Το συνέδριο που θα πραγματοποιηθεί στο Σεράφειο Συνεδριακό Κέντρο του Δήμου Αθηναίων, φιλοδοξεί να αποτελέσει έναν ανοιχτό χώρο διαλόγου για την ιστορία, το έργο και τις προοπτικές των μονάδων ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης που λειτουργούν από Νομικά Πρόσωπα Ιδιωτικού Δικαίου μη κερδοσκοπικού χαρακτήρα. Στο επίκεντρο θα βρεθούν οι καλές πρακτικές, οι σύγχρονες τάσεις στον τομέα της αποκατάστασης, καθώς και οι νέες προκλήσεις που αντιμετωπίζει σήμερα το πεδίο της ψυχικής υγείας.
Συνάντηση-ορόσημο
Ιδιαίτερη έμφαση δίνεται στη συνάντηση τριών γενεών επαγγελματιών ψυχικής υγείας: εκείνων που θεμελίωσαν την ελληνική ψυχιατρική μεταρρύθμιση, όσων συνέβαλαν στην εδραίωσή της και της νέας γενιάς επαγγελματιών που καλείται να διαμορφώσει τις επόμενες προοπτικές της. Στόχος είναι η ενδυνάμωση της καθημερινής θεραπευτικής και αποκαταστασιακής πρακτικής και η από κοινού χάραξη της πορείας της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στη χώρα.
Παράλληλα, το συνέδριο στοχεύει στην ενίσχυση της δικαιωματικής προσέγγισης στην ψυχική υγεία, μέσα από τις σύγχρονες θεωρίες της συμπαραγωγής και της ανάκαμψης (recovery), καθώς και στην ενεργό συμμετοχή των ατόμων με βιωμένη ψυχιατρική εμπειρία στη λειτουργία των μονάδων. Ιδιαίτερη αναφορά θα γίνει στην προώθηση της ομότιμης υποστήριξης και στη συμμετοχική αξιολόγηση μέσω της μεθοδολογίας QualityRights του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας.
Επιπλέον, θα παρουσιαστούν σύγχρονες προσεγγίσεις για την παρακολούθηση των ουσιαστικών αποτελεσμάτων των υπηρεσιών ψυχικής υγείας, την ικανοποίηση των εξυπηρετούμενων, την καταγραφή και ανάλυση δεδομένων και την ενίσχυση της τεκμηριωμένης πρακτικής (evidence-based practice).
Στρογγυλά τραπέζια και θεματικές
Την πρώτη ημέρα του συνεδρίου θα πραγματοποιηθούν στρογγυλά τραπέζια με θεματικές την Παρέμβαση στις Κρίσεις, την Ψυχική Υγεία Παιδιών και Εφήβων, την Άνοια και τις Διαταραχές Αυτιστικού Φάσματος. Θα ακολουθήσει η επίσημη έναρξη από τον Υφυπουργό αρμόδιο για θέματα Ψυχικής Υγείας κ. Δημήτρη Βαρτζόπουλο και τον Πρόεδρο της Ομοσπονδίας ΑΡΓΩ κ. Μανώλη Θεοδωρουλάκη.
Στη συνέχεια, θα πραγματοποιηθούν κεντρικές ομιλίες από τον κ. Π. Γιαννουλάτο, στέλεχος του Υπουργείου Υγείας, και από διακεκριμένους πανεπιστημιακούς και ειδικούς στον χώρο της ψυχιατρικής, όπως οι Β. Grove, Σ. Στυλιανίδης, Ν. Στεφανής και Β.-Π. Μποζίκας, με αντικείμενο την ψυχιατρική μεταρρύθμιση και τη μεταβολή του ψυχιατρικού παραδείγματος στην Ελλάδα.
Ακολουθεί δεύτερη συνεδρία με τη συμμετοχή σημαντικών συντελεστών της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης, πανεπιστημιακών και στελεχών του χώρου, μεταξύ των οποίων οι κ. Κανδύλης, Πλουμπίδης, Οικονόμου, Ασημόπουλος, καθώς και η Πόπη Μαυρατζώτου, η Αθανασία Φραγκούλη-Σακελλαροπούλου, ο Ν. Γκιωνάκης και ο Προϊστάμενος της Διεύθυνσης Ψυχικής Υγείας του Υπουργείου Υγείας κ. Α. Κουφάκης.
