Καθώς όλο και περισσότεροι άνθρωποι εμβολιάζονται, μία ανάσα ανακούφισης σχεδόν ακούγεται παγκοσμίως. Ωστόσο, η επόμενη επιδημία δεν θα αργήσει να έρθει και γι αυτό πρέπει να είμαστε προετοιμασμένοι. Προκειμένου να μειώσουμε τον αντίκτυπο των επόμενων επιδημιών, θα χρειαστεί μία στρατηγική παρακολούθησης σε περιοχές που μπορούν να μεταδοθούν ασθένειες από ζώα σε ανθρώπους.
Με άλλα λόγια δεν πρέπει να περιμένουμε να έχουμε ασθενείς στο νοσοκομείο αλλά να προβλέψουμε που μπορεί να ξεσπάσει η επόμενη επιδημία. Αυτό αναλύει μέσω έρευνας της, η Μορίν Μίλερ, Αναπληρώτρια Καθηγήτρια Επιδημιολογίας στο Πανεπιστήμιο της Κολούμπια.
Η τρέχουσα στρατηγική πρόληψης της πανδημίας
Οι παγκόσμιοι επαγγελματίες υγείας γνωρίζουν εδώ και πολύ καιρό ότι οι πανδημίες που τροφοδοτούνται από τη διάδοση ασθενειών από ζώο σε άνθρωπο ήταν ένα πρόβλημα. Το 1947, ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας ίδρυσε ένα παγκόσμιο δίκτυο νοσοκομείων για τον εντοπισμό απειλών κατά της πανδημίας μέσω μιας διαδικασίας που ονομάζεται συνδρομική παρακολούθηση. Η διαδικασία βασίζεται σε τυποποιημένες λίστες ελέγχου συμπτωμάτων για να αναζητήσει σήματα αναδυόμενων ή επανεμφανιζόμενων νόσων που έχουν την προοπτική να εξελιχτούν σε πανδημία μεταξύ των πληθυσμών ασθενών με συμπτώματα που δεν μπορούν εύκολα να διαγνωστούν.
Αυτή η κλινική στρατηγική βασίζεται τόσο σε μολυσμένα άτομα που νοσηλεύονται σε «νοσοκομεία φρουρούς» (sentinel hospotals) όσο και σε ιατρικές αρχές που ασκούν επιρροή και είναι αρκετά επίμονα για να σημάνουν συναγερμό.
Υπάρχει μόνο ένα εμπόδιο: Μέχρι να εμφανιστεί κάποιος άρρωστος σε ένα νοσοκομείο, έχει ήδη ξεσπάσει η επιδημία. Στην περίπτωση του SARS-CoV-2, του ιού που προκαλεί το COVID-19, ήταν πιθανώς ευρέως διαδεδομένος πολύ πριν ανιχνευθεί. Αυτή τη φορά, η κλινική στρατηγική από μόνη της μας απογοήτευσε.
Η αξία της ιογενούς εξελικτική θεωρία
Μια πιο δυναμική προσέγγιση αποκτά επί του παρόντος εξέχουσα θέση στον κόσμο της πρόληψης της πανδημίας: η ιογενής εξελικτική θεωρία. Αυτή η θεωρία υποδηλώνει ότι οι ζωικοί ιοί γίνονται επικίνδυνοι ανθρώπινοι ιοί σταδιακά με την πάροδο του χρόνου μέσω συχνών ζωονοσογόνων δευτερογενών επιπτώσεων.
Δεν είναι μια εφάπαξ συμφωνία: Ένα "ενδιάμεσο" ζώο όπως μια γάτα, ένας παγκολίνος ή ένας χοίρος μπορεί να χρειαστεί για να μεταλλαχθεί ο ιός, ώστε να μπορεί να κάνει αρχικά άλματα στους ανθρώπους. Αλλά ο τελικός ξενιστής που επιτρέπει σε ένα στέλεχος να προσαρμοστεί πλήρως στον άνθρωπο μπορεί να είναι οι ίδιοι οι άνθρωποι. Η ιογενής εξελικτική θεωρία παρατηρείται σε πραγματικό χρόνο με την ταχεία ανάπτυξη των στελεχών COVID-19.
