Οι δυνατότητες που προσφέρουν τα νέα εξελιγμένα τεστ βιοδεικτών, καθώς και οι πολλαπλές δυσχέρειες που εξακολουθούν να εμποδίζουν την διευρυμένη πρόσβαση σε αυτά αναδείχθηκαν στην επιστημονική ημερίδατης Ελληνικής Ομοσπονδίας Καρκίνου για τους καρκινικούς βιοδείκτες, με τίτλο: «Βελτιώνοντας την Ογκολογική Περίθαλψη με Ευρύτερη Πρόσβαση σε Υψηλής Αξιοπιστίας Τεστ Βιοδεικτών» η οποία διεξήχθη διαδικτυακά στις15 Ιουλίου 2021.

Κατά την διάρκεια της ημερίδας, η οποία έτυχε εξαιρετικής ανταπόκρισης,έγινε παρουσίαση των αποτελεσμάτων για την Ελλάδα της Πανευρωπαϊκής έρευνας για τη Χρήση, Έγκριση και Αποζημίωση IQNPath, ECPC και EFPIA.

Αξίζει να σημειωθεί ότι η έρευνα διεξήχθη το 2020 εν μέσω πανδημίας, αλλά συνάντησε σημαντική ανταπόκριση, που επέτρεψε να έχουμε μια συνολική ικανοποιητική εικόνα για την πρόσβαση σε υψηλής αξιοπιστίας βιοδείκτες σε όλη την Ευρώπη.

Η ημερίδα ήταν η πρώτη σειράς εκδηλώσεων που θα ακολουθήσουν το επόμενο διάστημα και στις άλλες χώρες της ΕΕ που συμμετείχαν στην έρευνα,για τη Χρήση, Έγκριση και Αποζημίωση Βιοδεικτών,η οποία διεξήχθη με τη συνεργασία τωνΙQNPath – ECPC- EFPIA.O στόχος ήταν,με την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της έρευνας, να υπάρξειπληρέστερη ενημέρωση των ασθενών και ταυτόχρονα ενεργοποίηση και ευαισθητοποίηση της πολιτείας και όλωντων εμπλεκομένων φορέων στην έγκριση και αποζημίωση των βιοδεικτών, ώστε να αναδειχθούν οι κατάλληλες συστάσεις πολιτικής, που θα επιτρέψουν τηνπρόσβαση των ασθενών στη χρήση προηγμένων προγνωστικών και προβλεπτικών βιοδεικτώνκαι τη βέλτιστη εξατομικευμένη θεραπευτική προσέγγιση.

Η κα Ευαγγελία Σοφούλη, Γραμματέας της ΕΣΕΤΕΚ-ΓΓΕΤ, στο χαιρετισμό της, αναφέρθηκε στο τρέχον πρόγραμμα «Ερευνώ-Δημιουργώ-Καινοτομώ» το οποίο περιλαμβάνει την ανάπτυξη βιοδεικτών με οκτώ έργα τα οποία αναφέρονται στον καρκίνο, καθώς και στην δράση γιατην εξέλιξη του Εθνικού Δικτύου Ιατρικής Ακριβείας.

Ο Καθ. ΝicolaΝormanno, Προέδρος του Διεθνούς Δικτύου Ποιότητας για την Παθολογία (IQN-Path) και εκ των κύριων συντελεστώντηςέρευνας“UnlockingthePotentialofPrecisionMedicineinEurope”ανέφερε ότι η χρησιμοποίηση βιοδεικτώνστην ογκολογική θεραπεία μας επιτρέπει να έχουμε πλήρη εικόνα για την απόκριση των ασθενών σε συγκεκριμένα φάρμακα και κατηγορίες θεραπειών. Η έρευνα, πρόσθεσε ο Καθ. Ν. Νormanno, κατέδειξε τα πολλαπλά εμπόδια και περιορισμούςγια την χρησιμοποίηση βιοδεικτών, με σημαντικότερα εξ’ αυτών:

• Έλλειψη υποδομών
• Προβληματικές διαδικασίες έγκρισης αποζημιώσεων
• Έλλειψη συμμετοχήςτων εργαστηρίων στα προγράμματα αξιολόγησης και ελέγχων ποιότητας.

Την παρουσίαση των αποτελεσμάτων της πανευρωπαϊκής έρευνας“UnlockingthePotentialofPrecisionMedicineinEurope”, για την Ελλάδα ανέλαβαν οι ερευνήτριες Dr. VerenaAhnertκαι Dr. LeahRalph. Σύμφωνα με την έρευνα:

• Η Ελλάδα καταγράφει μέτριες, συγκριτικά με τους ευρωπαϊκούς μέσους όρους, επιδόσεις,στους τομείς της πρόσβασης σε φάρμακα
• Βρίσκεται σε μεσαία θέση πανευρωπαϊκά στην πρόσβαση σε τεστ απλών και πολλαπλών βιοδεικτών
• Κινείται κοντά στον ευρωπαϊκό μέσο όρο στους τομείς της ποιότητας των διενεργηθεισών εξετάσεων, της πρόσβασης σε εργαστήρια και της διαθεσιμότητας τεστ

.Μεγάλα προβλήματα για τη χώρα μας εξακολουθούν να αποτελούν:

• Πολύ μεγάλη καθυστέρηση επικαιροποίησης της έγκρισης νέων βιοδεικτών στην Ελλάδα, με την τελευταία να λαμβάνει χώρα το 2014.
• Το επίπεδο αποζημίωσης των ασθενών, το οποίο είναι αρκετά χαμηλό σε σύγκριση με τον ευρωπαϊκό μέσο & η περιορισμένη χρηματοδότηση ανά ασθενή για τεστ βιοδεικτών
• Μειωμένη συμμετοχή των ελληνικών εργαστηρίων σε προγράμματα αξιολόγησης ποιότητας
• Έλλειψη και ανεπάρκεια των κατάλληλων πολιτικών και του αντίστοιχου νομοθετικού πλαισίου στην Ελλάδαπου έχουν ως αποτέλεσμα:
  - μακρόχρονη και περίπλοκη διαδικασία αποζημιώσεων
  - προβληματική διάθεση νέων φαρμάκων
  - έλλειψη των απαραίτητων εργαστηρίων και υποδομών.