Επίκαιρα ζητήματα
Τη δεύτερη ημέρα του συνεδρίου θα παρουσιαστούν και θα συζητηθούν επίκαιρα ζητήματα που αφορούν τη λειτουργία των νέων μονάδων του Ταμείου Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας, όπως οι Μονάδες Έγκαιρης Παρέμβασης στην Ψύχωση, τα Κέντρα Ημέρας Υποστήριξης Εργαζομένων, τα Κέντρα Ημέρας Υποστήριξης Ψυχικής Υγείας μέσω Τέχνης, καθώς και θέματα που αφορούν γενικότερα τις στεγαστικές δομές, τα κέντρα ημέρας και τις κινητές μονάδες.
Την τρίτη και τελευταία ημέρα θα πραγματοποιηθεί στρογγυλή τράπεζα για τις καλές πρακτικές και το μέλλον της ψυχιατρικής φροντίδας και αποκατάστασης, με παρουσίαση διεθνώς αναγνωρισμένων μεθοδολογιών, όπως το Recovery/Ανάκαμψη και το QualityRights, με τη συμμετοχή οργανισμών όπως ο Παγκόσμιος Οργανισμός Υγείας και το Mental Health Europe. Ιδιαίτερη έμφαση θα δοθεί στην ανάγκη συστηματικής αξιολόγησης του παρεχόμενου έργου και στη συμμετοχή των ατόμων με βιωμένη εμπειρία ως ομότιμων συμπαραστατών στις μονάδες.
Βιωματικά εργαστήρια
Καθ’ όλη τη διάρκεια του τριημέρου θα υλοποιηθούν βιωματικά εργαστήρια (workshops) από εξειδικευμένους επαγγελματίες των φορέων – μελών της Ομοσπονδίας.
Παράλληλα με το επιστημονικό πρόγραμμα, το συνέδριο πλαισιώνεται από δύο καλλιτεχνικές δράσεις που αναδεικνύουν τον ρόλο της τέχνης ως εργαλείου συμπερίληψης και ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Στο κλείσιμο της δεύτερης ημέρας θα παρουσιαστεί η θεατρική παράσταση «Όρνιθες» του Αριστοφάνη από τη μικτή θεατρική ομάδα της ΕΨΑΜΥ, αποτελούμενη από ενοίκους δομών και εργαζόμενους. Η παράσταση αναδεικνύει στην πράξη τη συνάντηση θεραπευτών και θεραπευόμενων στον κοινό ρόλο του δημιουργού, ως μια ζωντανή εμπειρία ισότητας, έκφρασης και συλλογικής δημιουργίας.
Έκθεση φωτογραφίας
Καθ’ όλη τη διάρκεια του συνεδρίου θα λειτουργεί φωτογραφική έκθεση με θεματικό άξονα το παρελθόν, το παρόν και το μέλλον της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα. Η έκθεση συγκροτεί μια ενιαία αφήγηση γύρω από την ψυχική υγεία ως ανθρώπινη εμπειρία, μέσα από αρχειακό υλικό, φωτογραφίες από ψυχιατρικά νοσοκομεία –με ιδιαίτερη αναφορά στο Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου– και στιγμές από την καθημερινότητα των φορέων ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης. Κεντρικό αφηγηματικό νήμα αποτελεί η προσωπική διαδρομή του Κωστή, από το 1965 έως σήμερα, από το Ψυχιατρικό Νοσοκομείο Λέρου έως ξενώνα ψυχοκοινωνικής αποκατάστασης στην Χαλκίδα.
Την επιμέλεια της έκθεσης έχει ο φωτογράφος Θοδωρής Νικολάου, ο οποίος δραστηριοποιείται ερευνητικά και καλλιτεχνικά στον τομέα της ψυχικής υγείας και του κοινωνικού στίγματος, με δημοσιεύσεις και εκθέσεις στην Ελλάδα και το εξωτερικό.
Το επετειακό συνέδριο της Ομοσπονδίας ΑΡΓΩ φιλοδοξεί να αποτελέσει μια γιορτή γνώσης, εμπειρίας, τέχνης και συμπερίληψης, συμβάλλοντας ουσιαστικά στη διαμόρφωση των νέων προοπτικών της ψυχιατρικής μεταρρύθμισης στην Ελλάδα.
