Ένα τεστ πνευμονικής λειτουργίας που πραγματοποιείται για τη διάγνωση του άσθματος λειτουργεί καλύτερα το πρωί ενώ η αξιοπιστία του μειώνεται κατά τη διάρκεια της ημέρας.
Ερευνητές του Κέμπριτζ χρησιμοποιώντας πραγματικά δεδομένα από 1.600 ασθενείς, τα οποία είναι διαθέσιμα μέσω μιας βάσης δεδομένων που δημιουργήθηκε για την επιτάχυνση της έρευνας διαπίστωσαν επίσης ότι η αξιοπιστία του διαφέρει σημαντικά το χειμώνα σε σύγκριση με το φθινόπωρο.
Το άσθμα είναι μια κοινή πάθηση των πνευμόνων που μπορεί να προκαλέσει συριγμό και δύσπνοια, ενίοτε σοβαρή.
Η πλειονότητα των κρίσεων άσθματος εκδηλώνεται τη νύχτα ή νωρίς το πρωί. Αν και αυτό μπορεί εν μέρει να οφείλεται στον ψυχρότερο νυχτερινό αέρα και στην έκθεση σε ακάρεα σκόνης και αλλεργιογόνα, υποδηλώνει επίσης ότι ο κιρκάδιος ρυθμός- το «ρολόι του σώματός μας» - πιθανόν να παίζει κάποιο ρόλο.
Οι ερευνητές του Victor Phillip Dahdaleh Heart and Lung Research Institute, μια συνεργασία μεταξύ του Πανεπιστημίου του Cambridge και του Royal Papworth Hospital NHS Foundation Trust (RPH), θέλησαν να διερευνήσουν κατά πόσον ο κιρκάδιος ρυθμός μπορεί επίσης να έχουν αντίκτυπο στην ικανότητά μας να διαγνώσουμε το άσθμα, χρησιμοποιώντας κλινικές εξετάσεις που εκτελούνται συνήθως.
Συνήθως, στα άτομα με υποψία άσθματος πραγματοποιείται μια εξέταση σπιρομέτρησης, κατά την οποία ο εξεταζόμενος παίρνει μια βαθιά εισπνοή και, στη συνέχεια, εκπνέει δυνατά για όσο το δυνατόν περισσότερη ώρα μέσα σε ένα σωλήνα για την αξιολόγηση της λειτουργίας των πνευμόνων. Στη συνέχεια, τους χορηγείται το φάρμακο σαλβουταμόλη μέσω εισπνευστήρα ή νεφελοποιητή και λίγο αργότερα γίνεται εξέταση της σπιρομέτρησης.
Η σαλβουταμόλη δρα ανοίγοντας τους αεραγωγούς, οπότε ένα θετικό αποτέλεσμα της εξέτασης - δηλαδή μια διαφορά στις ενδείξεις μεταξύ της αρχικής και της επόμενης σπιρομέτρησης - σημαίνει ότι οι αεραγωγοί πρέπει να ήταν αρχικά στενότεροι ή αποφραγμένοι, γεγονός που υποδηλώνει ότι ο ασθενής μπορεί να πάσχει από άσθμα.
Η ανάλυση δεδομένων από 1.600 ασθενείς το διάστημα 2016 και 2023, προσαρμοσμένα σε παράγοντες όπως η ηλικία, το φύλο, ο δείκτης μάζας σώματος (ΔΜΣ), το ιστορικό καπνίσματος και η σοβαρότητα της αρχικής εξασθένησης της πνευμονικής λειτουργίας, έδειξε ότι μετά τις 8.30 το πρωί για κάθε ώρα που περνούσε οι πιθανότητες θετικής απόκρισης στο τεστ μειωνόταν κατά 8%.
Ο δρ. Ben Knox-Brown, επικεφαλής ερευνητής αναπνευστικής φυσιολογίας στο RPH, δήλωσε: «Λαμβάνοντας υπόψη αυτά που γνωρίζουμε για το πώς αλλάζει ο κίνδυνος κρίσης άσθματος μεταξύ νύχτας και ημέρας, περιμέναμε να βρούμε μια διαφορά στον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στο τεστ πνευμονικής λειτουργίας, αλλά ακόμη και έτσι, εκπλαγήκαμε από το μέγεθος της επίδρασης.
«Αυτό έχει ενδεχομένως σημαντικές επιπτώσεις. Κάνοντας το τεστ το πρωί θα μπορούσε να δώσει μια πιο αξιόπιστη αναπαράσταση της ανταπόκρισης ενός ασθενούς στη φαρμακευτική αγωγή από ό,τι αν το έκανε το απόγευμα, κάτι που είναι σημαντικό όταν επιβεβαιώνεται μια διάγνωση όπως το άσθμα».
Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ότι τα άτομα είχαν 33% λιγότερες πιθανότητες να έχουν θετικό αποτέλεσμα εάν εξετάζονταν το φθινόπωρο σε σύγκριση με εκείνα που εξετάζονταν το χειμώνα.
Ο δρ Akhilesh Jha, κλινικός επιστήμονας του Συμβουλίου Ιατρικών Ερευνών στο Πανεπιστήμιο του Κέμπριτζ και επίτιμος σύμβουλος αναπνευστικής ιατρικής στο CUH, δήλωσε ότι πίσω από αυτή τη διαφορά μπορεί να κρύβεται ένας συνδυασμός παραγόντων.
«Τα σώματά μας έχουν φυσικούς ρυθμούς, τα αποκαλούμενα ρολόγια τους. Κατά τη διάρκεια της ημέρας, τα επίπεδα διαφόρων ορμονών στο σώμα μας ανεβοκατεβαίνουν και το ανοσοποιητικό μας σύστημα αποδίδει διαφορετικά. Οποιοσδήποτε από αυτούς τους παράγοντες μπορεί να επηρεάσει τον τρόπο με τον οποίο οι άνθρωποι ανταποκρίνονται στο τεστ πνευμονικής λειτουργίας.
«Η ιδέα ότι η ώρα της ημέρας ή η εποχή του έτους επηρεάζει την υγεία μας και τον τρόπο με τον οποίο ανταποκρινόμαστε στις θεραπείες είναι κάτι που βλέπουμε όλο και περισσότερες αποδείξεις. Γνωρίζουμε, για παράδειγμα, ότι οι άνθρωποι ανταποκρίνονται με διαφορετικό τρόπο στους εμβολιασμούς ανάλογα με το αν χορηγούνται το πρωί ή το απόγευμα. Τα ευρήματα της μελέτης μας υποστηρίζουν περαιτέρω αυτή την ιδέα και ίσως πρέπει να λαμβάνονται υπόψη κατά την ερμηνεία των αποτελεσμάτων αυτών των συχνά διενεργούμενων εξετάσεων».
