ΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
  • ΟΜΟΡΦΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • DIGITAL HEALTH
  • FITNESS
  • HEALTH TALK
  • PATIENT TALK
  • PET
  • PHARMA NEWS
  • PHARMA POLICY

News4Health.gr

  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • PHARMA NEWS
  • PET
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Πώς ο καλός ύπνος μπορεί να… διώξει τις κακές αναμνήσεις

Ψυχική Υγεία
UNSPLASH
Το ξέρετε ότι ο εγκέφαλός μας διαθέτει την «ενσωματωμένη» ικανότητα να περιορίζει τις ενοχλητικές αναμνήσεις, γεγονός που συμβάλλει στη διατήρηση της ψυχικής μας υγείας;
Τετάρτη, 29/01/2025 - 13:06
— Photo: UNSPLASH
Χάρις Μανουσάκη Χάρις Μανουσάκη

Μια νέα μελέτη από το Πανεπιστήμιο του Γιορκ και το Πανεπιστήμιο της Ανατολικής Αγγλίας στο Ηνωμένο Βασίλειο ωστόσο υποστηρίζει ότι η θαυμαστή αυτή δυνατότητα του εγκεφάλου μας, υπονομεύεται από τυχόν διαταραχές ύπνου, καθιστώντας τις ενοχλητικές αναμνήσεις πιο επίμονες.

Το αποτέλεσμα μπορεί να είναι πολύ χειρότερο από την πρωινή κούραση που αισθανόμαστε όταν δεν κοιμόμαστε καλά το βράδυ, λένε οι ειδικοί. Ένας κακής ποιότητας ύπνος, όπως υποστηρίζουν, μπορεί να πυροδοτήσει καταστάσεις όπως άγχος, κατάθλιψη, ακόμη και διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD).
Η μελέτη επίσης υποστηρίζει ότι ο ύπνος της φάσης REM, όταν δηλαδή ονειρευόμαστε, μπορεί να είναι ζωτικής σημασίας για τη «νοικοκύρεμα» του εγκεφάλου διατηρώντας την ικανότητα του να απομακρύνει ανεπιθύμητες αναμνήσεις και σκέψεις.

Ο ύπνος ως φάρμακο

Για την επιστημονική κοινότητα, είναι πλέον προφανής ο ρόλος που παίζει ένας καλός ύπνος σε μια σειρά λειτουργιών του οργανισμού, συμπεριλαμβανομένης της ευεξίας του εγκεφάλου και της προάσπισης της ψυχικής υγείας.

Η νέα μελέτη - τα ευρήματα της οποίας εμφανίζονται στο PNAS- εξετάζει τώρα μια ακόμη πιο ενδιαφέρουσα πτυχή της σχέσης μεταξύ ύπνου, εγκεφάλου και ψυχικής υγείας αφού οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι διαταραχές του ύπνου επηρεάζουν την ικανότητα του εγκεφάλου να περιορίζει τις ενοχλητικές αναμνήσεις.

Ο συν-συγγραφέας της μελέτης Marcus Harrington, PhD, λέκτορας ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο East Anglia που ειδικεύεται στον ύπνο, τη μνήμη, τα συναισθήματα και την ψυχική υγεία, επισημαίνει ότι βασικό κίνητρο για την διεξαγωγή της μελέτης ήταν η διερεύνηση της δυσκολίας κάποιων ανθρώπων να ξεπεράσουν τραυματικές εμπειρίες σε σχέση με άλλους που έχουν βιώσει ανάλογη κατάσταση.

«Οι περισσότεροι άνθρωποι θα έχουν μια τραυματική εμπειρία κάποια στιγμή στη ζωή τους, αλλά μόνο ένα μικρό ποσοστό θα αναπτύξει διαταραχή μετατραυματικού στρες (PTSD). Γιατί λοιπόν μερικοί άνθρωποι αναρρώνουν από το τραύμα αποτελεσματικά ενώ άλλοι μένουν με εξουθενωτικά συμπτώματα; Η απάντηση σε αυτή την προκλητική ερώτηση είναι ένας σημαντικός στόχος στην κλινική ψυχολογία. Ένας παράγοντας που γνωρίζουμε ότι αυξάνει την πιθανότητα εμφάνισης PTSD μετά από κάποιο ψυχικό τραύμα, είναι ο κακός ύπνος. Ωστόσο, δεν γνωρίζουμε τον μηχανισμό της έλλειψης ύπνου που πιθανώς κάνει τους ανθρώπους ευάλωτους στο μετατραυματικό στρες και σε άλλα προβλήματα ψυχικής υγείας», υπογραμμίζει.