Όταν νέες εστίες ζωονοσογόνου ιογενούς νόσου όπως ο Έμπολα ήρθαν για πρώτη φορά στην προσοχή του κόσμου τη δεκαετία του 1970, η έρευνα σχετικά με την έκταση της μετάδοσης της νόσου βασίστηκε σε τεστ αντισωμάτων, εξετάσεις αίματος για τον εντοπισμό ανθρώπων που έχουν ήδη μολυνθεί. Η παρακολούθηση αντισωμάτων, δοκιμάζει δείγματα αίματος από πληθυσμούς-στόχους για να προσδιορίσει πόσοι άνθρωποι έχουν μολυνθεί. τα τεστ αντισωμάτων βοηθούν στον προσδιορισμό του κατά πόσον ασθένειες όπως ο Έμπολα κυκλοφορούν απαρατήρητες.
Αποδείχθηκε ότι αυτό συνέβαινε: Αντισώματα του Έμπολα βρέθηκαν σε περισσότερο από το 5% των ανθρώπων που εξετάστηκαν στη Λιβερία το 1982, δεκαετίες πριν από την επιδημία της Δυτικής Αφρικής το 2014. Αυτά τα αποτελέσματα υποστηρίζουν την ιογενή εξελικτική θεωρία: Χρειάζεται χρόνος – μερικές φορές πολύς χρόνος – για να γίνει ένας ιός των ζώων επικίνδυνος και μεταδοτικός μεταξύ των ανθρώπων. Αυτό σημαίνει επίσης ότι οι επιστήμονες έχουν την ευκαιρία να παρέμβουν.
Ο SARS-CoV-2 θα μπορούσε να είχε προβλεφθεί
Η επιστημονική της καθηγήτριας Επιδημιολογίας συνεργάστηκε με τον ιολόγο Shi Zhengli του Ινστιτούτου Ιολογίας της Γουχάν για να αναπτύξει ένα ανθρώπινο τεστ αντισωμάτων που θα εξετάσει έναν πολύ μακρινό ξάδελφο του SARS-CoV-2 που βρέθηκε στις νυχτερίδες. Διαπίστωσαν μία ζωονοσογόνο διαρροή το 2015 στο Yunnan της Κίνας: το 3% των συμμετεχόντων στη μελέτη που ζουσαν κοντά σε νυχτερίδες που μεταφέρουν αυτόν τον κορονοϊό sars βρέθηκαν θετικοί σε αντίσωμα. Αλλά υπήρχε ένα απροσδόκητο αποτέλεσμα: Κανένας από τους προηγουμένως μολυσμένους συμμετέχοντες στη μελέτη δεν ανέφερε επιβλαβείς επιπτώσεις στην υγεία. Προηγούμενες δευτερογενείς επιπτώσεις του κορονοϊού SARS – όπως η πρώτη επιδημία SARS το 2003 και το Αναπνευστικό Σύνδρομο της Μέσης Ανατολής (MERS) το 2012 – είχαν προκαλέσει υψηλά επίπεδα ασθένειας και θανάτου. Αυτός δεν έκανε κάτι τέτοιο.
Οι ερευνητές διεξήγαγαν μια μεγαλύτερη μελέτη στη Νότια Κίνα μεταξύ 2015 και 2017. Είναι μια περιοχή που φιλοξενεί νυχτερίδες που είναι γνωστό ότι φέρουν κορονοϊό τύπου SARS, συμπεριλαμβανομένου αυτού που προκάλεσε την αρχική πανδημία sars του 2003 και αυτή που σχετίζεται στενότερα με τον SARS-CoV-2.
