Το άγχος στην κύηση και τα πρώτα χρόνια ζωής μπορεί να οδηγήσει σε πεπτικά προβλήματα μακροπρόθεσμα, που προκαλούνται από αλλαγές στο έντερο και το συμπαθητικό νευρικό σύστημα, σύμφωνα με μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό Gastroenterology.

Η συναισθηματική παραμέληση, το άγχος τόσο κατά τη διάρκεια της εγκυμοσύνης όσο και μετά τη γέννηση και άλλες αρνητικές εμπειρίες στην αρχή της ζωής μπορεί να έχουν βαθύ αντίκτυπο στην ανάπτυξη ενός παιδιού, διαμορφώνοντας τον τρόπο με τον οποίο σχηματίζεται ο εγκέφαλος.

Ερευνητές στο Κέντρο Έρευνας Πόνου της Οδοντιατρικής Σχολής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης προσπάθησαν να κατανοήσουν πώς αυτές οι δυσκολίες διαμορφώνουν την αμφίδρομη επικοινωνία του εγκεφάλου με το έντερο. Όταν προκύψουν προβλήματα κατά την επικοινωνία αυτή, οι άνθρωποι μπορεί να αντιμετωπίσουν πεπτικά προβλήματα, όπως σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου, κοιλιακό άλγος και προβλήματα κινητικότητας του εντέρου με δυσκοιλιότητα ή διάρροια.

«Όταν ο εγκέφαλος επηρεάζεται, πιθανότατα επηρεάζεται και το έντερο. Τα δύο συστήματα επικοινωνούν 24 ώρες την ημέρα, επτά ημέρες την εβδομάδα», επισημαίνει η επικεφαλής συγγραφέας της μελέτης, Κάρα Μαργκόλις, διευθύντρια του Κέντρου Έρευνας για τον Πόνο και καθηγήτρια στη Σχολή Οδοντιατρικής και στη Σχολή Ιατρικής του Πανεπιστημίου της Νέας Υόρκης.

Οι ερευνητές μελέτησαν δεδομένα από μοντέλα ποντικών και δύο μεγάλες μελέτες σε παιδιά.

Στη μελέτη σε ποντίκια, τα νεογνά χωρίστηκαν από τις μητέρες τους για πολλές ώρες την ημέρα. Όταν οι ερευνητές τα εξέτασαν αρκετούς μήνες αργότερα, στο ισοδύναμο της νεαρής ενήλικης ζωής, τα ποντίκια είχαν υψηλότερα επίπεδα συμπεριφορών που μοιάζουν με άγχος, πόνο στο έντερο και προβλήματα κινητικότητας του εντέρου. Οι αλλαγές στην κινητικότητα διέφεραν ανάλογα με το φύλο, με τα θηλυκά ποντίκια να βιώνουν διάρροια και τα αρσενικά δυσκοιλιότητα.

Δύο μεγάλες έρευνες σε ανθρώπους

Η σύνδεση μεταξύ του στρες στην πρώιμη ζωή και των γαστρεντερικών προβλημάτων που διαπιστώθηκε στα προκλινικά πειράματα αντικατοπτρίστηκε σε μεγάλο βαθμό σε δύο μεγάλες μελέτες σε ανθρώπους.

Στη μία, οι ερευνητές εξέτασαν μια μελέτη πληθυσμού στη Δανία, όπου συμμετείχαν περισσότερα από 40.000 μωρά και παρακολουθήθηκαν για έως 15 έτη. Τα μισά από αυτά γεννήθηκαν από μητέρες με κατάθλιψη που δεν είχε αντιμετωπιστεί κατά τη διάρκεια ή μετά την εγκυμοσύνη. Διαπίστωσαν ότι η κατάθλιψη κατά τη διάρκεια και μετά την εγκυμοσύνη στις μητέρες που δεν λάμβαναν αντικαταθλιπτικά συσχετίστηκε με αυξημένο κίνδυνο τα παιδιά να διαγνωστούν με πολυάριθμες πεπτικές διαταραχές, όπως ναυτία και εμετό, δυσκοιλιότητα, κολικούς και σύνδρομο ευερέθιστου εντέρου.

Σε δεύτερη μελέτη σε ανθρώπους, οι ερευνητές ανέλυσαν δεδομένα από σχεδόν 12.000 παιδιά στις ΗΠΑ που συμμετείχαν στη μελέτη «Adolescent Brain Cognitive Development». Εξέτασαν τις δυσμενείς εμπειρίες της παιδικής ηλικίας, συμπεριλαμβανομένης της κακοποίησης, της παραμέλησης και των προβλημάτων ψυχικής υγείας των γονέων. Διαπίστωσαν ότι τα γαστρεντερικά συμπτώματα αυξάνονταν με οποιοδήποτε είδος άγχος της πρώιμης παιδικής ηλικίας.

Στις μελέτες σε ανθρώπους, οι ερευνητές δεν βρήκαν διαφορές στα πεπτικά αποτελέσματα μεταξύ ανδρών και γυναικών, γεγονός που υποδηλώνει ότι οι δυσκολίες κατά τη διάρκεια αυτού του κρίσιμου αναπτυξιακού σταδίου μπορεί να επηρεάσουν την υγεία του εντέρου ανεξάρτητα από το φύλο.

Συνολικά, οι μελέτες δείχνουν ότι το άγχος στην πρώιμη ζωή μπορεί να διαμορφώσει την ανάπτυξη της επικοινωνίας εντέρου και εγκεφάλου και να συμβάλει στη μακροπρόθεσμη γαστρεντερική λειτουργία.