Όταν για παράδειγμα κάποια φάρμακα χρησιμοποιούνται με αλκοόλ ή μαζί με άλλα φάρμακα ή γίνεται κατάχρηση από τον ασθενή ο οποίος υπερβαίνει τη δοσολογία, ή την παραλείπει μπορεί τελικά να υπάρξουν αλλαγές στο βάρος ή ακόμα και στην ανοχή του φαρμάκου από τον οργανισμό.

Υπάρχουν 4 κατηγορίες φαρμάκων μάλιστα που όταν γίνεται κατάχρηση μπορεί να οδηγήσει το άτομο στον εθισμό ακόμα και στον θάνατο. Οι μισοί θάνατοι κάθε χρόνο στις ΗΠΑ είναι από υπερβολική δόση συνταγογραφούμενων φαρμάκων, είτε τα φάρμακα είχαν συνταγογραφηθεί για το άτομο που τα παίρνει ή για για κάποιο άλλο άτομο.

Αυτά τα φάρμακα ανήκουν στις κατηγορίες των οποιοειδών, στις βενζοδιαπίνες, στα διεγερτικά και τα αναβολικά.

Οπιοειδή

Ένας μεγάλος αριθμός ενηλίκων στις ΗΠΑ που υποφέρει από χρόνιους πόνους που δεν οφείλονται σε καρκίνο παίρνει οπιοειδή. Υπολογίζεται ότι ήταν γύρω στο 9% από το 1998 μέχρι το 2014. Ωστόσο, ο αριθμός των ατόμων που παίρνουν αναλγητικά διπλασιάστηκε την ίδια χρονική περίοδο.

Επίσης, ο αριθμός των ατόμων που πέθανε από υπερβολική δόση συνταγογραφούμενων αναλγητικών όπως είναι η οξυκωδόνη, η υδροκοδώνη και η φαιντανύλη αυξήθηκε μαζικά την περασμένη δεκαετία. Μόνο το 2020 πάνω από 16.400 Αμερικανοί πέθαναν από αυτή την κατηγορία φαρμάκου.

Ακόμα, όσον αφορά τα συνταγογραφούμενα φάρμακα, αυτή η κατηγορία περιλαμβάνει φάρμακα όπως και η μεθαδόνη η οποία χορηγείται και σαν συμπληρωματική θεραπεία για τον εθισμό στα οπιοειδή. Παρόλο που είναι πιο ασφαλές σε σύγκριση με την ηρωίνη είναι πολύ πιθανό να πεθάνει κάποιος από υπερβολική δόση μεθαδόνης.

Τέλος, οταν συνδυάζεται με άλλα φάρμακα και όταν η δοσολογία δεν είναι σωστή (όταν μειώνει κανείς την δόση για παράδειγμα) είναι αρκετά επικίνδυνο γιατί μπορεί να δημιουργηθεί μεγάλο πρόβλημα σε ό,τι αφορά την ανοχή του φαρμάκου.

Βενζοδιαζεπίνες

Τα φάρμακα αυτά είναι ηρεμιστικά και συνταγογραφούνται για μια μεγάλη κατηγορία παθήσεων όπως το το άγχος και η αϋπνία. Οι πιο γνωστές δραστικές ουσίες είναι η αλπραζολάμη, χλωροδιαζεποξείδιο, διαζεπάμη, λοραζεπάμη, κλοναζεπάμη, οξαζεπάμη και η τεμαζεπάμη.

Όσοι παίρνουν βενζοδιαζεπίνες για αρκετό καιρό είναι πολύ πιθανό να αναπτύξουν εξάρτηση. Ακόμα και όταν κάποιος παίρνει θεραπευτικές δόσεις είναι πολύ πιθανό να βιώσει σύνδρομο στέρησης και να έχει συμπτώματα όπως πυρετός, γρήγορη αναπνοή, υπερβολική έκκριση δακρύων, ταραχή και υπερκινητικότητα. Από τον Ιανουάριο του 2018, η συνταγογράφησή τους έχει μειωθεί και για τους άνδρες και για τις γυναίκες ηλικίας άνω των 65 ετών.

Διεγερτικά

Τα φάρμακα αυτά όπως είναι η μεθυλφαινιδάτη και η αμφεταμίνη και δεξτροαμφεταμίνη είναι γενικά αποτελεσματικά για την θεραπεία της ελλειμματικής προσοχής και της υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ) που έχει ήπια χαρακτηριστικά.

Παρόλα αυτά συχνά όμως δίδονται παράνομα σε άτομα τα οποία δεν έχουν χαρτί γιατρού και όσοι έχουν τα παίρνουν σε μεγαλύτερες ποσότητες για να νιώσουν εφορία ή να αυξήσουν την «ετοιμότητά» τους.
Δεν είναι τυχαίο που κάποιοι φοιτητές παίρνουν τέτοια φάρμακα για αυτόν τον λόγο. Σε μια μελέτη που έγινε το 2021 σε 45 φοιτητές νοσηλευτικής έδειξε ότι όσοι είχαν χαρτί γιατρού για ΔΕΠΥ ανέφεραν ότι κάποιος συμφοιτητής τους είχε ζητήσει να πάρει αυτό το φάρμακο. Επίσης, το 11.1% παραδέχτηκε ότι έπαιρνε αυτά τα φάρμακα χωρίς συνταγή γιατρού.

Από το 2000 μέχρι το 2014, στις ΗΠΑ καταγράφηκαν 156,365 δηλητηριάσεις που οφείλονται στα διεργερτικά φάρμακα για το ΔΕΠΥ με το 76% να αφορά παιδιά 12 ετών και άνω. Τα παιδιά ηλικίας 13 -19 ήταν ακόμα πιο συχνό να εκτίθενται σε αυτό το φάρμακο εσκεμμένα είτε λόγω λανθασμένης χρήσης, είτε λόγω κατάχρησης είτε επειδή έχουν πρόθεση να αυτοκτονήσουν.

Επίσης, μια μικρή συσχέτιση μεταξύ της χρήσης των διεγερτικών και του σπάνιου ανεξήγητου θανάτου ανάμεσα σε παιδιά και εφήβους έχει επίσης παρατηρηθεί.

Αναβολικά

Τα αναβολικά ανδρογόνα στεροειδή είναι συνταγογραφούμενα φάρμακα τα οποία πολλές φορές λαμβάνονται για μη ιατρικούς λόγους από άτομα τα οποία θέλουν να χτίζουν μύες ή να αυξήσουν την αθλητική τους απόδοση όπως είναι οι αθλητές και όσοι κάνουν bodybuilding για παράδειγμα. Αρκετές μελέτες έχουν δείξει τους κινδύνους που συνδέονται με τη χρήση τους. Όπως φαίνεται υπάρχει μια σύνδεση με καρδιαγγειακές ασθένειες ενώ φαίνεται επίσης να υπάρχει αυξημένη επιθετικότητα και βία στα άτομα αυτά μετά.

Πηγή: https://www.verywellmind.com