Η φροντίδα των ασθενών με καρκίνο έχει αλλάξει σημαντικά τα τελευταία χρόνια. Οι εξελίξεις στη διάγνωση, την ιατρική ακριβείας και τις καινοτόμες θεραπείες δημιουργούν νέες δυνατότητες για καλύτερα αποτελέσματα και βελτίωση της ποιότητας ζωής. Ωστόσο, παράλληλα αναδεικνύουν νέες προκλήσεις: οι ασθενείς πρέπει να κατανοούν τις διαθέσιμες επιλογές τους, να συμμετέχουν ενεργά στις αποφάσεις για τη φροντίδα τους και να έχουν ισότιμη πρόσβαση στις νεότερες εξελίξεις, ανεξάρτητα από τον τόπο κατοικίας τους.
Για την αντιμετώπιση αυτών των προκλήσεων, ο Ευρωπαϊκός Οργανισμός για τον Καρκίνο (European Cancer Organisation – ECO) παρουσίασε τη δεύτερη έκδοση του Ευρωπαϊκού Κώδικα Πρακτικής για τον Καρκίνο (European Code of Cancer Practice), στο πλαίσιο της Ευρωπαϊκής Συνόδου Κορυφής για τον Καρκίνο, στις Βρυξέλλες.
Έξι χρόνια μετά την πρώτη έκδοσή του, ο ανανεωμένος Κώδικας επικαιροποιεί τα δέκα βασικά δικαιώματα των ασθενών, λαμβάνοντας υπόψη την επιστημονική πρόοδο, τις μεταβαλλόμενες ανάγκες τους και την αυξανόμενη αναγνώριση των ανισοτήτων που εξακολουθούν να χαρακτηρίζουν την ογκολογική φροντίδα στην Ευρώπη.
Ο Κώδικας δημιουργήθηκε από κοινού από επαγγελματίες υγείας, ασθενείς και εκπροσώπους οργανώσεων ασθενών, με στόχο να ενδυναμώσει τους ανθρώπους που επηρεάζονται από τον καρκίνο σε κάθε στάδιο της πορείας τους. Αποτελεί έναν εύχρηστο οδηγό για όσα δικαιούνται να αναμένουν οι ασθενείς από τα συστήματα υγείας, ενώ περιλαμβάνει και πρακτικές ερωτήσεις που μπορούν να απευθύνουν στις ομάδες φροντίδας τους. Για τους επαγγελματίες υγείας, λειτουργεί ως εργαλείο αναφοράς των βασικών αρχών της υψηλής ποιότητας και ανθρωποκεντρικής φροντίδας.
Οι σημαντικότερες αλλαγές στη δεύτερη έκδοση περιλαμβάνουν:
-
Ειδικό δικαίωμα στην έγκαιρη και ακριβή διάγνωση. Ο αναθεωρημένος Κώδικας αναγνωρίζει τη σημασία της διάγνωσης του καρκίνου χωρίς περιττές καθυστερήσεις, καθώς και της ακριβούς αναγνώρισης των χαρακτηριστικών της νόσου. Παράλληλα, λαμβάνει υπόψη τις εξελίξεις στις διαγνωστικές τεχνολογίες, όπως οι απεικονιστικές εξετάσεις και οι μοριακές δοκιμασίες, οι οποίες μπορούν να συμβάλουν στη βελτίωση των αποτελεσμάτων για τους ασθενείς και να καθοδηγήσουν πιο εξατομικευμένες θεραπευτικές αποφάσεις.
-
Μεγαλύτερη αναγνώριση των γεωγραφικών ανισοτήτων στην ογκολογική φροντίδα. Ο τόπος κατοικίας δεν θα πρέπει να καθορίζει την ποιότητα της περίθαλψης που λαμβάνει ένας ασθενής. Η νέα έκδοση ενισχύει το δικαίωμα στην ισότιμη πρόσβαση στη διάγνωση, τη θεραπεία και τις εξειδικευμένες υπηρεσίες, αναγνωρίζοντας τα πρόσθετα εμπόδια που αντιμετωπίζουν οι κάτοικοι αγροτικών, απομακρυσμένων και υποεξυπηρετούμενων περιοχών.
