Μπορεί να είναι ο καλύτερος φίλος του ανθρώπου, αλλά όπως γνωρίζει κάθε ιδιοκτήτης σκύλου, το να τραβήξει κανείς την προσοχή του ζώου του δεν είναι πάντα εύκολο. Όπως διαπιστώνουν τελικά οι επιστήμονες, η προσπάθεια αυτή δεν απαιτεί κόπο αλλά τρόπο.

Ειδικοί ερευνητές αποκάλυψαν μια εκπληκτικά απλή μέθοδο που εγγυάται ότι ο σκύλος σας θα κάνει (τις περισσότερες φορές) αυτό που του ζητάτε.

Ομάδα από το Πανεπιστήμιο Κτηνιατρικής της Βιέννης έδεσε κράνη ανίχνευσης ματιών σε σκύλους για να δοκιμάσει διάφορες μεθόδους. Η ανάλυσή τους αποκάλυψε ότι το να κοιτάζει ένα αφεντικό κάποιο αντικείμενο ή να το δείχνει είναι «χρήσιμες» τακτικές.
Ωστόσο, διαπίστωσαν ότι ο συνδυασμός αυτών των δύο χειρονομιών είναι ο καλύτερος τρόπος για να κάνουν το κατοικίδιο τους να ακολουθήσει τις οδηγίες τους. «Ο συνδυασμός αυτών των δύο κινήσεων είναι μια ιδιαίτερα αποτελεσματική μέθοδος για να κατευθύνετε την προσοχή των σκύλων σε ένα σημείο αναφοράς», δήλωσαν χαρακτηριστικά οι ερευνητές.

Και όλα αυτά γιατί οι σκύλοι μπορούν να κατανοήσουν την πρόθεση του ανθρώπου να επικοινωνήσει μαζί τους, κάτι που ούτε καν οι πιο κοντινοί ζωντανοί συγγενείς του ανθρώπου, οι χιμπατζήδες, δεν φαίνεται να καταλαβαίνουν και βέβαια ούτε οι λύκοι, οι στενότεροι ζωντανοί συγγενείς του σκύλου - ακόμη και αν έχουν μεγαλώσει όπως οι σκύλοι σε ανθρώπινο περιβάλλον.

Η αναφορική επικοινωνία με τα κατοικίδια

Στους ανθρώπους, η «αναφορική επικοινωνία» αποτελεί βασική πτυχή της συνεργασίας. Ωστόσο, μέχρι σήμερα, δεν έχει γίνει μεγάλη έρευνα για την αναφορική επικοινωνία μεταξύ των ανθρώπων και των κατοικίδιων ζώων τους.
«Στην παρούσα μελέτη, θέσαμε ως στόχο να διερευνήσουμε αν οι σκύλοι ακολουθούν την αναφορική επικοινωνία των ανθρώπων περισσότερο από ό,τι τα άλλα σήματα κατεύθυνσης», έγραψαν οι ερευνητές στη μελέτη τους, που δημοσιεύθηκε στο Proceedings of the Royal Society B.

Η ομάδα επιστράτευσε 20 σκύλους από διάφορες φυλές, συμπεριλαμβανομένων, των τεριέ του Στάφορντσάιρ, των αυστραλιανών ποιμενικών και των poodles.

Σε κάθε σκύλο δόθηκε ένα κράνος ανίχνευσης των ματιών, προτού βρεθεί απέναντι σ’ έναν ερευνητή ο οποίος ήταν γονατισμένος.

Ένα μπολ τοποθετήθηκε σε κάθε πλευρά των επιστημόνων - αλλά μόνο το ένα περιείχε μια κρυμμένη λιχουδιά.

Στους σκύλους παρουσιάστηκαν πέντε διαφορετικά σενάρια, έξι φορές το καθένα. Οι επιστήμονες έδειχναν το μπολ ενώ κοιτούσαν τον σκύλο, ή έδειχναν και κοίταζαν το μπολ ταυτόχρονα, ή κοίταζαν μόνο το μπολ.

Επιστράτευσαν ακόμα και την κλασική φάρσα που πολλοί ιδιοκτήτες σκύλων κάνουν στα κατοικίδιά τους, προσποιούμενοι ότι πετούν μια μπάλα προς την κατεύθυνση του μπολ, ενώ στην πραγματικότητα την κρατούν στο χέρι τους.
Το υλικό που συλλέχθηκε από τα κράνη έδειξε ότι τα σκυλιά τα πήγαιναν καλύτερα όταν ο επιστήμονας έδειχνε αλλά και κοίταζε το μπολ που περιείχε τη λιχουδιά.

«Με τη χειρονομία και το κοίταγμα σε συνδυασμό, οι σκύλοι διατήρησαν μεγαλύτερη προσοχή στο σημείο αναφοράς σε σύγκριση με τις άλλες συνθήκες και το πλησίασαν σημαντικά πάνω από τα τυχαία επίπεδα», δήλωσαν οι ερευνητές. Αντίθετα, τα πήγαν χειρότερα όταν οι επιστήμονες προσποιούνταν ότι πετούσαν την μπάλα.

Οι ερευνητές ελπίζουν τώρα να επαναλάβουν τη μελέτη με ένα ευρύτερο φάσμα σκύλων, όπως για παράδειγμα σε αυτούς που δεν είναι δεσποζόμενα.