Αναζητώντας την αιτία

Για τις ανάγκες της μελέτης, οι ερευνητές επιστράτευσαν 85 υγιείς ενήλικες ηλικίας 18-30 ετών -εκ των οποίων 30 ήταν άνδρες και οι υπόλοιποι γυναίκες- από τους οποίους ζήτησαν να περάσουν μια νύχτα σε εργαστήριο ύπνου. Περίπου οι μισοί από αυτούς (43 συμμετέχοντες) έπρεπε να παραμείνουν ξύπνιοι όλη τη νύχτα, ενώ οι υπόλοιποι όχι.

Οι επιστήμονες προκειμένου να αντιληφθούν πώς ο ύπνος ή η έλλειψή του μπορεί να επηρεάσει την ικανότητα του εγκεφάλου να καταστέλλει ανεπιθύμητες αναμνήσεις και σκέψεις, ζήτησαν από τους συμμετέχοντες πριν την ώρα του ύπνου να παρατηρήσουν φωτογραφίες προσώπων, μερικές εκ των οποίων εμφανίζονταν σε αρνητικό σκηνικό δράσης, όπως λόγου χάρη ένα τροχαίο ατύχημα.

Την επόμενη μέρα ζητήθηκε από τους συμμετέχοντες, ενώ ήταν συνδεδεμένοι σε μαγνητικό τομογράφο, να ανακαλέσουν δυσάρεστες αναμνήσεις. Σε αυτό το σημείο, οι ερευνητές ανακάλυψαν ότι όσοι έμειναν ξάγρυπνοι είχαν μικρότερη ενεργοποίηση της προμετωπιαίας περιοχής του εγκεφάλου, η οποία σχετίζεται με τη συναισθηματική ρύθμιση και την αναστολή των ενοχλητικών σκέψεων.
Αντίθετα, οι ξεκούραστοι συμμετέχοντες είχαν υψηλότερη δραστηριότητα σε αυτή την περιοχή του εγκεφάλου και λιγότερη δραστηριότητα στον ιππόκαμπο, περιοχή η οποία σχετίζεται με την ανάκληση μνήμης.

Το γεγονός ότι η στέρηση ύπνου φαίνεται να επηρεάζει την ικανότητα καταστολής των ενοχλητικών αναμνήσεων και πιθανώς άλλων ενοχλητικών σκέψεων θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις σε διαταραχές διάθεσης όπως η κατάθλιψη και το άγχος και καταστάσεις όπως το PTSD, κατέληξαν οι μελετητές.

Κατά τον Harrington πέραν των ήδη γνωστών αρνητικών συνεπειών που έχει η απουσία επαρκούς ύπνου, μέσω της συγκεκριμένης μελέτης επιβεβαιώθηκε ότι επιπλέον επηρεάζει αρνητικά και τον έλεγχό του εγκεφάλου αναφορικά με την διαχείριση ανεπιθύμητων αναμνήσεων.

Ωστόσο, προσθέτει ο ερευνητής, «η κατανόηση του τρόπου με τον οποίο η στέρηση ύπνου επηρεάζει την υποκειμενική εμπειρία της προσπάθειας να μην εισχωρήσουν οι ανεπιθύμητες αναμνήσεις στη συνειδητή επίγνωση είναι μόνο η μισή μάχη - μας ενδιέφερε επίσης να κατανοήσουμε τι συμβαίνει στον εγκέφαλο των ανθρώπων όταν προσπαθούν να καταστείλουν τις αναμνήσεις υπό συνθήκες έλλειψης ύπνου».

Προς αυτή την διερεύνηση χρησιμοποιήθηκε η μαγνητική τομογραφία καθώς η νευροαπεικόνιση επέτρεψε στους επιστήμονες να σχηματίσουν μια πιο συνολική εικόνα για το πώς ο κακός ύπνος μπορεί να ανοίξει το δρόμο σε προβλήματα ψυχικής υγείας.

Καταστολή μνήμης και ψυχική υγεία

Υπάρχει πληθώρα ερευνών που ασχολούνται με τους τρόπους με τους οποίους ένας καλός βραδινός ύπνος βοηθά στην υποστήριξη της λειτουργίας της μνήμης μας. Παράλληλα έχουν καταγραφεί σαφείς ενδείξεις ότι ο βαθύτερος ύπνος είναι σημαντικός για την υποστήριξη του σχηματισμού νέων αναμνήσεων.

