Η διασφάλιση της υγείας των μαθητών είναι αδιαπραγμάτευτη, τονίζει σε ανακοίνωσή του ο Οργανισμός Προνοιακών Επιδομάτων και Κοινωνικής Αλληλεγγύης (ΟΠΕΚΑ) και επισημαίνει ότι προχώρησε σε άμεση διερεύνηση των καταγγελιών για την ποιότητα των Σχολικών Γευμάτων σε δημοτικά σχολεία των Δήμων Αιγάλεω και Περάματος, συγκεντρώνοντας στοιχεία από τις διευθύνσεις των σχολείων και τις Διευθύνσεις Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, ζητώντας έγγραφες εξηγήσεις από τους αναδόχους και ενημερώνοντας τον ΕΦΕΤ για τις ενέργειες της αρμοδιότητάς του.
Περαιτέρω σημειώνει ότι οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι η ποιότητα του φαγητού που προσφέρεται στα παιδιά τους ελέγχεται και κάθε αναφορά εξετάζεται με τη σοβαρότητα που απαιτείται, προσθέτοντας πως η εμπιστοσύνη των οικογενειών στο πρόγραμμα των Σχολικών Γευμάτων προϋποθέτει διαφάνεια, ουσιαστικούς ελέγχους και λογοδοσία.
Αναλυτικά, στην ανακοίνωση αναφέρονται τα εξής:
"Ο ΟΠΕΚΑ έλαβε γνώση των δύο καταγγελιών στις 04.11.2026 και προέβη σε άμεσες ενέργειες. Από τη διερεύνηση προέκυψε ότι κατά τις συγκεκριμένες ημέρες όλα τα γεύματα που παραδόθηκαν στις σχολικές μονάδες των ανωτέρω Δήμων παραλήφθηκαν χωρίς επισημάνσεις ή επιφυλάξεις από τις αρμόδιες Επιτροπές Παραλαβής των σχολείων, ενώ δεν υπήρξαν αντίστοιχες αναφορές από τα υπόλοιπα σχολεία ευθύνης των συγκεκριμένων αναδόχων για τις ίδιες ημέρες. Επιπροσθέτως, δεν αναφέρθηκε κανένα περιστατικό υγείας μαθητή των εμπλεκόμενων σχολείων που να συνδέεται με την κατανάλωση των σχολικών γευμάτων εκείνων των ημερών.
Επισημαίνεται ότι ούτε κατά τα προηγούμενα σχολικά έτη είχαν καταγραφεί αντίστοιχες καταγγελίες για τις συγκεκριμένες σχολικές μονάες, είτε μέσω των αρμόδιων Επιτροπών Παραλαβής είτε απευθείας στον ΟΠΕΚΑ.
Σημειώνεται ότι στο Τμήμα της σχετικής Διακήρυξης που καλύπτει τους Δήμους Αγίας Βαρβάρας, Αιγάλεω και Χαϊδαρίου διανέμονται καθημερινά περίπου 3.200 γεύματα, ενώ στο αντίστοιχο του Δήμου Περάματος 875 γεύματα.
Και οι δύο ανάδοχοι έχουν ήδη αποστείλει εγγράφως τις απαντήσεις τους. Το σύνολο των στοιχείων που αφορούν τα εν λόγω περιστατικά θα αξιολογηθεί από την αρμόδια Επιτροπή του ΟΠΕΚΑ και, εφόσον διαπιστωθούν παρεκκλίσεις από τις συμβατικές υποχρεώσεις των αναδόχων, θα επιβληθούν οι προβλεπόμενες από τις σχετικές συμβάσεις κυρώσεις. Παράλληλα, προβλέπονται έλεγχοι στους συγκεκριμένους αναδόχους, στο πλαίσιο της αρμοδιότητας των δειγματοληπτικών ελέγχων που διενεργεί σε συνεχή βάση ο ΟΠΕΚΑ σε όλους τους αναδόχους κατά τη διαδικασία διανομής και παράδοσης των σχολικών γευμάτων και στις εγκαταστάσεις παραγωγής τους.
