Φυτοφάρμακα: Τα 12 πιο επιβαρυμένα και τα 15 πιο καθαρά φρούτα και λαχανικά σύμφωνα με αμερικανική έρευνα

Διατροφή

Τετάρτη, 24/09/2025 - 14:00

— Photo: Freepik

News4Health Team

Η κατανάλωση ορισμένων τύπων φρούτων και λαχανικών μπορεί να αυξήσει τα επίπεδα επιβλαβών φυτοφαρμάκων που ανιχνεύονται στον οργανισμό των ανθρώπων, σύμφωνα με μια νέα μελέτη επιστημόνων της Ομάδας Εργασίας για το Περιβάλλον (Environmental Working Group) στις ΗΠΑ.

Τα φυτοφάρμακα έχουν συνδεθεί με τον καρκίνο, βλάβες στην αναπαραγωγική λειτουργία, ορμονικές διαταραχές και νευροτοξικότητα στα παιδιά. Υπολείμματα αυτών των χημικών ουσιών ανιχνεύονται συχνά στα προϊόντα, δημιουργώντας ανησυχίες για την έκθεση των καταναλωτών. Η νέα μελέτη μπορεί να συμβάλει στην ενημέρωση μελλοντικών ερευνών σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η έκθεση σε φυτοφάρμακα μέσω των φρούτων και των λαχανικών μπορεί να επηρεάσει την

Η μελέτη δημοσιεύθηκε στο International Journal of Hygiene and Environmental Health.

«Τα ευρήματα επιβεβαιώνουν ότι αυτό που τρώμε επηρεάζει άμεσα τα επίπεδα φυτοφαρμάκων στον οργανισμό μας», δήλωσε ο Alexis Temkin, Ph.D., κύριος συγγραφέας της μελέτης. «Η κατανάλωση φρούτων και λαχανικών είναι απαραίτητη για μια υγιεινή διατροφή, αλλά μπορεί επίσης να αυξήσει την έκθεση στα φυτοφάρμακα».

Οι συμμετέχοντες που κατανάλωναν περισσότερα φρούτα και λαχανικά με υψηλότερα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων — όπως φράουλες, σπανάκι και πιπεριές — είχαν σημαντικά υψηλότερα επίπεδα φυτοφαρμάκων στα ούρα τους σε σύγκριση με εκείνους που έτρωγαν κυρίως προϊόντα με χαμηλότερα επίπεδα υπολειμμάτων φυτοφαρμάκων. Αυτά τα ευρήματα υπογραμμίζουν τον τρόπο με τον οποίο η διατροφή αποτελεί παράγοντα έκθεσης σε φυτοφάρμακα και παρέχουν τη βάση για μελλοντική έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο η έκθεση αυτή μπορεί να επηρεάσει την ανθρώπινη υγεία με την πάροδο

«Η μελέτη αυτή βασίζεται σε προηγούμενη έρευνα που έδειξε ότι ορισμένα φρούτα και λαχανικά αποτελούν σημαντική πηγή έκθεσης σε φυτοφάρμακα για εκατομμύρια Αμερικανούς», δήλωσε ο Temkin. «Τα μικρά παιδιά και οι έγκυες γυναίκες είναι ιδιαίτερα ευάλωτα στις βλάβες που προκαλεί η έκθεση».

Βαθμολόγηση της έκθεσης σε φυτοφάρμακα

Οι επιστήμονες της EWG συγκέντρωσαν πρώτα τα στοιχεία του αμερικανικού Υπουργείου Γεωργίας σχετικά με τα υπολείμματα φυτοφαρμάκων στα φρούτα και λαχανικά από το 2013 έως το 2018. Συνδύασαν αυτά τα δεδομένα με τις απαντήσεις σε ερωτηματολόγια διατροφής και πληροφορίες βιοπαρακολούθησης ούρων από 1.837 συμμετέχοντες στην Εθνική Έρευνα Υγείας και Διατροφής (NHANES) των Κέντρων Ελέγχου και Πρόληψης Νοσημάτων από το 2015 έως το 2016. Αυτά τα έτη αντικατοπτρίζουν τα πιο πρόσφατα δεδομένα με το ευρύτερο φάσμα παρακολούθησης φυτοφαρμάκων. Τα αποτελέσματα της βιοπαρακολούθησης NHANES είναι διαθέσιμα μόνο μέχρι το 2018.

Χρησιμοποιώντας αυτά τα δεδομένα, η EWG δημιούργησε ένα «δείκτη έκθεσης σε φυτοφάρμακα μέσω της διατροφής» για να εκτιμήσει την έκθεση των ανθρώπων με βάση τα φρούτα και τα λαχανικά που έτρωγαν και τα επίπεδα φυτοφαρμάκων σε αυτά τα προϊόντα. Οι ποσότητες φυτοφαρμάκων στα προϊόντα προσδιορίστηκαν με βάση τη συχνότητα και την ποσότητα κάθε χημικής ουσίας που ανιχνεύθηκε. Η EWG έλαβε επίσης υπόψη τη συγκέντρωση και την τοξικότητα κάθε φυτοφαρμάκου.