Ωστόσο, η καταστολή της μνήμης παίζει επίσης βασικό ρόλο στην υγεία, ιδιαίτερα στην ψυχική.

«Στην καθημερινή μας ζωή, συχνά θυμόμαστε δυσάρεστες εμπειρίες του παρελθόντος. Για παράδειγμα, κάποιος μπορεί να δει ένα κόκκινο αυτοκίνητο να κινείται πολύ γρήγορα και αυτό τον αναγκάζει να ανακτήσει αυτόματα αναμνήσεις για ένα τροχαίο ατύχημα που είχε κάποτε», εξηγεί ο Marcus Harrington.

«Όταν συμβαίνει αυτό, οι άνθρωποι συχνά στρέφονται στον μηχανισμό καταστολής της μνήμης, που τους επιτρέπει να κρατούν μακριά από το μυαλό τους τις ανεπιθύμητες αναμνήσεις σχετικά με το τροχαίο ατύχημα. Εάν η λειτουργία καταστολής της μνήμης αποτύχει, οι παρεμβατικές σκέψεις μπορούν να κατακλύσουν τη συνειδητή επίγνωση, η οποία μπορεί να αποσπάσει την προσοχή, να γίνει ενοχλητική ακόμα και εξουθενωτική», υπογραμμίζει μιλώντας για τα βραχυπρόθεσμα οφέλη αυτής της εγκεφαλικής λειτουργίας.

Πώς συνδέεται η έλλειψη ύπνου με την κακή ψυχική υγεία;

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, ο ύπνος παίζει σημαντικό ρόλο στη ρύθμιση των συναισθημάτων μας, διασφαλίζοντας ότι οι αντιδράσεις μας είναι ανάλογες με τα ερεθίσματα και το περιβάλλον.
Επιπλέον, οι διαταραχές ύπνου συνδέονται με σχεδόν κάθε γνωστό ψυχιατρικό σύνδρομο.

Μια μεγάλη παλαιότερη μελέτη, για παράδειγμα, διαπίστωσε ότι οι άνθρωποι που πηγαίνουν για ύπνο αργά, μετά τη 1 π.μ., είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν ψυχική ασθένεια, συμπεριλαμβανομένων καταστάσεων όπως η κατάθλιψη και το άγχος.

Αν και η μελέτη δεν απέδειξε αιτιώδη σχέση, οι συγγραφείς της εκτίμησαν ότι η κατάκλιση σε προχωρημένη ώρα οδηγεί σε συντομότερες φάσεις από τον λεγόμενο βαθύ ύπνο, την περίοδο δηλαδή που ονειρευόμαστε και είναι επωφελής για την διατήρηση της υγείας του εγκεφάλου.

Το ζήτημα που προκύπτει είναι ότι τα άτομα με διαγνωσμένες παθήσεις ψυχικής υγείας -όπως το άγχος και η κατάθλιψη- τείνουν να έχουν μεγαλύτερη δυσκολία να κοιμηθούν χωρίς διακοπές. Και, καθώς η αϋπνία μπορεί να είναι σύμπτωμα κακής ψυχικής υγείας, αυτό ενισχύει έναν φαύλο κύκλο που διαταράσσει τις κρίσιμες εγκεφαλικές λειτουργίες, όπως αυτή της καταστολής της μνήμης.

Τα καλά νέα ωστόσο είναι ότι βελτιώνοντας την ποιότητα του ύπνου μας, μπορούμε να αντιστρέψουμε τον αρνητικό αντίκτυπο.

Το κλειδί είναι, για άλλη μια φορά, το να «προσαρμόσουμε» τις συνήθειές μας στις ατομικές μας απαιτήσεις και να κάνουμε μικρές, σταδιακές αλλαγές, συμβουλεύουν οι ειδικοί.

Η συνέπεια είναι σημαντική, υπογραμμίζουν. Η ευκαιρία για ξενύχτι την Παρασκευή καθώς ακολουθεί Σαββατοκύριακο όπου μπορούμε να κοιμηθούμε παραπάνω ακούγεται δελεαστική αλλά στην πραγματικότητα μπερδεύει το σώμα και τον εγκέφαλό, εξηγούν, πράγμα που σημαίνει ότι το πρωινό ξύπνημα την επόμενη εργάσιμη εβδομάδα θα είναι ακόμα δυσκολότερο.

