Με αφορμή την φετινή Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης, ο ΠΟΥ καλεί τις χώρες να επιταχύνουν τις δράσεις για την καταπολέμηση της νόσου και να επεκτείνουν την πρόσβαση σε σωτήριες υπηρεσίες, αξιοποιώντας νέες καινοτομίες, όπως διαγνωστικά τεστ που μπορούν να χρησιμοποιηθούν κοντά στον τόπο παροχής φροντίδας και δείγματα από επιχρίσματα γλώσσας που επιτρέπουν ταχύτερη ανίχνευση της νόσου και πρόσβαση σε περισσότερους ανθρώπους.
Οι νέες οδηγίες για διαγνωστικές εξετάσεις φυματίωσης αποτελούν ένα ακόμη βήμα προς την ταχύτερη διάγνωση και θεραπεία μιας από τις πιο θανατηφόρες λοιμώδεις νόσους παγκοσμίως. Τα φορητά και εύχρηστα τεστ φέρνουν τη διάγνωση πιο κοντά στους ασθενείς. Διατίθενται σε λιγότερο από το μισό κόστος πολλών υφιστάμενων μοριακών διαγνωστικών εξετάσεων και μπορούν να επεκτείνουν την πρόσβαση στον έλεγχο. Λειτουργούν με μπαταρία και δίνουν αποτελέσματα σε λιγότερο από μία ώρα, επιτρέποντας την ταχύτερη έναρξη θεραπείας.
«Γρήγορη και ακριβής διάγνωση»
«Αυτά τα νέα εργαλεία μπορούν να μεταμορφώσουν πραγματικά την αντιμετώπιση της φυματίωσης, φέρνοντας γρήγορη και ακριβή διάγνωση πιο κοντά στους ανθρώπους, σώζοντας ζωές, περιορίζοντας τη μετάδοση και μειώνοντας το κόστος», δήλωσε ο Γενικός Διευθυντής του ΠΟΥ Δρ. Τέντρος Αντανόμ Γκεμπρέεσους. Ο ίδιος προσθέτει πως «ο ΠΟΥ καλεί όλες τις χώρες να επεκτείνουν την πρόσβαση σε αυτά και άλλα εργαλεία ώστε κάθε άτομο με φυματίωση να εντοπίζεται και να λαμβάνει άμεσα θεραπεία».
Πέρα από τη φυματίωση, αυτές οι συσκευές μπορούν να χρησιμοποιηθούν και για άλλες ασθένειες όπως HIV, mpox και HPV, καθιστώντας τη διάγνωση πιο προσανατολισμένη στον ασθενή, πιο δίκαιη και ευθυγραμμισμένη με υπηρεσίες «όλα σε ένα».
Νέες μέθοδοι συλλογής δειγμάτων
Οι οδηγίες συνιστούν επίσης εύκολα στη συλλογή δείγματα από επιχρίσματα γλώσσας, καθώς και μια οικονομική στρατηγική συνδυασμού δειγμάτων πτυέλων (sputum pooling) για πιο αποδοτικό έλεγχο της φυματίωσης και της ανθεκτικής στη ριφαμπικίνη μορφής. Τα επιχρίσματα γλώσσας επιτρέπουν σε άτομα που δεν μπορούν να παράξουν πτύελα να εξεταστούν για πρώτη φορά, διευκολύνοντας τα μέγιστα την ανίχνευση της νόσου σε ομάδες υψηλού κινδύνου. Ο συνδυασμός δειγμάτων μειώνει σημαντικά το κόστος και τον χρόνο ανάλυσης, ιδιαίτερα σε συνθήκες περιορισμένων πόρων.
Κίνδυνος για την παγκόσμια πρόοδο
Η φυματίωση παραμένει ακόμα και σήμερα μία από τις πιο θανατηφόρες λοιμώδεις ασθένειες. Καθημερινά, περισσότεροι από 3.300 άνθρωποι πεθαίνουν και περισσότεροι από 29.000 νοσούν. Από το 2000, οι παγκόσμιες προσπάθειες έχουν σώσει περίπου 83 εκατομμύρια ζωές, ωστόσο οι περικοπές στη χρηματοδότηση της υγείας απειλούν να ανατρέψουν αυτή την πρόοδο. Η ευρεία χρήση ταχέων διαγνωστικών εργαλείων παραμένει πρόκληση λόγω κόστους και εξάρτησης από κεντρικά εργαστήρια.
Η επέκταση δοκιμασμένων λύσεων, όπως τεστ ούρων για άτομα με HIV και απλές διαγνωστικές μέθοδοι κοντά στο σημείο φροντίδας, μπορεί να καλύψει τα κενά στη διάγνωση, να μειώσει τις καθυστερήσεις στη θεραπεία και να περιορίσει τη μετάδοση.
Παγκόσμια Ημέρα Φυματίωσης 2026
Με θέμα «Ναι! Μπορούμε να τερματίσουμε τη φυματίωση: Με ηγεσία από τις χώρες και δύναμη από τους ανθρώπους», ο ΠΟΥ καλεί σε άμεση δράση για:
- επιτάχυνση της εφαρμογής νέων διαγνωστικών τεχνολογιών,
- ενίσχυση της φροντίδας με επίκεντρο τον άνθρωπο,
- δημιουργία ανθεκτικών συστημάτων υγείας,
- αντιμετώπιση κοινωνικών και οικονομικών παραγόντων της νόσου και
- προστασία βασικών υπηρεσιών υγείας.
Η Τερέζα Κασάεβα, υπεύθυνη του προγράμματος του ΠΟΥ για τη φυματίωση δηλώνει πως «η επένδυση στην καταπολέμηση της φυματίωσης είναι στρατηγική επιλογή, με απόδοση έως και 43 δολάρια για κάθε δολάριο που επενδύεται. Αυτό που χρειάζεται τώρα είναι αποφασιστική ηγεσία και άμεση εφαρμογή των συστάσεων του ΠΟΥ».
Περαιτέρω καινοτομία και έρευνα
Παρότι τα νέα διαγνωστικά εργαλεία αποτελούν σημαντική πρόοδο, η εξάλειψη της φυματίωσης απαιτεί συνεχή επένδυση στην έρευνα. Η παγκόσμια χρηματοδότηση παραμένει πολύ χαμηλότερη από τα περίπου 5 δισεκατομμύρια δολάρια που απαιτούνται ετησίως.
Ο οργανισμός συνεργάζεται με εταίρους μέσω πρωτοβουλιών όπως το TB Vaccine Accelerator Council, για την επιτάχυνση της ανάπτυξης και της ισότιμης πρόσβασης σε νέα εμβόλια. Τέλος ο ΠΟΥ καλεί τόσο τις κυβερνήσεις όσο και τους εταίρους του σε παγκόσμιο επίπεδο να θέσουν τη φυματίωση στο επίκεντρο της υγειονομικής ασφάλειας και της καθολικής κάλυψης υγείας.
