Η χρήση ενός οικιακού καθαριστή αέρα με φίλτρο HEPA για ένα μήνα επιφέρει μια μικρή αλλά σημαντική βελτίωση στη λειτουργία του εγκεφάλου σε ενήλικες ηλικίας 40 ετών και άνω. Αυτό είναι το αποτέλεσμα νέας μελέτης πο δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Scientific Reports.
Οι καθαριστές HEPA — το ακρωνύμιο HEPA σημαίνει «φίλτρο αέρα υψηλής απόδοσης» — απομακρύνουν τα σωματίδια από τον αέρα. Η έκθεση στα σωματίδια έχει συνδεθεί με αναπνευστικές και καρδιαγγειακές παθήσεις, καθώς και με νευρολογικές ασθένειες όπως η νόσος του Αλτσχάιμερ και του Πάρκινσον. Οι ερευνητές στον τομέα της περιβαλλοντικής υγείας συνιστούν όλο και περισσότερο στους ανθρώπους να χρησιμοποιούν καθαριστές αέρα HEPA στα σπίτια τους για να μειώσουν την έκθεσή τους στα σωματίδια, αλλά λίγες μελέτες έχουν εξετάσει αν η χρήση τους ενισχύει τη νοητική λειτουργία.
Η έρευνα
Μετά από την ανάλυση δεδομένων από 119 άοτμα ηλικίας 30 έως 74 ετών που ζουν στο Somerville της Μασαχουσέτης, το οποίο λόγω των αυτοκινητοδρόμων που βρίσκονται κοντά έχει σχετικά υψηλά επίπεδα ατμοσφαιρικής ρύπανσης που σχετίζεται με την κυκλοφορία. Αυτό το καθιστά μια ιδιαίτερα καλή τοποθεσία για τη δοκιμή των επιπτώσεων των καθαριστών αέρα στην υγεία.
Οι συμμετέχοντες κατατάχτηκαν τυχαία σε μία από τις δύο ομάδες. Η μία χρησιμοποίησε έναν καθαριστή αέρα HEPA για ένα μήνα και στη συνέχεια έναν ψεύτικο καθαριστή αέρα — ο οποίος έμοιαζε και λειτουργούσε όπως ο πραγματικός, αλλά δεν περιείχε το φίλτρο καθαρισμού αέρα — για ένα μήνα, με ένα διάλειμμα ενός μήνα στο μεταξύ. Η δεύτερη ομάδα χρησιμοποίησε τους πραγματικούς και τους ψεύτικους καθαριστές με αντίστροφη σειρά.
Μετά από κάθε μήνα, οι συμμετέχοντες υποβλήθηκαν σε ένα τεστ που μέτρησε διάφορες πτυχές της νοητικής τους ικανότητας. Το τεστ εξέτασε την οπτική μνήμη και τις κινητικές δεξιότητες των ατόμων, μετρώντας πόσο γρήγορα μπορούσαν να σχεδιάσουν γραμμές μεταξύ διαδοχικών αριθμών, και εξέτασε την εκτελεστική λειτουργία και τη νοητική ευελιξία ζητώντας τους να σχεδιάσουν γραμμές μεταξύ εναλλασσόμενων διαδοχικών αριθμών και γραμμάτων.
Προέκυψε λοιπόν ότι οι συμμετέχοντες ηλικίας 40 ετών και άνω —περίπου το 42% του δείγματός μας— ολοκλήρωσαν κατά μέσο όρο το τμήμα που εξέταζε τη νοητική ευελιξία και την εκτελεστική λειτουργία 12% γρηγορότερα μετά τη χρήση του καθαριστή HEPA σε σύγκριση με τον ψεύτικο καθαριστή. Αυτό ίσχυε ακόμη και όταν ελήφθησαν υπόψη παράγοντες όπως οι διαφορές στον χρόνο που οι συμμετέχοντες περνούσαν σε εσωτερικούς χώρους, με οποιοδήποτε από τα δύο φίλτρα, καθώς και το πόσο αγχωτικό θεωρούσαν το τεστ.
Αυτή η βελτίωση μπορεί να φαίνεται μικρή, αλλά είναι παρόμοια με τα γνωστικά οφέλη που αποκομίζουν οι άνθρωποι από την αύξηση της καθημερινής τους άσκησης. Αν και μπορεί να μην γίνει άμεσα αντιληπτή μια ξαφνική αύξηση της διαύγειας από μια βελτίωση 12%, η πρόληψη της γνωστικής παρακμής είναι ζωτικής σημασίας για τη μακροπρόθεσμη ευημερία. Ακόμη και μικρές μειώσεις στη γνωστική λειτουργία μπορεί να συνδέονται με υψηλότερο κίνδυνο θανάτου.
Πάντως, δεν είναι σαφές πώς ακριβώς οι καθαριστές αέρα βελτιώνουν τη γνωστική λειτουργία. Ορισμένες μελέτες δείχνουν ότι η έκθεση σε αιωρούμενα σωματίδια μειώνει την ποσότητα της λευκής ουσίας του εγκεφάλου, η οποία βοηθά τα εγκεφαλικά κύτταρα να μεταφέρουν ηλεκτρικά σήματα και διατηρεί τις συνδέσεις μεταξύ των εγκεφαλικών περιοχών.
Πηγή: The Conversation