Ο τόνος της φωνής

Υπάρχουν ήδη αρκετά ερευνητικά στοιχεία που δείχνουν ότι ο τρόπος που επικοινωνούμε με τους σκύλους είναι διαφορετικός από τον τρόπο που επικοινωνούμε με τους άλλους ανθρώπους. Όταν μιλάμε σε σκύλους, χρησιμοποιούμε αυτό που ονομάζεται «ομιλία που καθορίζεται από τον σκύλο». Αυτό σημαίνει ότι αλλάζουμε τη δομή των προτάσεών μας, συντομεύοντας και απλοποιώντας τες. Έχουμε επίσης την τάση να μιλάμε με υψηλότερο τόνο στη φωνή μας. Αυτό το κάνουμε επίσης όταν δεν είμαστε σίγουροι ότι γινόμαστε κατανοητοί ή όταν μιλάμε σε πολύ μικρά βρέφη.

Μια νέα μελέτη έδειξε ότι χρησιμοποιούμε ακόμη υψηλότερο τόνο όταν μιλάμε σε κουτάβια και ότι αυτή η τακτική βοηθάει πραγματικά τα ζώα να δείχνουν μεγαλύτερη προσοχή σε αυτά που λέμε. Η έρευνα, που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Proceedings of the Royal Society B, έδειξε ότι η επικοινωνία με κουτάβια με τη χρήση ομιλίας που κατευθύνεται από το σκύλο τα κάνει να αντιδρούν και να παρακολουθούν περισσότερο τον ανθρώπινο εκπαιδευτή τους από ό,τι η κανονική ομιλία.

Για να το ελέγξουν αυτό, οι ερευνητές χρησιμοποιούν τα λεγόμενα πειράματα «play back». Πραγματοποίησαν ηχογραφήσεις ανθρώπων που επαναλάμβαναν τη φράση «Γεια! Γεια σου γλυκούλη! Ποιος είναι καλό παιδί; Έλα εδώ! Καλό αγόρι! Ναι! Έλα εδώ γλυκούλη μου! Τι καλό αγόρι!». Κάθε φορά, ο ομιλητής κλήθηκε να κοιτάξει φωτογραφίες είτε κουταβιών, είτε ενήλικων σκύλων, είτε γέρικων σκύλων, είτε καμία φωτογραφία. Η ανάλυση των ηχογραφήσεων έδειξε ότι οι εθελοντές άλλαζαν τον τρόπο με τον οποίο μιλούσαν σε διαφορετικής ηλικίας σκύλους.

Η μελέτη δεν διαπίστωσε ότι το ίδιο αποτέλεσμα ισχύει και για τα ενήλικα σκυλιά. Ωστόσο άλλες μελέτες που κατέγραψαν τις αντιδράσεις των σκύλων στην ανθρώπινη φωνή σε ζωντανές αλληλεπιδράσεις, συμπεριλαμβανομένης της μελέτης που έχει κάνει οι Juliane Kaminski, Linda Schulz και Michael Tomasello από το κέντρο Max Plank της Λειψίας, έχουν υποδείξει ότι η σκυλοκεντρική ομιλία μπορεί να είναι χρήσιμη για την επικοινωνία με σκύλους οποιασδήποτε ηλικίας.

Επικοινωνία μέσω χειρονομιών

Έχει επίσης αποδειχθεί (και οι περισσότεροι ιδιοκτήτες σκύλων θα σας το πουν) ότι μπορούμε να επικοινωνούμε με τους σκύλους μέσω χειρονομιών. Από την ηλικία του κουταβιού και μετά, οι σκύλοι ανταποκρίνονται στις ανθρώπινες χειρονομίες με τρόπους που άλλα είδη δεν μπορούν.

Το τεστ είναι πολύ απλό. Τοποθετήστε δύο πανομοιότυπα κύπελλα που καλύπτουν μικρά κομμάτια τροφής μπροστά στο σκύλο σας, φροντίζοντας να μην μπορεί να δει την τροφή και να μην έχει καμία πληροφορία για το περιεχόμενο των κυπέλλων. Τώρα δείξτε το ένα από τα δύο κύπελλα ενώ δημιουργείτε οπτική επαφή με το σκύλο σας. Ο σκύλος σας θα ακολουθήσει τη χειρονομία σας προς το κύπελλο που δείξατε και θα εξερευνήσει το κύπελλο, περιμένοντας να βρει κάτι από κάτω.

Αυτό συμβαίνει επειδή ο σκύλος σας καταλαβαίνει ότι η ενέργειά σας είναι μια προσπάθεια επικοινωνίας.

«Αυτή η ικανότητα των σκύλων να αναγνωρίζουν «χωρικές οδηγίες» αποτελεί την απόλυτη προσαρμογή στη ζωή με τους ανθρώπους. Για παράδειγμα, οι σκύλοι χρησιμοποιούνται εδώ και χιλιάδες χρόνια ως ένα είδος «κοινωνικού εργαλείου» για να βοηθούν στην εκτροφή και το κυνήγι, όταν έπρεπε να καθοδηγούνται σε μεγάλη απόσταση με χειρονομιακές οδηγίες. Η τελευταία έρευνα επιβεβαιώνει την ιδέα ότι οι σκύλοι έχουν αναπτύξει όχι μόνο την ικανότητα να αναγνωρίζουν τις χειρονομίες αλλά και μια ιδιαίτερη ευαισθησία στην ανθρώπινη φωνή που τους βοηθά να αναγνωρίζουν πότε πρέπει να ανταποκριθούν σε αυτό που τους λένε», σχολιάζει η Juliane Kaminski λέκτορας στην ψυχολογίας στο Πανεπιστήμιο του Πόρτσμπουθ.

Πηγές: Daily mail, The Conversation