Κατά τα δύο τελευταία σχολικά έτη, ο ΟΠΕΚΑ πραγματοποίησε 36 ελέγχους, ενώ ο ΕΦΕΤ διενήργησε 90 ελέγχους στις εγκαταστάσεις παραγωγής και συσκευασίας, καθώς και δεκάδες επιπλέον ελέγχους στα οχήματα μεταφοράς των γευμάτων. Η μεγάλη πλειονότητα των ελέγχων κατέγραψε πλήρη συμμόρφωση ή αποκλίσεις χαμηλού και μεσαίου κινδύνου. Στις περιπτώσεις σοβαρότερων παραβάσεων εφαρμόστηκαν οι προβλεπόμενες διαδικασίες, με κατασχέσεις τροφίμων και εισηγήσεις για την επιβολή διοικητικών προστίμων.
Η ασφάλεια των Σχολικών Γευμάτων αποτελεί προϋπόθεση σε κάθε στάδιο, από την παρασκευή και τη συσκευασία μέχρι τη διανομή και την κατανάλωσή τους. Για τη διασφάλισή της προβλέπονται πολλαπλά επίπεδα ελέγχου και συγκεκριμένες διαδικασίες υποβολής καταγγελιών, για τις οποίες οι σχολικές μονάδες ενημερώνονται και λαμβάνουν συστηματικά υπενθυμίσεις. Σε κάθε σχολείο λειτουργεί τριμελής Επιτροπή Παραλαβής, η οποία συγκροτείται με απόφαση του Γενικού Γραμματέα Πρωτοβάθμιας, Δευτεροβάθμιας Εκπαίδευσης και Ειδικής Αγωγής του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, μετά από πρόταση του Προϊσταμένου της Διεύθυνσης Πρωτοβάθμιας Εκπαίδευσης, και είναι αρμόδια για τον έλεγχο των παραδιδόμενων γευμάτων και την καταγραφή τυχόν προβλημάτων.
Βάσει των προβλέψεων των διακηρύξεων του ΟΠΕΚΑ και της ετήσιας εγκυκλίου του ΥΠΑΙΘΑ που αποστέλλεται στις συμμετέχουσες σχολικές μονάδες στην αρχή εκάστου σχολικού έτους, καθορίζονται τα καθήκοντα των Επιτροπών Παραλαβής ως προς τους ελέγχους που πρέπει να διενεργούνται τόσο κατά την παραλαβή όσο και κατά τη σίτιση. Πρόκειται για τη βασική διαδικασία ελέγχου του προγράμματος, η οποία περιλαμβάνει την καταμέτρηση και τη θερμομέτρηση, καθώς και τον μακροσκοπικό έλεγχο των γευμάτων (γεύση, οσμή, όψη). Για τον σκοπό αυτό κάθε ανάδοχος είναι υποχρεωμένος να παρέχει καθημερινά δύο (2) γεύματα σε κάθε σχολείο, ως δείγματα προς έλεγχο εμφανούς ακαταλληλότητας.
Η Επιτροπή Παραλαβής έχει επίσης τη δυνατότητα να αρνηθεί την παραλαβή των γευμάτων ήδη κατά την παράδοσή τους, εφόσον διαπιστωθεί ότι δεν μεταφέρονται σε ισοθερμικά δοχεία ή παρουσιάζουν σοβαρές ενδείξεις ακαταλληλότητας.
Περαιτέρω προβλέπεται ότι εάν προκύψει σοβαρή ένδειξη ακαταλληλότητας σε μία ή περισσότερες μερίδες, η Επιτροπή Παραλαβής θα ειδοποιεί είτε τηλεφωνικά είτε μέσω ηλεκτρονικής επιστολής τον ανάδοχο για την ένδειξη ακαταλληλότητας, ενώ παράλληλα έχει τη δυνατότητα να μην επιτρέψει την κατανάλωσή τους και να τις χαρακτηρίσει ως μη παραληφθείσες, αιτιολογώντας την κρίση της. Στην περίπτωση αυτή συντάσσεται πρωτόκολλο προσωρινής παραλαβής με παρατηρήσεις, στο οποίο καταγράφονται οι διαπιστώσεις, ο ακριβής αριθμός των επηρεαζόμενων γευμάτων ή γευμάτων που δεν καταναλώθηκαν εξαιτίας ευρήματος, η κρίση της Επιτροπής για την ένδειξη ακαταλληλότητας, οι ενέργειες στις οποίες προέβη, η ενημέρωση του αναδόχου και η τυχόν απάντησή του, καθώς και κάθε άλλο πρόσφορο στοιχείο για την αξιολόγηση του περιστατικού στη συνέχεια από την Επιτροπή Παρακολούθησης της σύμβασης του ΟΠΕΚΑ.