Πηγές: Medicalnewstoday.com, Pnas.org

  • ΥΠΝΟΣ
  • ΑΝΑΜΝΗΣΕΙΣ
  • ΜΕΛΕΤΗ
  • ΑΓΧΟΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Πώς αντιμετωπίζεται η κατάθλιψη πριν ή μετά τον τοκετό;
Πώς αντιμετωπίζεται η κατάθλιψη πριν ή μετά τον τοκετό; 29 Ιανουαρίου 2025
Ξεκινά τη λειτουργία του ο ΕΟΠΑΕ - Βαρτζόπουλος: «Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση παίρνει σάρκα και οστά» 29 Ιανουαρίου 2025
Ξεκινά τη λειτουργία του ο ΕΟΠΑΕ - Βαρτζόπουλος: «Η ψυχιατρική μεταρρύθμιση παίρνει σάρκα και οστά»

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Κολλαγόνο: Πόσο αποτελεσματικά είναι τελικά τα συμπληρώματα και οι κρέμες;
Ομορφιά
16/11/2026 - 09:00

Κολλαγόνο: Πόσο αποτελεσματικά είναι τελικά τα συμπληρώματα και οι κρέμες;

Ύπνος και Σακχαρώδης Διαβήτης: Μια στενή και αμφίδρομη σχέση
Patient Talk
13/11/2026 - 18:00

Ύπνος και Σακχαρώδης Διαβήτης: Μια στενή και αμφίδρομη σχέση

Ποια αντικαταθλιπτικά αποτρέπουν πιο αποτελεσματικά την υποτροπή
Ψυχική Υγεία
11/11/2026 - 15:53

Ποια αντικαταθλιπτικά αποτρέπουν πιο αποτελεσματικά την υποτροπή

Γιατί ο καρκίνος σπάνια κάνει μετάσταση στην καρδιά; Νέα συσκευή ρίχνει φως στους μηχανισμούς
Υγεία
11/11/2026 - 15:14

Γιατί ο καρκίνος σπάνια κάνει μετάσταση στην καρδιά; Νέα συσκευή ρίχνει φως στους μηχανισμούς

Η τροφή ως δοσολογημένο φάρμακο για ασθενείς με διατροφικές διαταραχές
Διατροφή
05/11/2026 - 19:23

Η τροφή ως δοσολογημένο φάρμακο για ασθενείς με διατροφικές διαταραχές

Φάρμακα κατά του καρκίνου από το Διάστημα: Η νέα εποχή στη φαρμακευτική παραγωγή
Pharma News
05/11/2026 - 13:00

