Άπειρο μελάνι έχει χυθεί τις τελευταίες δεκαετίες σε επιστημονικές δημοσιεύσεις αναφορικά με το ερώτημα κατά πόσον η ζωική πρωτεΐνη είναι επιβλαβής για τον οργανισμό.

Αρκετές μελέτες είχαν καταλήξει ότι η κατανάλωση μεγάλων ποσοτήτων κρέατος, αυγών ή γαλακτοκομικών προϊόντων μπορεί να αυξήσει τον κίνδυνο θανάτου από καρκίνο ή καρδιακές παθήσεις, προκρίνοντας ως μια ασφαλέστερη και πιο υγιεινή επιλογή τα τρόφιμα φυτικής πρωτεΐνης.

Ωστόσο, η ανάλυση μιας ευρείας αμερικανικής μελέτης που δημοσιεύθηκε πρόσφατα στο Applied Physiology, Nutrition, and Metabolism καταλήγει σε μια νέα ανατροπή καθώς υποστηρίζει ότι η κατανάλωση τυπικών ποσοτήτων, τόσο ζωικών όσο και φυτικών πρωτεϊνών, δεν φαίνεται να συνδέεται με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου από οποιαδήποτε αιτία, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου ή των καρδιαγγειακών παθήσεων.

Ο πόλεμος για την ζωική πρωτεΐνη

Τα ευρήματα αυτής της μελέτης προέρχονται από την Τρίτη Εθνική Έρευνα Εξέτασης Υγείας και Διατροφής (NHANES III), η οποία συνέλλεξε πληροφορίες από περισσότερους από 15.000 Αμερικανούς ενήλικες μεταξύ των ετών1988 και 1994.

Οι συμμετέχοντες ήταν 19 ετών και άνω κατά τη στιγμή της εγγραφής και τα διατροφικά τους δεδομένα αξιολογούνταν αδειάλειπτα.
Κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου, οι ερευνητές επίσης κατέγραφαν όλους τους θανάτους που προέκυπταν από οποιαδήποτε αιτία.

Η συγκεκριμένη μελέτη προχώρησε ένα βήμα παραπέρα ενσωματώνοντας στα δεδομένα που κατέγραφε και μετρήσεις αίματος του ινσουλινοειδούς αυξητικού παράγοντα 1 (IGF-1).
Αυτή η ορμόνη έχει προσελκύσει την προσοχή σε προηγούμενες έρευνες αφού υψηλότερα επίπεδα της συσχετίζονταν μερικές φορές με την ανάπτυξη καρκίνου και μεγαλύτερο κίνδυνο θνησιμότητας.

Επειδή πολλοί παράγοντες του τρόπου ζωής επηρεάζουν επίσης τους δείκτες υγείας, η ανάλυση των στοιχείων διαφοροποιούνταν, ανάλογα με την ηλικία του κάθε συμμετέχοντα, το φύλο, τη χρήση καπνικών προϊόντων, τη σωματική δραστηριότητα και τη συνολική πρόσληψη θερμίδων.

Τι έδειξε η ανάλυση των δεδομένων

Αφού εξέτασαν τα στοιχεία οι ερευνητές τελικά δεν εντόπισαν αποδείξεις για το αν η κατανάλωση περισσότερης ζωικής ή φυτικής πρωτεΐνης αυξάνει τον κίνδυνο πρόωρου θανάτου.

Μάλιστα, σύμφωνα με τα αποτελέσματα τους, οι συμμετέχοντες που είχαν σταθερά υψηλότερη πρόσληψη ζωικής πρωτεΐνης διέτρεχαν ελαφρώς χαμηλότερο κίνδυνο θανάτου από κακοήθειες.

Η ερευνητική ομάδα επιπλέον προχώρησε στην σύγκριση των δικών της ευρημάτων με προηγούμενες επιστημονικές εργασίες που είχαν δείξει ισχυρή σύνδεση μεταξύ πρωτεΐνης και θνησιμότητας.

