Τα ρολόγια δείχνουν πλέον τη χειμερινή ώρα και ξαφνικά το ντύσιμο μοιάζει πιο δύσκολη υπόθεση. Το παλτό που φορούσατε συνεχώς τον περασμένο χειμώνα εξακολουθεί να κρέμεται στην ντουλάπα, αλλά δεν σας φαίνεται πια όπως τότε. Οι μπότες που λατρεύατε τον Φεβρουάριο μοιάζουν να μη συνδυάζονται με τίποτα, ενώ ένα πουλόβερ που κάποτε σας αντιπροσώπευε, με κάποιον τρόπο, δεν σας εκφράζει πλέον.

Ίσως απλώς να έχουμε ξεχάσει πώς να ντυνόμαστε όταν κάνει κρύο. Ωστόσο, υπάρχει κάτι παράξενο στο να επιστρέφουμε σε ρούχα που γνωρίζουμε τόσο καλά και να διαπιστώνουμε ότι μας φαίνονται απροσδόκητα ξένα.

Καθώς αλλάζουν οι εποχές, επιστρέφουμε σε ρούχα και παπούτσια που έχουμε φορέσει στο παρελθόν, αλλά δεν επιστρέφουμε στις ίδιες συνήθειες, εμπειρίες ή ακόμη και στον ίδιο τρόπο με τον οποίο αισθανόμαστε μέσα στο σώμα μας. Οι εποχές επαναλαμβάνονται, αλλά η ζωή μας όχι.

Διαπραγμάτευση της εικόνας

Στο βιβλίο της Why Women Wear What They Wear (Γιατί οι γυναίκες φορούν αυτά που φορούν), που εκδόθηκε το 2007, η ανθρωπολόγος Sophie Woodward παρατήρησε διάφορες γυναίκες την ώρα που επέλεγαν τα ρούχα τους στην ιδιωτικότητα του υπνοδωματίου τους. Διαπίστωσε ότι το ντύσιμο δεν αφορούσε απλώς την επιλογή ενός συνόλου. Περιλάμβανε τη διαπραγμάτευση ανάμεσα στην εικόνα που ήθελαν να παρουσιάσουν, σε αυτό που τις έκανε να αισθάνονται άνετα και στον τρόπο με τον οποίο ενδεχομένως τις έβλεπαν οι άλλοι.

Η Woodward ανέδειξε τη σημασία των ενδυματολογικών συνηθειών, δηλαδή των ρούχων στα οποία καταφεύγουμε τακτικά επειδή έχουμε μάθει πώς να τα φοράμε. Μέχρι το τέλος του καλοκαιριού, γνωρίζουμε ποιο παντελόνι ταιριάζει με ποια παπούτσια, πώς κινείται ένα φόρεμα και ποιοι συνδυασμοί μάς κάνουν να αισθανόμαστε ο εαυτός μας. Αυτές οι επιλογές έχουν γίνει οικείες μέσα από την επανάληψη.

Ο ψυχρότερος καιρός διαταράσσει αυτή την οικειότητα. Βγάζουμε ξανά τα παλτό, τα καλσόν, τις μπότες και τα ρούχα που φοριούνται σε στρώσεις, αλλά όλα αυτά συνδέονται με συνδυασμούς που έχουμε μήνες να δοκιμάσουμε. Μπορεί να θυμόμαστε ότι μας άρεσε ένα σύνολο, χωρίς όμως να θυμόμαστε αμέσως πώς αισθανόμαστε φορώντας το.

Η σχέση των ρούχων με το παρελθόν

Η έρευνα της ανθρωπολόγου μάς βοηθά επίσης να κατανοήσουμε τις διαφορετικές χρονικές περιόδους που συνυπάρχουν μέσα σε μια ντουλάπα. Η μόδα λειτουργεί με βάση τις εποχές, αλλά τα ρούχα μας συσσωρεύονται μέσα από τα χρόνια, τις επαγγελματικές μας δραστηριότητες, τις σχέσεις και τις αλλαγές στις συνθήκες της ζωής μας. Μια γκαρνταρόμπα μπορεί να περιλαμβάνει ταυτόχρονα διαφορετικές περιόδους της ζωής μας.

Η ειδικός στα ενδύματα και τα υφάσματα Carole Hunt έχει μελετήσει τη σχέση ανάμεσα στα ρούχα και το παρελθόν. Υποστηρίζει ότι τα υφάσματα μπορούν να λειτουργήσουν ως φορείς γνώσης και να ενεργοποιήσουν αναμνήσεις, μερικές φορές μάλιστα μέσα από απροσδόκητες συναντήσεις. Αρκεί να σκεφτούμε την περίπτωση κατά την οποία φοράμε ένα χειμωνιάτικο παλτό και βρίσκουμε στην τσέπη του ένα παλιό εισιτήριο τρένου ή αναγνωρίζουμε το βάρος ενός κασκόλ που φορούσαμε καθημερινά κάποιον χειμώνα.

Δεν χρειάζεται ένα ρούχο να είναι ξεχωριστό για να μας θυμίσει μια εποχή ή έναν τόπο. Μερικές φορές, ακριβώς τα συνηθισμένα ρούχα που φορούσαμε χωρίς να το πολυσκεφτόμαστε είναι εκείνα που συνδέονται βαθύτερα με τις αναμνήσεις μας. Αυτό μπορεί να κάνει το ντύσιμο απροσδόκητα δύσκολο, ιδιαίτερα όταν τα ρούχα μάς θυμίζουν μια περίοδο της ζωής μας που διαφέρει από εκείνη που βιώνουμε σήμερα.