Τα σχολικά γεύματα, όπως προβλέπεται στην ετήσια εγκύκλιο του Υπουργείου Παιδείας, Θρησκευμάτων και Αθλητισμού, πρέπει να καταναλώνονται εντός του σχολείου και στον προβλεπόμενο χρόνο, για λόγους υγιεινής και προστασίας της υγείας των μαθητών. Για τον λόγο αυτό, διανέμονται στις αίθουσες ακριβώς πριν από την έναρξη της σίτισης, ώστε να διατηρούνται στις κατάλληλες συνθήκες μέχρι την κατανάλωσή τους. Η μεταφορά των γευμάτων εκτός σχολείου και η κατανάλωσή τους σε μεταγενέστερο χρόνο ενδέχεται να επηρεάσουν την ποιότητα και την ασφάλειά τους, καθώς δεν διασφαλίζονται οι προβλεπόμενες συνθήκες συντήρησης. Η υποχρέωση αυτή αναφέρεται και στις Υπεύθυνες Δηλώσεις συμμετοχής που υπογράφουν οι γονείς.
Η τήρηση του χρόνου και του χώρου σίτισης επιτρέπει επίσης τον άμεσο εντοπισμό τυχόν προβλημάτων και τον έλεγχο της διαδικασίας. Παράλληλα, το κοινό γεύμα ενισχύει την κοινωνικοποίηση των παιδιών και την εξοικείωσή τους με την ισορροπημένη διατροφή.
Οι ανάδοχοι του Προγράμματος αναδεικνύονται μέσω διεθνούς ανοικτού διαγωνισμού και πρέπει να πληρούν αυστηρές προδιαγραφές ποιότητας και ασφάλειας στην παραγωγική τους διαδικασία, διαθέτοντας όλα τα απαραίτητα πιστοποιητικά συμμόρφωσης με τα διεθνή πρότυπα. Ο ΟΠΕΚΑ γνωστοποιεί τους αναδόχους και τις παραγωγικές τους μονάδες στον ΕΦΕΤ και στις υγειονομικές υπηρεσίες, όπου και υπόκεινται σε τακτικό έλεγχο κατά την αρμοδιότητά τους.
Η σημασία του προγράμματος έχει αναδειχθεί και μέσα από την αξιολόγηση της πιλοτικής εφαρμογής του από το Γεωπονικό Πανεπιστήμιο Αθηνών, στην οποία συμμετείχαν 18 δημοτικά σχολεία, 235 παιδιά, 231 γονείς και 109 εκπαιδευτικοί και διευθυντές. Σύμφωνα με τα αποτελέσματα, το 88% των γονέων αξιολόγησε θετικά το πρόγραμμα, το 80% δήλωσε ότι συνέβαλε στην ενίσχυση του οικογενειακού προϋπολογισμού, ενώ το 92% εξέφρασε την επιθυμία να συνεχιστεί και να αποκτήσει πιο μόνιμο χαρακτήρα. Η αξιολόγηση εξέτασε επίσης τις διατροφικές συνήθειες των παιδιών, την προσήλωσή τους στο πρότυπο της Μεσογειακής Διατροφής και την επίδραση του σχολικού γεύματος στη σχολική ζωή.
Οι γονείς πρέπει να γνωρίζουν ότι η ποιότητα του φαγητού που προσφέρεται στα παιδιά τους ελέγχεται και κάθε αναφορά εξετάζεται με τη σοβαρότητα που απαιτείται. Το Υπουργείο Κοινωνικής Συνοχής και Οικογένειας και ο ΟΠΕΚΑ, στο πλαίσιο των συγκεκριμένων αρμοδιοτήτων τους, έχουν ως σταθερή προτεραιότητα την ασφάλεια των μαθητών, την πιστή τήρηση των προδιαγραφών και την άμεση αντιμετώπιση κάθε διαπιστωμένης παράβασης.
Η εμπιστοσύνη των οικογενειών στο πρόγραμμα των Σχολικών Γευμάτων προϋποθέτει διαφάνεια, ουσιαστικούς ελέγχους και λογοδοσία. Αυτές είναι οι αρχές που διέπουν την εφαρμογή του σε κάθε σχολική μονάδα.
