Ο εγκέφαλός μας χωρίζεται σε δύο μισά. Οι δύο πλευρές μοιάζουν πολύ όμως έχουν διαφορές στον τρόπο με τον οποίο επεξεργάζονται τις πληροφορίες. Με λίγα λόγια, μέσα σε κάθε ημισφαίριο, διαφορετικές περιοχές έχουν επιφορτιστεί με την διαχείριση συγκεκριμένων λειτουργιών.
Μια από τις πιο δημοφιλείς θεωρίες που αφορούν στο μυστήριο του εγκεφάλου είναι αυτή που υποστηρίζει ότι σε κάθε έναν από εμάς, υπάρχει ένα «κυρίαρχο μισό», δηλαδή ότι οι κινητικές, γνωστικές και συμπεριφορικές λειτουργίες οποιουδήποτε ατόμου βασικά προέρχονται από την πλευρά του εγκεφάλου του που κυριαρχεί.
Ωστόσο η αλήθεια είναι λένε οι ειδικοί ότι τα δύο εγκεφαλικά ημισφαίρια που συνδέονται με μια δέσμη νευροαξόνων συνεργάζονται στενά για να εξασφαλίζουν μαζί την βιωσιμότητα του οργανισμού.
Αριστερός εγκέφαλος εναντίον δεξιού: ο μύθος
Η θεωρία για ένα κυρίαρχο εγκεφαλικό ημισφαίριο ήρθε για πρώτη φορά στο φως τη δεκαετία του 1960, χάρη στην έρευνα του νομπελίστα ψυχοβιολόγου, Roger W. Sperry.
Σύμφωνα με την μελέτη του, η αριστερή πλευρά του εγκεφάλου είναι υπεύθυνη για θέματα λογικής, αλληλουχίας, γραμμικής σκέψης, μαθηματικών συλλογισμών, γεγονότων και αποτύπωση της σκέψης με λέξεις.
Η δεξιά πλευρά από την άλλη εργάζεται περισσότερο με την φαντασία και επεξεργάζεται ζητήματα ολιστικής σκέψης, διαίσθησης, τέχνης, ρυθμού και μη λεκτικών ενδείξεων ενώ μπορεί να οπτικοποιεί τρόπο τινά τα συναισθήματα.
Αυτό υποδηλώνει, συνέχιζε η εν λόγω μελέτη, ότι το αριστερό ημισφαίριο του εγκεφάλου είναι περισσότερο λεκτικό, αναλυτικό και τακτικό από το δεξί. Μερικές φορές μάλιστα χρησιμοποιείται ο όρος «ψηφιακός εγκέφαλος» επειδή αυτή η περιοχή έχει αναλάβει να διαχειρίζεται ζητήματα όπως η ανάγνωση, η γραφή και οι υπολογισμοί.
Από την άλλη πλευρά, ο «δεξιός εγκέφαλος» διαθέτει περισσότερες διαισθητικές και δημιουργικές ικανότητες.
Έτσι αν υιοθετήσουμε την συγκεκριμένη θεωρία για ένα κυρίαρχο μισό, όποιος είναι επί το πλείστον αναλυτικός και μεθοδικός στη σκέψη του, διαθέτει «αριστερό μυαλό» ενώ ένας περισσότερο δημιουργικός και με καλλιτεχνικές αναζητήσεις άνθρωπος είναι «δεξιό μυαλό».
Τι λένε οι σύγχρονοι ειδικοί
Μια ομάδα νευροεπιστημόνων αποφάσισε να εξετάσει την παραπάνω υπόθεση.
Σε σχετική έρευνα του 2013, οι μελετητές δεν εντόπισαν καμία απόδειξη ότι τελικά η θεωρία ευσταθεί. Η επιστημονική τους εργασία βασίστηκε σε μαγνητικές τομογραφίες 1.000 ατόμων στις οποίες δεν επαληθεύτηκε ότι, ανά περίπτωση, υπάρχει μια εγκεφαλική πλευρά ισχυρότερη ή πιο ευνοημένη από την άλλη.
Τα δύο ημισφαίρια συνδέονται μεταξύ τους μέσω νευρικών ινών οι οποίες δημιουργούν έναν εικονικό θα λέγαμε αυτοκινητόδρομο πληροφοριών. Σύμφωνα με τους ερευνητές, οι δύο πλευρές ναι μεν λειτουργούν διαφορετικά, αλλά συνεργάζονται και αλληλοσυμπληρώνονται.
Για παράδειγμα, επισημαίνουν οι ειδικοί, ο αριστερός εγκέφαλος έχει συσχετιστεί παραδοσιακά με το χειρισμό μαθηματικών εξισώσεων. Ωστόσο, σε σχετική επιστημονική αναφορά του 2023, σημειώνεται ότι το δεξί ημισφαίριο επίσης βοηθά με:
- χωρική επίγνωση κατά τη διάρκεια περίπλοκων υπολογισμών
- κατανόηση αριθμών που περιέχουν μηδενικά
- μη λεκτική αναπαράσταση των αριθμών
Ομοίως, η εν λόγω θεωρία, πιστώνει στο αριστερό ημισφαίριο, τη γλωσσική επεξεργασία. Ωστόσο, οι συγγραφείς μιας ανασκόπησης του 2020 διαπίστωσαν ότι ο δεξιός εγκέφαλος παίζει βασικό ρόλο στην κατανόηση του πλαισίου και των μη κυριολεκτικών γλωσσικών εργαλείων, όπως είναι οι μεταφορές και η ειρωνεία.
Με λίγα λόγια, τα γενικά χαρακτηριστικά της προσωπικότητας, οι ατομικές προτιμήσεις ή ο τρόπος με τον οποίο μαθαίνουμε καινούργια πράγματα δεν μεταφράζονται στην ιδέα ότι κάποιο από τα εγκεφαλικά μας ημισφαίρια είναι το επικρατέστερο.
Ωστόσο, προσθέτουν οι επιστήμονες, είναι γεγονός ότι ορισμένες περιοχές του εγκεφάλου μας έχουν, ας πούμε, ειδικότητες και ο τρόπος με τον οποίο λειτουργεί κάθε περιοχή όντως μπορεί να διαφέρει από άτομο σε άτομο.
Νους υγιής...
Προσπαθώντας να ξεδιπλώσουν τον μίτο των εγκεφαλικών δυνατοτήτων, οι ειδικοί καταλήγουν ότι είναι και τα δυο ημισφαίρια που συμμετέχουν και συνεισφέρουν εξίσου, είτε όταν επεξεργαζόμαστε μια περίπλοκη αλγεβρική εξίσωση είτε όταν ζωγραφίζουμε ένα αφηρημένο έργο τέχνης.
Ένας τυπικός, υγιής εγκέφαλος είναι ικανός για δια βίου μάθηση και απεριόριστη δημιουργικότητα, ειδικά όταν παίρνει τα κατάλληλα «καύσιμα» με σωστή διατροφή, σωματική άσκηση και πνευματική διέγερση.
Πηγή: Healthline.com
