Πώς αποφασίζει ένας οργανισμός αν αξίζει να διακινδυνεύσει για να εξασφαλίσει τροφή; Νέα μελέτη σε μύγες εντόπισε ένα εγκεφαλικό κύκλωμα που συνδυάζει πληροφορίες για την πείνα, την παρουσία τροφής και τον κίνδυνο, επηρεάζοντας τις αποφάσεις συμπεριφοράς.
Η έρευνα, η οποία δημοσιεύθηκε στο επιστημονικό περιοδικό Science Advances και πραγματοποιήθηκε από ομάδα με επικεφαλής την καθηγήτρια Carolina Rezaval του Πανεπιστημίου του Μπέρμιγχαμ, δείχνει πώς ο εγκέφαλος σταθμίζει τις εσωτερικές ανάγκες του οργανισμού σε συνδυασμό με τα εξωτερικά ερεθίσματα.
Στα πειράματα, το 70% των δροσόφιλων (fruit flies) που είχαν μείνει χωρίς τροφή για 24 ώρες πέρασε πάνω από ένα ηλεκτροφόρο εμπόδιο για να φτάσει σε τροφή πλούσια σε μαγιά. Όταν δεν υπήρχε τροφή, οι περισσότερες απέφευγαν το εμπόδιο. Το ίδιο συνέβαινε και με τις μύγες που είχαν ήδη τραφεί, ανεξάρτητα από την παρουσία τροφής.
Όπως εξηγεί η Rezaval, η πείνα από μόνη της δεν αρκούσε για να ωθήσει τις μύγες να αναλάβουν το ρίσκο. Χρειαζόταν να αντιλαμβάνονται ότι υπάρχει τροφή. Το εύρημα υποδηλώνει ότι ο εγκέφαλος δεν επιλέγει απλώς ανάμεσα στην ανάγκη για τροφή και στην αποφυγή του κινδύνου, αλλά συνδυάζει πληροφορίες από το σώμα και το περιβάλλον.
Πώς η πείνα αλλάζει την αντίδραση του εγκεφάλου στον κίνδυνο
Στη φύση, η αναζήτηση τροφής μπορεί να εκθέσει τα ζώα σε απειλές, όπως οι θηρευτές. Οι ερευνητές εντόπισαν ένα νευρωνικό κύκλωμα που εξηγεί πώς η πείνα μπορεί να μεταβάλει την αντίδραση στον κίνδυνο.
Συγκεκριμένα, διαπίστωσαν ότι η λευκοκινίνη (leucokinin), ένας χημικός αγγελιοφόρος που σχετίζεται με την πείνα, κάνει ορισμένα εγκεφαλικά κύτταρα πιο ευαίσθητα στις οσμές της τροφής. Όταν υπάρχει τροφή κοντά, τα κύτταρα αυτά, που ονομάζονται νευρώνες PV5K1, περιορίζουν τη δραστηριότητα μιας άλλης ομάδας νευρώνων, των FB2B, οι οποίοι συμβάλλουν στην αποφυγή του κινδύνου.
Με αυτόν τον τρόπο, η αναζήτηση τροφής μπορεί να αποκτήσει προτεραιότητα έναντι της αποφυγής κινδύνου, αλλά μόνο όταν υπάρχουν ενδείξεις ότι η τροφή είναι διαθέσιμη.
Από τα εγκεφαλικά κύτταρα στις αποφάσεις συμπεριφοράς
Για να επιβεβαιώσουν τον ρόλο του κυκλώματος, οι επιστήμονες ενεργοποίησαν ή απενεργοποίησαν επιλεκτικά συγκεκριμένους νευρώνες.
Η ενεργοποίηση των PV5K1 έκανε ακόμη και τις χορτάτες μύγες πιο πρόθυμες να πλησιάσουν την τροφή, παρά την παρουσία ηλεκτρικών εκκενώσεων, εφόσον υπήρχαν οσμές τροφής. Αντίθετα, η απενεργοποίησή τους περιόρισε την προσέγγιση της τροφής από τις πεινασμένες μύγες.
Οι απεικονίσεις του εγκεφάλου έδειξαν επίσης ότι οι νευρώνες που συμμετέχουν στην αποφυγή των ηλεκτρικών εκκενώσεων αντιδρούσαν λιγότερο έντονα όταν οι πεινασμένες μύγες εκτίθεντο σε οσμές τροφής.
Η δρ Lisa Scheunemann, επικεφαλής της συνεργαζόμενης ερευνητικής ομάδας στο Ελεύθερο Πανεπιστήμιο του Βερολίνου, επισημαίνει ότι η μελέτη παρακολουθεί την επίδραση της πείνας από το χημικό σήμα στον εγκέφαλο έως τη δραστηριότητα συγκεκριμένων νευρώνων και τελικά τη συμπεριφορά.
Οι ερευνητές διευκρινίζουν ότι τα πειράματα πραγματοποιήθηκαν σε αρσενικές μύγες. Μελλοντικές μελέτες θα εξετάσουν αν το ίδιο κύκλωμα λειτουργεί διαφορετικά στα θηλυκά, ιδιαίτερα μετά το ζευγάρωμα, όταν μεταβάλλονται οι διατροφικές ανάγκες και η συμπεριφορά τους.
Πηγή: Medical Xpress