Φάρμακα κατά του καρκίνου από το Διάστημα: Η νέα εποχή στη φαρμακευτική παραγωγή

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Καρκίνος του εντέρου στους κάτω των 50 ετών: ο ρόλος της έκθεσης στο E.coli από την παιδική ηλικία
Υγεία
19/11/2026 - 14:00
Νόσος Gaucher τύπου 3: Νέα θεραπεία από το στόμα εγκρίθηκε από τον FDA
Pharma News
19/11/2026 - 13:00
Γεωργιάδης: Αλλαγές στις εφημερίες των νοσοκομείων τον Δεκέμβριο
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 12:30
Νόσος Αλτσχάιμερ: Νέα εξέταση αίματος δείχνει πόσο έχει προχωρήσει η νόσος στον εγκέφαλο
Pharma News
19/11/2026 - 12:00
ΗΠΑ: Αποχή από ψήφισμα του ΟΗΕ για τη βία κατά των γυναικών – Δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα στην άμβλωση
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 11:00
Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών: Γιατί το "ισχυρό φύλο" ζει λιγότερο από τις γυναίκες;
Υγεία
19/11/2026 - 10:00
Ογκολογική περίθαλψη στην Ευρώπη: Στο στόχαστρο κυβερνοεπιθέσεων, πολέμων και fake news
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 09:00
Κρήτη: Στις Πρώτες Βοήθειες εκπαιδεύθηκαν οι πολίτες του Αγίου Νικολάου
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 07:22
Η ΕΙΝΑΠ καλεί τους νοσοκομειακούς γιατρούς σε μαζική συμμετοχή στην απεργία της 25ης Νοεμβρίου
Επικαιρότητα
19/11/2026 - 03:43
Πνευμονική υπέρταση και δικαίωμα στην προσβασιμότητα
Patient Talk
19/11/2026 - 00:04
Ρομποτική χειρουργική και τεχνολογικές καινοτομίες στο επίκεντρο του πανελλήνιου συνεδρίου
Υγεία
18/11/2026 - 23:28
Νέα μελέτη για τα οφέλη των σύντομων περιπάτων στον έλεγχο του σακχάρου
Υγεία
18/11/2026 - 21:54
Δύο πάγια αιτήματα του ΙΣΠ έκανε αποδεκτά ο Άδωνις Γεωργιάδης
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 21:29
Πόνος μετά την άσκηση: Απλό «πιάσιμο» ή κρυμμένος τραυματισμός;
Health Talk
18/11/2026 - 21:04
Νέο vidcast από το Patients Hub: Ασθενείς ρωτούν ειδικός απαντά για τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
Patient Talk
18/11/2026 - 20:39
Μικροβιακή αντοχή: Υψηλή και με αυξητικές τάσεις η θνητότητα στην Ελλάδα - Έξι προτάσεις πολιτικής από την ΕΕΛ
Υγεία
18/11/2026 - 20:02
Η Μαριάντζελα Οικονομοπούλου νέα Country Lead Greece της UCB
Pharma News
18/11/2026 - 19:36
Η ΕΙΝΑΠ ζητάει μέτρα για τις παθολογικές κλινικές του Κωνσταντοπούλειου Νοσοκομείου
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 19:12
MyAriadni: Η νέα ψηφιακή εφαρμογή-«χάρτης» με όλες τις υπηρεσίες για τους ογκολογικούς ασθενείς - Δείτε το βίντεο
Υγεία
18/11/2026 - 18:38
Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ: Ο ΙΣΑ αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόληψης της νόσου
Υγεία
18/11/2026 - 18:14
Ημερίδα για τον σακχαρώδη διαβήτη: «Η γνώση μας προειδοποιεί, η έγκαιρη δράση μας προστατεύει»
Patient Talk
18/11/2026 - 17:52
ΕΛΙΚΑΡ: Στην Εύβοια ο 10ος σταθμός της δράσης «Προσέχω την καρδιά μου...»
Υγεία
18/11/2026 - 17:26
Άλμπερτ Μπουρλά: «Η Κίνα θα είναι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της Pfizer έως το 2030»
Pharma News
18/11/2026 - 17:03
Η Novo αναδεικνύει ερωτήματα και θέματα αιχμής που απασχολούν τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη
Pharma News
18/11/2026 - 16:39
IPEX Athens: Το νέο διεθνές κέντρο προηγμένης πυελικής ογκολογίας και εξεντέρωσης στο ΥΓΕΙΑ
Υπηρεσίες Υγείας
18/11/2026 - 16:12
Δεν μετρούν μόνο τα κιλά: Πότε η περίμετρος μέσης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου
Υγεία
18/11/2026 - 15:49
Σύγχρονες λαπαροσκοπικές και ρομποτικές τεχνικές για την αφαίρεση των επινεφριδίων
Health Talk
18/11/2026 - 15:23
Κλιματική αλλαγή: Πώς η ακραία ζέστη απειλεί τη δραστικότητα των φαρμάκων
Υγεία
18/11/2026 - 15:00
«Ο Προϋπολογισμός του 2027 πρέπει να δώσει λύση στο clawback για τους εργαστηριακούς γιατρούς»
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 14:27
Patientsforum.gr: Νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ενίσχυση της φωνής των ασθενών
Patient Talk
18/11/2026 - 14:00

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Αγαπηδάκη: «Με τον νέο κύκλο του "Προλαμβάνω" έγιναν ήδη 30.000 μαστογραφίες»
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 17:37
Η Siemens Healthineers μετονομάζει τον κλάδο της των In Vitro διαγνωστικών σε Olyrian Diagnostics
Υπηρεσίες Υγείας
16/11/2026 - 16:09
Η Merck επεκτείνει τον τομέα των κλινικών λειτουργιών της στην Ελλάδα
Pharma News
16/11/2026 - 20:36
KOS Biotechnology Partners και ΙΤΕ ενώνουν δυνάμεις για τη δημιουργία κόμβου βιοτεχνολογίας στην Κρήτη
Pharma News
17/11/2026 - 13:32
Ο ΙΣΑ ζητάει την περαιτέρω αναπροσαρμογή των ιατρικών αμοιβών στα 30 ευρώ
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 21:11
News4Health.gr
  • ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2019 - 2026 SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΕ. All rights reserved.
ΜΕΛΟΣ #232426 ΤΟΥ Μ.Η.Τ. Μέλος #232426 του Μ.Η.Τ.
developed by Nuevvo