Τα τελευταία χρόνια αυξάνονται συνεχώς οι αποδείξεις της στενής σχέσης μεταξύ των δύο παθήσεων, αφού οι υπέρβαροι και οι παχύσαρκοι ενήλικες αντιμετωπίζουν σημαντικά περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν πόνο στη μέση, συγκριτικά με όσους έχουν φυσιολογικό σωματικό βάρος.
Η εκφύλιση του μεσοσπονδυλίου δίσκου είναι μία από τις συχνότερες αιτίες. Μάλιστα, όπως έχει φανεί από μελέτες, ο αυξημένος Δείκτης Μάζας Σώματος αποτελεί παράγοντα εκφύλισης περισσότερων δίσκων και πρόκλησης σοβαρότερων βλαβών, συμπεριλαμβανομένης της στένωσης των μεσοσπονδύλιων χώρων.
Μείωση κινητικότητας
Ο πόνος που βιώνουν οι συγκεκριμένοι ασθενείς έχει ως συνέπεια τη μείωση της κινητικότητάς τους, της περαιτέρω αύξησης του σωματικού τους βάρους, και τη συνεχή επιδείνωση των συμπτωμάτων τους. Αυτός ο φαύλος κύκλος περιορίζει τη λειτουργικότητα, επηρεάζει την ευεξία, μειώνει την ποιότητα ζωής και πιέζει οικονομικά τους ασθενείς, τόσο λόγω της συχνής απουσίας από την εργασία τους όσο και λόγω του κόστους αντιμετώπισης του πόνου.
Ευτυχώς, υπάρχουν αποτελεσματικές λύσεις τόσο για τη διαχείριση του βάρους όσο και για την ανακούφιση από τον πόνο στη μέση που προκαλείται από την εκφύλιση των μεσοσπονδυλίων δίσκων.
«Ρόλος των μεσοσπονδυλίων δίσκων είναι η προστασία της σπονδυλικής στήλης, μέσω της απορρόφησης των κραδασμών και της απόσβεσης των φορτίων που δέχεται. Χαρίζουν ευλυγισία στη σπονδυλική στήλη, διευκολύνοντας την κίνηση του κορμού. Η εκφύλισή τους, που οφείλεται στη φυσική φθορά και αποτελεί μέρος της γήρανσης, επηρεάζεται ιδιαίτερα από το βάρος ακόμα κι αν αυτό υπερβαίνει το φυσιολογικό κατά μόλις 5 κιλά! Το επιπλέον βάρος επιταχύνει τις εκφυλιστικές διεργασίες, επειδή τα μέρη της σπονδυλικής στήλης εργάζονται σκληρότερα για να το αντέξουν - και όσο σκληρότερα εργάζονται, τόσο πιο γρήγορα φθείρονται», εξηγεί ο Χειρουργός Σπονδυλικής Στήλης, Διευθυντής Τμήματος Σπονδυλικής Στήλης και Σκολίωσης στο Ιατρικό Κέντρο Αθηνών και επιστημονικός Διευθυντής και υπεύθυνος του τμήματος σπονδυλικής στήλης της Osteon Orthopedic & Spine Clinic, δρ Κωνσταντίνος Σταραντζής.
«Εκτός από τις ανισορροπίες που προκαλούνται από την κακή κατανομή του βάρους και την κακή στάση σώματος, η χρόνια φλεγμονή που προκαλεί η παχυσαρκία παίζει σημαντικό ρόλο στην επιτάχυνση της φθοράς τους, εξαιτίας της απελευθέρωσης κυτοκινών από τα λιποκύτταρα», προσθέτει.
Εντονότερο είναι το πρόβλημα στα άτομα με κεντρική παχυσαρκία, διότι το περιττό βάρος συγκεντρώνεται στην περιοχή της κοιλιάς, μετατοπίζοντας το κέντρο βάρους του σώματος προς τα εμπρός και για να το αντισταθμίσει αυτό, η σπονδυλική στήλη μεταβάλλει τη φυσική κυρτότητα της και την ευθυγράμμισή της με αποτέλεσμα την επιτάχυνση της φθοράς.