Οι συστάσεις πολιτικής που προτείνονται γιατην αντιμετώπιση των προβλημάτων αυτών είναι:

1. Ανάπτυξη διαδικασιών για την παράλληλη έγκριση των φαρμάκων και των ανάλογων τεστ βιοδεικτών
2. Δημιουργία εθνικού αρχείου συλλογής δεδομένων& υιοθέτηση ενός Εθνικού Συστήματος Αξιολόγησης Ποιότητας,
3. Αύξηση χρηματοδότησης αποκλειστικά για τεστ βιοδεικτών και βελτίωση των υποδομών
4. Βελτίωση εκπαίδευσης των επαγγελματιών&η μεγαλύτερη ενεργοποίηση των εμπλεκόμενων φορέων προς καλύτερη ενημέρωση και πληροφόρηση των ασθενών.
5. Καλύτερη διασύνδεση των υγειονομικών μονάδωνκαιυιοθέτησηεναρμονισμένης προσέγγισης σε πανευρωπαϊκό επίπεδο για την διασφάλιση της συνέχειας των εξετάσεων βιοδεικτών

Στον ρόλο του παθολογοανατόμου στην επιλογή θεραπείας ασθενών με καρκίνο αναφέρθηκε κατά την διάρκεια της εισήγησής της η Αν. Καθ. Αφροδίτη Νόννη, Πρόεδρος της ΕΕΠΑ- Ελληνικής Εταιρείας Παθολογικής Ανατομικής.Η κα Νόννηαναφέρθηκε στα σημαντικά πλεονεκτήματα που έχει ηιατρική ακριβείας με την ταυτοποίηση βιοδεικτών, καθώς και ηΑλληλούχιση Νέας Γενιάς (NGS)τονίζοντας την σημασία της ιεράρχησης των μοριακών εξετάσεων, της σωστής επιλογής της μεθόδου θεραπείας, της σωστής ερμηνείας των αποτελεσμάτων και της διατομεακήςσυνεργασίας.

Η κα Ζένια Σαριδάκη, Πρόεδρος της ΕΟΠΕ- Εταιρείας Παθολόγων Ογκολόγων Ελλάδας, αναφέρθηκε στην ομιλία της στον ρόλο των βιοδεικτών κατά την διαδικασία επιλογής της κατάλληλης για κάθε ασθενή θεραπείαςκαι τα σπουδαία οφέλητης ογκολογίας ακριβείαςοδηγώντας σε καλύτερες τελικές εκβάσεις για τους ασθενείς.

Η κα Καίτη Αποστολίδου, μέλος του Δ.Σ τηςE.C.P.C και Πρόεδρος της ΕΛΛΟΚ ανέλυσε κατά την διάρκεια της εισήγησής της τις εξαιρετικές δυνατότητες που προσφέρουν οι βιοδείκτες στην εξατομικευμένη ιατρική ως βασικό «όπλο» της ογκολογικής κοινότητας στην αντιμετώπιση του καρκίνου, ο οποίος θα πρέπει να αποτελέσει την πρώτη προτεραιότητα της Ε.Ε στον τομέα της υγείας για μια Ευρώπη ισότητας όπου όλοι οι ασθενείς θα έχουν ισότιμη πρόσβαση σε υψηλής ποιότητας θεραπείες.

Την ανάλυση του γονιδιακού προφίλ ως βασικού μοχλού θεαματικών εξελίξεων στην ογκολογία ακριβείας, ανέπτυξε στην ομιλία του ο κος Κώστας Σταματόπουλος, Διευθυντής του Ινστιτούτου Εφαρμοσμένων Βιοεπιστημών του ΕΚΕΤΑ, παρουσιάζοντας επίσης το πολύ σημαντικό έργο που έχει να επιδείξει το Εθνικό Δίκτυο Ιατρικής Ακριβείας, χάρη στο οποίο έγινε πραγματικότητα για πρώτη φορά στην Ελλάδα, η δημιουργία αποθετηρίου γενετικών δεδομένων για τον καρκίνο.

Η ημερίδα μεταδόθηκε ζωντανά (livestreaming) μέσω διαδικτύου από τις σελίδες του Facebook και την ιστοσελίδα της ΕΛΛΟΚ. Η επιστημονική ημερίδα για τους καρκινικούς βιοδείκτες, πραγματοποιήθηκε με την Αιγίδα των:

• Σύνδεσμος Φαρμακευτικών Επιχειρήσεων Ελλάδος (ΣΦΕΕ)
• Εταιρεία Ογκολόγων-Παθολόγων Ελλάδας (ΕΟΠΕ)
• Ελληνική Πνευμονολογική Εταιρεία (ΕΠΕ)
• Ελληνική Εταιρεία Παθολογικής Ανατομικής (ΕΕΠΑ)