Στη συνέχεια, οι επιστήμονες συνέκριναν τους δείκτες έκθεσης με 15 βιοδείκτες (δείκτες) φυτοφαρμάκων στα ούρα κάθε συμμετέχοντα για τρεις κύριες κατηγορίες: οργανοφωσφορικά, πυρεθροειδή και νεονικοτινοειδή.

Τα αποτελέσματα αποκάλυψαν μια σαφή σχέση μεταξύ των συγκεκριμένων προϊόντων που κατανάλωναν οι άνθρωποι και των επιπέδων αυτών των φυτοφαρμάκων που ανιχνεύθηκαν στα ούρα τους, τα οποία διέφεραν ανάλογα με το τι έτρωγαν και τα φυτοφάρμακα που περιείχαν τα φρούτα και τα λαχανικά.

Πέρα από την επισήμανση της σύνδεσης μεταξύ της κατανάλωσης συγκεκριμένων προϊόντων και των αυξημένων επιπέδων φυτοφαρμάκων στον οργανισμό των ανθρώπων, η μελέτη της EWG περιλαμβάνει μια σειρά σημαντικών ευρημάτων.

Η διατροφή έχει σημασία. Η κατανάλωση προϊόντων με υψηλά υπολείμματα φυτοφαρμάκων συνδέεται πιο έντονα με την παρουσία χημικών ουσιών στα ούρα σε σύγκριση με τα προϊόντα με χαμηλά υπολείμματα.
Ορισμένες κατηγορίες φυτοφαρμάκων χρειάζονται μεγαλύτερη προσοχή. Το NHANES παρακολουθεί επί του παρόντος μόνο ένα υποσύνολο φυτοφαρμάκων που βρίσκονται στα τρόφιμα και ταυτοποιήθηκαν στη μελέτη. Πολλά περισσότερα φυτοφάρμακα χρειάζονται προσοχή, επειδή οι άνθρωποι εκτίθενται σε ένα ευρύ φάσμα γεωργικών χημικών ουσιών.
Οι άνθρωποι εκτίθενται σε μείγματα φυτοφαρμάκων. Η μελέτη επιβεβαιώνει ότι οι άνθρωποι εκτίθενται σε πολλά φυτοφάρμακα ταυτόχρονα. Τα φρούτα και τα λαχανικά είχαν μετρήσιμα υπολείμματα 178 διαφορετικών φυτοφαρμάκων, αλλά μόνο 42 από αυτές τις χημικές ουσίες ταίριαζαν με τους βιοδείκτες στα δεδομένα των ούρων
Οι πατάτες στρεβλώνουν τα αποτελέσματα. Η σχέση μεταξύ της κατανάλωσης προϊόντων και των επιπέδων φυτοφαρμάκων στον οργανισμό ήταν εμφανής μόνο όταν οι πατάτες εξαιρέθηκαν από την ανάλυση. Η κατανάλωση πατάτας θόλωσε τα ευρήματα της μελέτης, πιθανώς επειδή οι άνθρωποι τρώνε πατάτες με διάφορους τρόπους, γεγονός που καθιστά πιο δύσκολη την ακριβή εκτίμηση της έκθεσης σε φυτοφάρμακα από αυτές. Απαιτείται περισσότερη έρευνα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο οι πατάτες επηρεάζουν την έκθεση των ανθρώπων στα φυτοφάρμακα.

Τι μπορούν να κάνουν οι καταναλωτές

Η EWG προτρέπει τους ανθρώπους να τρώνε πολλά φρούτα και λαχανικά, είτε είναι συμβατικά είτε βιολογικά.

Η μετάβαση από τα συμβατικά προϊόντα στα βιολογικά, τα οποία δεν μπορούν να καλλιεργηθούν με τη χρήση ορισμένων φυτοφαρμάκων, έχει αποδειχθεί ότι μειώνει δραματικά τους βιοδείκτες φυτοφαρμάκων στον οργανισμό μέσα σε λίγες ημέρες.

Όταν είναι δυνατόν, η EWG συνιστά να δίνεται προτεραιότητα στις βιολογικές αγορές για τα πιο μολυσμένα προϊόντα που αναφέρονται στον Οδηγό αγορών για τα φυτοφάρμακα στα προϊόντα. Ο οδηγός περιλαμβάνει τη λίστα «Dirty Dozen» με τα προϊόντα με τα υψηλότερα υπολείμματα φυτοφαρμάκων που έχουν ανιχνευθεί και τη λίστα «Clean Fifteen» με τα προϊόντα με τα χαμηλότερα υπολείμματα.