσμό θα μπορούσε να ήταν ο θάνατος ενός παιδιού.
Ποιες άλλες ασθένειες εντοπίζονται στα λύματα
Η πολιομυελίτιδα, όμως, δεν είναι η μόνη ασθένεια που μπορεί να αναζητηθεί στα λύματα. Η επιδημιολογία λυμάτων περιλαμβάνει την εξέταση των απόνερων για βιολογικούς δείκτες ασθένειας που οι άνθρωποι απέρριψαν κατά τη διάρκεια καθημερινών τους δραστηριοτήτων, όπως η χρήση τουαλέτας. Αυτοί οι δείκτες θα μπορούσαν να είναι θραύσματα γενετικού υλικού ενός ιού ή βακτηρίων, για παράδειγμα.
Άλλα παθογόνα που μπορούν να ανιχνευθούν στα λύματα περιλαμβάνουν τον τυφοειδή και τον αναπνευστικό συγκυτιακό ιό (RSV), αν και η παρακολούθηση για σημάδια αυτών των λοιμώξεων δεν συμβαίνει συνήθως. Κατά τη διάρκεια της πανδημίας, πολλές χώρες χρησιμοποίησαν επιδημιολογία λυμάτων για να εντοπίσουν τον SARS-CoV-2, τον ιό που προκαλεί τη COVID-19, και να εντοπίσουν αναδυόμενες παραλλαγές.
Που χρησιμεύει η επιτήρηση των λυμάτων
Η επιτήρηση των λυμάτων είναι ιδιαίτερα χρήσιμη για παθογόνους παράγοντες όπου το ποσοστό των ασυμπτωματικών λοιμώξεων είναι υψηλό και σε χώρες όπου η κλινική επιτήρηση, όπως τα διαγνωστικά τεστ, είναι κάτω του μετρίου. Έχει χρησιμοποιηθεί αποτελεσματικά σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος για την ανίχνευση ασθενειών όπως ο τυφοειδής.
Είναι επίσης δυνατό να δοκιμάσετε τα λύματα για τα διαλυμένα προϊόντα φαρμάκων. Με αυτόν τον τρόπο, η επιτήρηση των λυμάτων έχει χρησιμοποιηθεί για την παρακολούθηση της παράνομης χρήσης ναρκωτικών, των συνταγογραφούμενων φαρμάκων όπως τα αντικαταθλιπτικά, ακόμη και της μικροβιακής αντοχής.
Οι χρήσεις για την επιδημιολογία με βάση τα λύματα μπορούν να ομαδοποιηθούν σε δύο κατηγορίες. Το πρώτο είναι όπου μόνο η παρουσία ενός παθογόνου απαιτεί απόκριση. Αυτό ισχύει για παθογόνους παράγοντες που έχουν χαμηλά ποσοστά, όπως αναδυόμενες παραλλαγές του SARS-CoV-2 ή ασθένειες που πλησιάζουν στην εξάλειψη όπως η πολιομυελίτιδα ή η ιλαρά.
Το δεύτερο είναι να ποσοτικοποιηθεί το βάρος μιας συγκεκριμένης ασθένειας. Στην Αγγλία, 45 τοποθεσίες αποτέλεσαν αντικείμενο συχνών δειγματοληψιών για τον SARS-CoV-2. Μία εργασία σχετικά με την επιτήρηση των λυμάτων για τον COVID έδειξε ότι μπορεί να χρησιμοποιηθεί για την εκτίμηση του πόσο συχνή είναι η ασθένεια - δηλαδή, η συγκέντρωση ιικών θραυσμάτων στα λύματα αντανακλούσε τον αριθμό των κρουσμάτων στην κοινότητα.
Υπάρχουν ορισμένες προκλήσεις στην ερμηνεία των συγκεντρώσεων, επειδή μπορούν να επηρεαστούν από περιβαλλοντικούς παράγοντες όπως ο όγκος της βροχόπτωσης που αραιώνει τα δείγματα. Αλλά όταν γνωρίζουμε για αυτές τις επιπτώσεις, μπορούμε να τις εξηγήσουμε.
Η επιδημιολογία των λυμάτων αποτυπώνει τη συμβολή σχεδόν όλων των ανθρώπων μέσα σε μια λεκάνη απορροής λυμάτων, η οποία μπορεί να είναι ένα δίκοπο μαχαίρι. Αφενός, μειώνονται οι προκαταλήψεις που συχνά επηρεάζουν την παραδοσιακή επιτήρηση, όπως οι τοπικές ελλείψεις σε τεστ ή η μεταβλητότητα στην πρόσβαση στην υγειονομική περίθαλψη. Από την άλλη, τα δείγματα που συλλέχθηκαν από μεγάλα έργα αποχέτευσης εξυπηρετούν έναν τόσο μεγάλο πληθυσμό (πάνω από 4 εκατομμύρια άνθρωποι στην περίπτωση του Beckton όπου ανιχνεύθηκε ο ιός της πολιομυελίτιδας) που ο εντοπισμός της προέλευσης της μόλυνσης είναι δύσκολος. Η συλλογή δειγμάτων λυμάτων πιο κοντά στην πηγή μπορεί να βοηθήσει, αλλά είναι πιο δύσκολη, πιο δύσκολο να αναλυθεί και πιο ακριβή.
