Η εμβρυϊκή έκθεση στην ακεταμινοφαίνη πιο γνωστή ως παρακεταμόλη, αυξάνει την πιθανότητα ένα παιδί να αναπτύξει διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ), σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο Nature Mental Health.
Προηγούμενες έρευνες δείχνουν ότι πάνω από το 70% των εγκύων γυναικών χρησιμοποιούν ακεταμινοφαίνη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης για τον έλεγχο του πόνου ή τη μείωση του πυρετού. Το φάρμακο, το οποίο είναι το δραστικό συστατικό πολλών αναλγητικών φαρμάκων, είναι ένα από τα λίγα που θεωρούνται ασφαλή για λήψη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης από την Αμερικανική Υπηρεσία Τροφίμων και Φαρμάκων.
Τα νέα ευρήματα δείχνουν, ωστόσο, ότι οι γιατροί θα πρέπει να επανεξετάσουν τη συνταγογράφηση φαρμάκων με ακεταμινοφαίνη στις μητέρες κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, δήλωσαν οι ερευνητές.
«Οι περισσότερες από τις προηγούμενες μελέτες ζητούσαν από τις γυναίκες να αναφέρουν οι ίδιες αν είχαν πάρει ο,τιδήποτε που περιείχε ακεταμινοφαίνη», δήλωσε ο επικεφαλής συγγραφέας Brennan Baker, ερευνήτρια στο Ερευνητικό Ινστιτούτο Παιδιών του Σιάτλ. Ο Baker εργάζεται επίσης στο εργαστήριο της Dr. Sheela Sathyanarayana, παιδίατρου του University of Washington School of Medicine/UW Medicine.
«Αυτό το φάρμακο εγκρίθηκε πριν από δεκαετίες και μπορεί να χρειάζεται επαναξιολόγηση από τον FDA», δήλωσε η Sathyanarayana, επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης. «Η ακεταμινοφαίνη δεν αξιολογήθηκε ποτέ σε σχέση με τις μακροπρόθεσμες νευροαναπτυξιακές επιπτώσεις του εμβρύου που έχει εκτεθεί σε αυτήν."
Η ακεταμινοφαίνη χρησιμοποιείται ευρέως κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, με το 41-70% των εγκύων ατόμων στις Ηνωμένες Πολιτείες, την Ευρώπη και την Ασία να αναφέρουν χρήση. Παρά την ταξινόμηση της ακεταμινοφαίνης ως χαμηλού κινδύνου από ρυθμιστικούς οργανισμούς όπως ο FDA, τα συσσωρευμένα στοιχεία υποδηλώνουν μια πιθανή σχέση μεταξύ της προγεννητικής έκθεσης στην ακεταμινοφαίνη και των δυσμενών νευροαναπτυξιακών αποτελεσμάτων, συμπεριλαμβανομένης της ΔΕΠΥ και της διαταραχής του αυτιστικού φάσματος της ΔΕΠΥ, σημείωσαν οι ερευνητές.
Η έρευνα παρακολούθησε ομάδα 307 γυναικών από το 2006 έως το 2011, οι οποίες συμφώνησαν να δώσουν δείγματα αίματος κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης τους. Οι ερευνητές παρακολούθησαν βιοδείκτες πλάσματος για την ακεταμινοφαίνη στα δείγματα.
Τα παιδιά που γεννήθηκαν από αυτές τις μητέρες παρακολουθήθηκαν για 8 έως 10 χρόνια. Μεταξύ των γυναικών που δεν έκαναν χρήση ακεταμινοφαίνης κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης, το ποσοστό της ΔΕΠΥ ήταν 9%, αλλά για τις γυναίκες που έκαναν χρήση ακεταμινοφαίνης, το ποσοστό της ΔΕΠΥ μεταξύ των απογόνων τους ήταν 18%.
Μεταβολίτες της ακεταμινοφαίνης ανιχνεύθηκαν στο 20,2% των δειγμάτων πλάσματος της μητέρας. Τα παιδιά των οποίων οι μητέρες είχαν αυτούς τους βιοδείκτες στο πλάσμα τους είχαν 3,15 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα διάγνωσης ΔΕΠΥ σε σύγκριση με εκείνα που δεν είχαν ανιχνευθεί έκθεση.
Η συσχέτιση ήταν ισχυρότερη μεταξύ των θυγατέρων παρά των γιων, με τις κόρες μητέρων που είχαν λάβει ακεταμινοφαίνη να εμφανίζουν 6,16 φορές μεγαλύτερη πιθανότητα εμφάνισης ΔΕΠΥ, ενώ η συσχέτιση ήταν ασθενέστερη και μη σημαντική στους άνδρες.
Η ανάλυση των ερευνητών χρησιμοποίησε δεδομένα της έρευνας «Συνθήκες που επηρεάζουν τη νευρογνωστική ανάπτυξη και μάθηση στην πρώιμη παιδική ηλικία» (Conditions Affecting Neurocognitive Development and Learning in Early Childhood - CANDLE), η οποία περιελάμβανε 1.031 έγκυες στο Μέμφις του Τενεσί, οι οποίες είχαν εγγραφεί μεταξύ 2006 και 2011.
Οι εγκυμονούσες λαμβάνουν συχνά την οδηγία να στρέφονται στην ακεταμινοφαίνη αντί της ιβουπροφαίνης, η οποία είναι πιο πιθανό να επηρεάσει αρνητικά τα νεφρά ή την καρδιά του εμβρύου, δήλωσε ο Baker.
«(Η ακεταμινοφαίνη) είναι πραγματικά η μόνη επιλογή για τον έλεγχο του πυρετού ή του πόνου κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης», είπε.
Τι πρέπει να κάνει λοιπόν μια μητέρα;
«Υπάρχει προφανώς περισσότερη δουλειά που πρέπει να γίνει σε αυτόν τον τομέα», είπε. «Και πρέπει να ενημερώνουμε συνεχώς τις οδηγίες μας».
Για παράδειγμα, πρότεινε, κατά τη διάρκεια της προγεννητικής φροντίδας, οι γυναίκες θα πρέπει να συζητούν τη δοσολογία ενός φαρμάκου που περιέχει ακεταμινοφαίνη ή να μιλούν για τον πόνο που προορίζεται να βοηθήσει στη διαχείριση, είπε. Μια άλλη κατηγορία φαρμάκων, όπως οι τριπτάνες, είναι ασφαλής και αποτελεσματική για τη διαχείριση των ημικρανιών, πρόσθεσε.
Πρέπει να γίνει περισσότερη δουλειά για να διαπιστωθεί αν κάποιοι άνθρωποι μπορούν να ανεχθούν την ακεταμινοφαίνη κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης χωρίς αρνητικές επιπτώσεις στο έμβρυο, ενώ άλλοι όχι, είπε.
Πρόσθεσε ότι τα ερευνητικά ευρήματα σχετικά με τις επιδράσεις του φαρμάκου και τους πιθανούς κινδύνους του κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης δεν ήταν συνεπή.
Μια μελέτη που κυκλοφόρησε πρόσφατα στη Σουηδία, δεν έδειξε καμία σχέση μεταξύ της χρήσης ακεταμινοφαίνης από τη μητέρα και της ΔΕΠΥ στα παιδιά τους, ενώ μια άλλη μελέτη από τη Νορβηγία, βρήκε πράγματι μια σχέση. Ο Baker αποδίδει αυτό το γεγονός στην διαφορετική μεθοδολογία.