-
Ειδικό δικαίωμα σε υψηλής ποιότητας φροντίδα στο τέλος της ζωής. Ο αναθεωρημένος Κώδικας αναγνωρίζει ρητά τη σημασία της αξιοπρέπειας, της ανακούφισης, των ενημερωμένων επιλογών και της υποστηρικτικής φροντίδας με σεβασμό και συμπόνια κατά τα τελικά στάδια της ζωής. Παράλληλα, υπογραμμίζει τον ρόλο της οικογένειας και των φροντιστών, διασφαλίζοντας ότι οι ανάγκες και οι προτιμήσεις των ασθενών παραμένουν στο επίκεντρο της φροντίδας.
Η δεύτερη έκδοση ενσωματώνει επίσης τις εξελίξεις στην ιατρική ακριβείας, την κλινική έρευνα και τη συμμετοχή των ασθενών στη λήψη κοινών αποφάσεων, ενώ επαναβεβαιώνει τη σημασία της συνεργασίας μεταξύ διαφορετικών επαγγελματιών υγείας, της υποστηρικτικής φροντίδας και της ποιότητας ζωής.
Ο καθηγητής Peter Selby, Ομότιμος Καθηγητής Ογκολογίας στο Πανεπιστήμιο του Leeds και κύριος συγγραφέας του Ευρωπαϊκού Κώδικα Πρακτικής για τον Καρκίνο, δήλωσε:
«Η ογκολογική φροντίδα έχει προχωρήσει σημαντικά από τότε που αναπτύξαμε για πρώτη φορά τον Κώδικα, ενώ η κατανόησή μας για το τι συνιστά άριστη φροντίδα συνεχίζει να εξελίσσεται. Η νέα έκδοση συγκεντρώνει αυτές τις εξελίξεις σε ένα πρακτικό πλαίσιο, βασισμένο σε επιστημονικά δεδομένα, βοηθώντας τους ασθενείς να θέτουν τις σωστές ερωτήσεις και τους επαγγελματίες υγείας να παρέχουν την καλύτερη δυνατή φροντίδα».
Η Kathy Oliver, συνδιευθύντρια της Διεθνούς Συμμαχίας για τους Όγκους Εγκεφάλου (International Brain Tumour Alliance), ανέφερε:
«Οι ασθενείς πρέπει να γνωρίζουν ότι η φωνή τους έχει σημασία σε κάθε στάδιο της ογκολογικής φροντίδας, ακόμη και όταν πρέπει να ληφθούν δύσκολες αποφάσεις. Δίνοντας μεγαλύτερη προβολή στις γεωγραφικές ανισότητες και στη φροντίδα στο τέλος της ζωής, ο επικαιροποιημένος Κώδικας αναγνωρίζει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν καθημερινά οι ασθενείς και οι οικογένειές τους. Η καλή ογκολογική φροντίδα δεν πρέπει να περιορίζεται μόνο στη θεραπεία. Πρέπει επίσης να διασφαλίζει την αξιοπρέπεια, την ελευθερία επιλογής και την ποιότητα ζωής».
Ο καθηγητής Mark Lawler, καθηγητής Ψηφιακής Υγείας στο Πανεπιστήμιο Queen's του Μπέλφαστ, δήλωσε:
«Η επιστημονική πρόοδος έχει μικρή σημασία εάν οι ασθενείς δεν μπορούν να επωφεληθούν από αυτήν. Ο Ευρωπαϊκός Κώδικας Πρακτικής για τον Καρκίνο και τα επιστημονικά δεδομένα που τον υποστηρίζουν περιγράφουν από κοινού τι θα πρέπει να αναμένουν οι Ευρωπαίοι που επηρεάζονται από τον καρκίνο από τα συστήματα υγείας τους, καθώς και τι μπορεί δυνητικά να προσφέρει η σύγχρονη ογκολογική φροντίδα.
Ωστόσο, ο Κώδικας κάνει κάτι περισσότερο. Ενδυναμώνοντας τους ασθενείς και προσφέροντας στους επαγγελματίες υγείας ένα σαφώς καθορισμένο πλαίσιο καλής πρακτικής, μπορούμε να συμβάλουμε ώστε η καινοτομία να μεταφράζεται σε καλύτερη και δικαιότερη φροντίδα σε ολόκληρη την Ευρώπη, επιτυγχάνοντας το όραμα 70:35 – επιβίωση του 70% όλων των Ευρωπαίων που επηρεάζονται από τον καρκίνο έως το 2035».





