Όταν πέφτετε για ύπνο, εκεί λίγο πριν αποκοιμηθείτε, νιώθετε σα να πέφτετε από μεγάλο ύψος και να έχετε ένα είδος σπασμού που κρατάει για λίγο;
Επιστήμονες από τη Σαουδική Αραβία ανακάλυψαν ότι όσοι λαμβάνουν ορισμένα αντικαταθλιπτικά φάρμακα διατρέχουν σημαντικά αυξημένο κίνδυνο να υποστούν υπναγωγικούς σπασμούς, την αίσθηση δηλαδή που προκαλείται από ξαφνικές ακούσιες μυϊκές συσπάσεις που συμβαίνουν κατά τη μεταβατική φάση από την εγρήγορση στον ύπνο.
Αν και είναι ακίνδυνη στις περισσότερες περιπτώσεις, οι ειδικοί προειδοποιούν ότι η διαταραχή του ύπνου μπορεί να οδηγήσει σε αϋπνία και σοβαρή καταθλιπτική διαταραχή.
Στη μελέτη, ο καθηγητής Alghamdi ανέλυσε τα πρότυπα ύπνου ενός μεσήλικα άνδρα που έπαιρνε εσιταλοπράμη — ένα είδος αντικαταθλιπτικού φαρμάκου που ονομάζεται εκλεκτικός αναστολέας επαναπρόσληψης σεροτονίνης (SSRI).
Ο ασθενής παραπονέθηκε ότι νιώθει ξαφνική αίσθηση πτώσης τη νύχτα, μαζί με αίσθημα παλμών της καρδιάς, έντονη ένταση και υπερβολικό φόβο ότι δεν θα μπορέσει να ξανακοιμηθεί.
Για να αντιμετωπίσει το φαινόμενο, ο καθηγητής Alghamdi ζήτησε από τον ασθενή να σταματήσει να παίρνει το SSRI.
Μετά από αυτή τη μικρή προσαρμογή, ο ασθενής παρουσίασε εντυπωσιακή βελτίωση στην κατάστασή του και οι υπνικές σπασμωδικές κινήσεις εξαφανίστηκαν εντελώς κατά τη διάρκεια της νύχτας.
Τα συμπτώματα κατάθλιψης, τα οποία αντιμετωπίζονταν με φαρμακευτική αγωγή, επίσης εξαφανίστηκαν.
Ο καθηγητής Alghamdi υπέθεσε ότι η συνεχής διαταραχή του ύπνου είχε επιδεινώσει σημαντικά τα συμπτώματα κατάθλιψης του ασθενούς.
«Οι εντατικές υπνικές σπασμωδικές κινήσεις μπορούν να προκαλέσουν χρόνια στέρηση ύπνου, με πιθανό αποτέλεσμα την κατάθλιψη ως συνέπεια των νευροχημικών αλλαγών στον εγκέφαλο», δήλωσε.
Μια άλλη μελέτη, που δημοσιεύθηκε στο Indian Journal of Psychiatry, βρήκε παρόμοια αποτελέσματα, υπογραμμίζοντας περαιτέρω τη σχέση μεταξύ των SSRI και των οδυνηρών διαταραχών του ύπνου.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι όταν μια 31χρονη γυναίκα άρχισε να παίρνει εσιταλοπράμη, άρχισε να εμφανίζει ακούσιες κινήσεις του κεφαλιού κατά τη διάρκεια του ύπνου. Αυτές οι κινήσεις ήταν απότομοι, ακούσιοι σπασμοί που διαταράσσουν σημαντικά την ποιότητα του ύπνου της.
Όταν σταμάτησε να παίρνει εσιταλοπράμη και άρχισε να παίρνει φλουοξετίνη, ένα άλλο είδος SSRI, ανέφερε σημαντική μείωση της συχνότητας και της έντασης των απότομων κινήσεων του κεφαλιού κατά τη διάρκεια του ύπνου.
Αυτό, σύμφωνα με τους ερευνητές, υπογραμμίζει την ανάγκη οι επαγγελματίες υγείας να είναι ενήμεροι για αυτή την «ενδεχομένως παραβλεπόμενη» παρενέργεια των SSRI.
«Οι υπνικές σπασμωδικές κινήσεις μπορούν να διαταράξουν τον ύπνο, να προκαλέσουν άγχος και να επηρεάσουν αρνητικά την ποιότητα ζωής ενός ασθενούς. Οι κλινικοί γιατροί πρέπει να αναγνωρίσουν ότι αυτές οι ακούσιες κινήσεις, αν και καλοήθεις, μπορούν να είναι ενοχλητικές και να εμφανιστούν ιδιαίτερα μετά από αύξηση της δόσης ή την έναρξη της αγωγής με SSRI», πρόσθεσε ο συν-συγγραφέας, Δρ Simran Sandhu.
Έχουν διατυπωθεί πολλές θεωρίες σχετικά με αυτό το ως επί το πλείστον ακίνδυνο φαινόμενο, με τους ειδικούς να επισημαίνουν διεγερτικά όπως η καφεΐνη και η νικοτίνη, καθώς και η άσκηση ως πιθανές εξηγήσεις για τις σπασμωδικές κινήσεις. Ορισμένοι επιστήμονες πιστεύουν ότι οι υπνικές σπασμωδικές κινήσεις προκαλούνται από την εσφαλμένη ερμηνεία του εγκεφάλου σχετικά με το μεταβατικό στάδιο μεταξύ εγρήγορσης και ύπνου.