Χρόνια πάθηση
Δεδομένου ότι η εκφυλιστική νόσος των δίσκων είναι μια χρόνια πάθηση, σε βάθος χρόνου μπορεί να γίνει η αφετηρία και άλλων παθήσεων όπως δισκοκήλη, σπονδυλική στένωση, σπονδυλολίσθηση ακόμα και αστάθεια της σπονδυλικής στήλης.
Επομένως η διατήρηση ενός φυσιολογικού βάρους καθ’ όλη τη διάρκεια της ζωής ενός ατόμου είναι στρατηγική που μειώνει τις πιθανότητες εκφύλισης των μεσοσπονδυλίων δίσκων ή καθυστερεί τη φθορά τους.
Για όσους ήδη αντιμετωπίζουν προβλήματα με το βάρος τους, μια καλά ισορροπημένη διατροφή που υποστηρίζει την υγεία των δίσκων της σπονδυλικής στήλης, μειώνει τη φλεγμονή, αποτρέπει την περαιτέρω αύξησή του ή συμβάλλει στην απώλεια κιλών είναι απαραίτητη για τη ανακούφιση από τα συμπτώματα.
Η άσκηση είναι επίσης ζωτικής σημασίας, καθώς βοηθά στην ενδυνάμωση της σπονδυλικής στήλης και τη βελτίωση της στάσης του σώματος και τη μείωση του πόνου. Για τα υπέρβαρα άτομα συστήνονται ασκήσεις χαμηλής έντασης, όπως η κολύμβηση, το περπάτημα, η γιόγκα και το στατικό ποδήλατο, διότι ενισχύουν την ευλυγισία της χωρίς να καταπονείται η σπονδυλική στήλη.
Συντηρητική και χειρουργική αντιμετώπιση
Κανένα όμως μέτρο δεν μπορεί να αναστρέψει την εκφύλιση των δίσκων παρά μόνο να καθυστερήσει την εξέλιξή της. Ο πόνος που προκαλείται αντιμετωπίζεται συντηρητικά, με φυσικοθεραπεία για ενδυνάμωση των μυών, παυσίπονα, αντιφλεγμονώδη ή εγχύσεις φαρμάκων, ή χειρουργικά με την εφαρμογή ηλεκτροθερμικής πυρηνοπλαστικής.
Χειρουργικά μπορούν να αντιμετωπιστούν και οι παθήσεις που προκαλούνται από την εκφύλιση των δίσκων. Η δισκοκήλη θεραπεύεται με την αφαίρεση του τμήματος του δίσκου που προβάλλει στον σπονδυλικό σωλήνα, η σπονδυλική στένωση με μικροαποσυμπίεση, μια τεχνική που η αποσυμπίεση επιτυγχάνεται μέσω μιας χειρουργικής οπής χωρίς τομή, ενώ η σπονδυλολίσθηση και η αστάθεια με επέμβαση σπονδυλοδεσίας, η οποία γίνεται επίσης μέσω οπών με τη βοήθεια ακτινοσκοπικού ελέγχου και ειδικών εργαλείων.
«Η παχυσαρκία μπορεί να αυξήσει την τεχνική δυσκολία και τα ποσοστά επιπλοκών στις χειρουργικές επεμβάσεις. Όσο μεγαλύτερος είναι ο Δείκτης Μάζας Σώματος τόσο αυξάνεται, μεταξύ άλλων, ο χρόνος της επέμβασης και η διάρκεια νοσηλείας, ο κίνδυνος λοιμώξεων και επανεγχείρησης λόγω επιπλοκών ή υποτροπής. Η απώλεια βάρους με διατροφή και άσκηση, φαρμακευτική αγωγή ή βαριατρική χειρουργική επέμβαση ελαχιστοποιεί αυτούς τους κινδύνους και θα πρέπει να επιδιώκεται προεγχειρητικά», καταλήγει ο δρ Σταραντζής.