Ωστόσο, η μετάβαση στη χειμερινή γκαρνταρόμπα είναι μια διαδικασία που αφορά τόσο το σώμα όσο και τα συναισθήματα. Η κοινωνιολόγος της μόδας Joanne Entwistle περιγράφει το ντύσιμο ως μια «πρακτική στο σώμα μας που εξαρτάται από τις εκάστοτε συνθήκες» (situated bodily practice). Αυτό σημαίνει ότι βιώνουμε τα ρούχα τόσο μέσα από το σώμα μας όσο και μέσα από τις κοινωνικές συνθήκες υπό τις οποίες τα φοράμε.

Ο χειμώνας και οι απαιτήσεις του

Το καλοκαιρινό ντύσιμο μπορεί να συνδέεται με γνώριμες αισθήσεις, όπως οι ακάλυπτοι αστράγαλοι, τα ελαφριά υφάσματα και τα γυμνά χέρια. Ο χειμώνας μάς ζητά να προσαρμοστούμε στο βάρος των παλτό, στους περιορισμούς που προκαλούν τα πολλά στρώματα ρούχων, στην αίσθηση του καλσόν ή στο ασυνήθιστο σχήμα που έχουν οι μπότες. Ακόμη κι όταν ένα σύνολο δείχνει σωστό, μπορεί να μην το αισθανόμαστε ως τέτοιο.

Τον χειμώνα αλλάζει και το φως. Η αλλαγή της ώρας μετατοπίζει το φυσικό φως μέσα στην καθημερινότητά μας, ενώ η μικρότερη διάρκεια της ημέρας και ο χαμηλότερος χειμωνιάτικος ήλιος αλλάζουν τις συνθήκες υπό τις οποίες βλέπουμε τον εαυτό μας. Ένα γνώριμο χρώμα μπορεί να φαίνεται διαφορετικό κάτω από το φως μιας λάμπας στο υπνοδωμάτιο σε σχέση με την όψη που έχει στο απαλό απογευματινό φως.

Επομένως, δεν προσαρμοζόμαστε μόνο στο να φοράμε διαφορετικά ρούχα, αλλά και στο να βλέπουμε διαφορετικά τον εαυτό μας μέσα σε αυτά.

Αυτό δεν σημαίνει απαραίτητα ότι βιώνουμε μια κρίση ταυτότητας. Υποδηλώνει κάτι πιο διακριτικό: η αυτοπεποίθηση που συνδέουμε με το προσωπικό μας στιλ μπορεί να εξαρτάται εν μέρει από τις επαναλαμβανόμενες, καθημερινές επαφές μας με τα ρούχα μας. Όταν αυτές οι επαφές αλλάζουν, χρειάζεται να οικοδομήσουμε ξανά την αίσθηση της οικειότητας.

Τα καινούργια ρούχα δεν είναι η λύση

Υπάρχει μια ειρωνεία στον τρόπο με τον οποίο η βιομηχανία της μόδας αντιμετωπίζει το φθινόπωρο. Κάθε χρόνο, η νέα εποχή παρουσιάζεται ως μια ευκαιρία για μια καινούργια αρχή, με νέα χρώματα, γραμμές και υποτιθέμενα απαραίτητες αγορές.

Ωστόσο, το γεγονός ότι αισθανόμαστε αβεβαιότητα για το τι να φορέσουμε δεν σημαίνει απαραίτητα ότι υπάρχει κάτι λάθος με τα ρούχα που ήδη έχουμε.

Πριν αποφασίσετε ότι το περσινό χειμωνιάτικο παλτό ή το αγαπημένο σας πουλόβερ δεν σας ταιριάζει πλέον, δοκιμάστε να το συνδυάσετε με κάτι που φοράτε τακτικά αυτή την περίοδο, αντί να προσπαθήσετε να αναδημιουργήσετε ένα σύνολο από την προηγούμενη χρονιά.

Η φωτογράφιση διαφορετικών συνδυασμών μπορεί να σας βοηθήσει να ανακαλύψετε επιλογές που διαφορετικά ίσως να μην προσέχατε. Ωστόσο, η πραγματική δοκιμασία είναι συχνά να φορέσετε ξανά αυτά τα ρούχα. Κάτι που μπροστά στον καθρέφτη σάς φαίνεται ξένο μπορεί να σας δημιουργήσει εντελώς διαφορετική αίσθηση έπειτα από μια συνηθισμένη ημέρα κατά την οποία το φοράτε.

Αυτό δεν σημαίνει ότι πρέπει να κρατάτε τα πάντα. Τα γούστα, οι συνθήκες της ζωής μας και οι πρακτικές ανάγκες μας αλλάζουν, ενώ ορισμένα ρούχα μπορεί πράγματι να μην έχουν πλέον θέση στην γκαρνταρόμπα μας.

Ωστόσο, υπάρχει διαφορά ανάμεσα σε ένα ρούχο που πραγματικά δεν μας ταιριάζει πλέον και σε ένα ρούχο που απλώς έχουμε ξεχάσει πώς είναι να το φοράμε.

Ίσως γι' αυτό οι πρώτες κρύες εβδομάδες του φθινοπώρου να μας προκαλούν τόσο έντονη αμηχανία. Επιστρέφουμε στα γνώριμα ρούχα περιμένοντας να αισθανθούμε και εμείς όπως παλιά, όμως το προσωπικό μας στιλ δεν είναι κάτι που διαμορφώνουμε μία φορά και παραμένει αναλλοίωτο.

Είναι μια σχέση που αναδιαμορφώνουμε διαρκώς με τα ρούχα που επιλέγουμε να φοράμε.

Πηγή: THE CONVERSATION.COM