Όπως εκτιμούν, τα αντικρουόμενα αποτελέσματα με πρωθύστερες έρευνες για το ίδιο θέμα μπορεί να οφείλονται στη διαφορετική μεθοδολογία.

Ενώ παλαιότερες μελέτες συχνά βασίζονταν σε λιγότερο ακριβείς τρόπους εκτίμησης της πρόσληψης πρωτεΐνης, αυτή η ανάλυση χρησιμοποίησε πιο προηγμένες τεχνικές μοντελοποίησης για την καλύτερη καταγραφή των μακροπρόθεσμων διατροφικών προτύπων.

Τελικά, πόση πρωτεΐνη χρειαζόμαστε;

Η Avery Zenker, αρθρογράφος ιατρικών θεμάτων, σημείωσε ότι «βάση αυτής της μελέτης, διαπιστώνεται ότι η υπέρβαση της ελάχιστης συνιστώμενης ημερήσιας πρόσληψης των 0,8 γραμμαρίων πρωτεΐνης ανά κιλό σωματικού βάρους δεν φάνηκε να μειώνει τη διάρκεια ζωής», προσθέτοντας ότι η υψηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης εξακολουθούσε να βρίσκεται εντός των συνιστώμενων ορίων μεταξύ 10-35% των συνολικών θερμίδων.

Ωστόσο, οι ειδικοί υπενθυμίζουν ότι δεν είναι ίδιας θρεπτικής αξίας όλες οι πηγές πρωτεΐνης καθώς η νέα έρευνα δεν ανατρέπει προηγούμενες μελέτες που έχουν συνδέσει την υψηλή πρόσληψη επεξεργασμένου κρέατος με αρνητικά αποτελέσματα για την υγεία.

Εξάλλου, τονίζεται, υπάρχουν και πρόσθετα διατροφικά στοιχεία που διαφοροποιούν τις πρωτεϊνούχες τροφές και το πώς επηρεάζουν την υγεία, όπως οι βιταμίνες που εμπεριέχουν, τα μέταλλα, οι φυτικές ίνες, τα λιπαρά, οι υδατάνθρακες και τυχόν φυτοθρεπτικά συστατικά.

Διαφορετικές ανάγκες αλλάζουν την συνιστώμενη ημερήσια ποσότητα

Οι διατροφολόγοι προσθέτουν επιπλέον ότι τελικά είναι ξεκάθαρο πως δεν υπάρχει μια ενιαία σύσταση για την κατανάλωση πρωτεΐνης που να καλύπτει τους πάντες.

«Ορισμένες ομάδες του πληθυσμού μπορεί να χρειαστεί να προσαρμόζουν την πρόσληψη πρωτεΐνης τους ανάλογα με τις περιστάσεις και τον τρόπο ζωής τους», εξηγεί η Maura Donovan, πιστοποιημένη αθλητική διαιτολόγος και Ειδικός Ιατρικής Εκπαίδευσης για την Αθλητική Διατροφή στο Thorne.

Όπως επισημαίνει, λόγου χάρη, οι ηλικιωμένοι μπορούν να επωφεληθούν από μια υψηλότερη πρόσληψη πρωτεΐνης καθώς αυτό θα τους βοηθήσει να διατηρήσουν τη μυϊκή μάζα τους.

«[Οι αθλητές] έχουν αυξημένες ανάγκες σε πρωτεΐνη λόγω της ανάγκης για γρήγορη αποκατάσταση και αποκατάσταση των μυών μετά από σωματική δραστηριότητα», προσθέτει.

«Επιπλέον, τα άτομα που αναρρώνουν από ασθένεια ή τραυματισμό μπορούν να επωφεληθούν από επιπλέον πρωτεΐνη για την υποστήριξη του ανοσοποιητικού συστήματος, ενώ οι χορτοφάγοι και οι vegan θα πρέπει να συνδυάζουν διαφορετικές πηγές φυτικής πρωτεΐνης για να διασφαλίσουν ότι λαμβάνουν ένα πλήρες προφίλ αμινοξέων», καταλήγει η Donovan.

Πηγές: Healthline, Canadian Science Publishing