Λιγότερο από το 1% των συμμετεχόντων σε αυτή τη μελέτη βρέθηκαν θετικοί σε αντισώματα, πράγμα που σημαίνει ότι είχαν προηγουμένως μολυνθεί από τον κορωνοϊό τύπου SARS. Και πάλι, κανένας από αυτούς δεν ανέφερε αρνητικές επιπτώσεις στην υγεία. Αλλά η συνδρομική παρακολούθηση – η ίδια στρατηγική που χρησιμοποιείται από τα «νοσοκομεία φρουρια» – αποκάλυψε κάτι ακόμα πιο απροσδόκητο: Ένα επιπλέον 5% των συμμετεχόντων στην κοινότητα ανέφεραν συμπτώματα συμβατά με το SARS τον περασμένο χρόνο.
Αυτή η μελέτη έκανε περισσότερα από το να παρέχει απλώς τα βιολογικά στοιχεία που απαιτούνται για τη δημιουργία απόδειξης της έννοιας για τη μέτρηση της ζωονοσογόνου διαρροής. Το σύστημα προειδοποίησης για απειλές πανδημίας έλαβε επίσης ένα σήμα για μια λοίμωξη που μοιάζει με SARS και δεν μπορούσε ακόμα να ανιχνευθεί μέσω εξετάσεων αίματος. Μπορεί ακόμη και να έχει ανιχνεύσει πρώιμες παραλλαγές του SARS-CoV-2.
Αν είχαν τεθεί σε εφαρμογή πρωτόκολλα επιτήρησης, τα αποτελέσματα αυτά θα είχαν προκαλέσει την αναζήτηση μελών της κοινότητας που μπορεί να ήταν μέρος μιας μη εντοπισθείσας επιδημίας. Αλλά χωρίς ένα καθιερωμένο σχέδιο, το σήμα χάθηκε.
Από την πρόγνωση στην παρακολούθηση και από εκεί στη γονιδιωματική ανάλυση
Η μερίδα του λέοντος της χρηματοδότησης και της προσπάθειας πρόληψης της πανδημίας τις τελευταίες δύο δεκαετίες έχει επικεντρωθεί στην ανακάλυψη παθογόνων παραγόντων της άγριας ζωής και στην πρόβλεψη πανδημιών πριν οι ιοί των ζώων μπορούν να μολύνουν τον άνθρωπο. Αλλά αυτή η προσέγγιση δεν έχει προβλέψει σημαντικές εστίες ζωονοσογόνου νόσου - συμπεριλαμβανομένης της γρίπης H1N1 το 2009, του MERS το 2012, της επιδημίας Έμπολα της Δυτικής Αφρικής το 2014 ή της τρέχουσας πανδημίας COVID-19.
Η προγνωστική μοντελοποίηση, ωστόσο, έχει παράσχει ισχυρούς χάρτες θερμότητας των παγκόσμιων "καυτών σημείων" όπου είναι πιο πιθανό να συμβεί ζωονοσογόνος διαρροή.
Η μακροπρόθεσμη, τακτική παρακολούθηση σε αυτά τα "καυτά σημεία" θα μπορούσε να ανιχνεύσει τα σήματα διαρροής, καθώς και τυχόν αλλαγές που συμβαίνουν με την πάροδο του χρόνου. Αυτά θα μπορούσαν να περιλαμβάνουν μια αύξηση στα θετικά σε αντισώματα άτομα, αυξημένα επίπεδα ασθένειας και δημογραφικές αλλαγές μεταξύ των μολυσμένων ανθρώπων. Όπως συμβαίνει με οποιαδήποτε προληπτική επιτήρηση της νόσου, εάν εντοπιστεί ένα σήμα, θα ακολουθήσει μια έρευνα εστίας. Τα άτομα που αναγνωρίζονται με συμπτώματα που δεν μπορούν εύκολα να διαγνωστούν μπορούν στη συνέχεια να εξεταστούν χρησιμοποιώντας γενετική αλληλουχία για να χαρακτηρίσουν και να εντοπίσουν νέους ιούς.
ΠΗΓΗ: theconversation
