Ένα σημαντικό –αν και πρώιμο– βήμα προς την αντιμετώπιση του καρκίνου του παγκρέατος ανακοίνωσαν επιστήμονες από την Ισπανία, μετά από πειραματική μελέτη που έδειξε πλήρη εξάλειψη των όγκων σε ποντίκια.

Η ερευνητική ομάδα από το Ισπανικό Εθνικό Κέντρο Έρευνας για τον Καρκίνο (CNIO) ανέπτυξε έναν συνδυασμό τριών φαρμάκων, ο οποίος φάνηκε να «μπλοκάρει» αποτελεσματικά την ανάπτυξη της νόσου. Τα αποτελέσματα δημοσιεύθηκαν στο επιστημονικό περιοδικό PNAS.

Στο στόχαστρο το γονίδιο KRAS

Η νέα θεραπευτική προσέγγιση στοχεύει το μεταλλαγμένο γονίδιο KRAS, το οποίο εντοπίζεται σε περίπου 90% των περιπτώσεων καρκίνου του παγκρέατος. Το συγκεκριμένο γονίδιο οδηγεί τα κύτταρα σε ανεξέλεγκτη ανάπτυξη και διαίρεση, προκαλώντας καρκίνο.

Το KRAS θεωρείται εδώ και δεκαετίες ένας από τους πιο «δύσκολους στόχους» στην ογκολογία, καθώς οι μέχρι σήμερα θεραπείες είτε δεν είναι αρκετά αποτελεσματικές είτε ο καρκίνος βρίσκει τρόπους να τις παρακάμπτει.

Η καινοτομία της ισπανικής ομάδας έγκειται στο ότι δεν βασίζεται σε ένα μόνο φάρμακο, αλλά σε έναν τριπλό συνδυασμό που μπλοκάρει ταυτόχρονα τρεις βασικούς μηχανισμούς επιβίωσης του καρκίνου. Με αυτόν τον τρόπο, οι όγκοι δυσκολεύονται να αναπτυχθούν αλλά και να αναπτύξουν ανθεκτικότητα στη θεραπεία.

Τα αποτελέσματα στα πειραματόζωα

Οι ερευνητές, υπό την καθοδήγηση του δρ Mariano Barbacid,, δοκίμασαν τη θεραπεία σε τρεις διαφορετικούς τύπους ποντικιών:

• γενετικά τροποποιημένα ώστε να αναπτύσσουν καρκίνο του παγκρέατος,

• ποντίκια με εμφυτευμένο ανθρώπινο καρκινικό ιστό,

• και ποντίκια στα οποία είχαν εμφυτευθεί απευθείας καρκινικά κύτταρα στο πάγκρεας.

Σε όλες τις περιπτώσεις, η τριπλή θεραπεία εξάλειψε τα καρκινικά κύτταρα, οδηγώντας τους επιστήμονες στο συμπέρασμα ότι τα ευρήματα είναι αρκετά ισχυρά ώστε να στηρίξουν τον σχεδιασμό νέων κλινικών δοκιμών σε ανθρώπους.

Οι περιορισμοί της έρευνας

Παρά τα εντυπωσιακά αποτελέσματα, οι ίδιοι οι ερευνητές τονίζουν ότι υπάρχουν σημαντικοί περιορισμοί. Τα πειράματα έγιναν σε νεαρά και κατά τα άλλα υγιή ζώα, κάτι που δεν αντικατοπτρίζει την πραγματικότητα των περισσότερων ασθενών. Επιπλέον, τα αποτελέσματα αφορούν προκλινικό στάδιο και όχι ανθρώπους.

Ωστόσο, η επιστημονική κοινότητα αντιμετωπίζει τα ευρήματα ως ιδιαίτερα ελπιδοφόρα. Ακόμη και η ισπανική κυβέρνηση χαιρέτισε το επίτευγμα, με την Πρεσβεία της Ισπανίας στο Ηνωμένο Βασίλειο να κάνει λόγο για «μια ανακάλυψη που θα μπορούσε να κάνει τη διαφορά στη μάχη κατά της νόσου».

Οι επιστήμονες υπογραμμίζουν ότι ο καρκίνος του παγκρέατος πιθανότατα δεν μπορεί να αντιμετωπιστεί με μία μόνο θεραπεία, αλλά απαιτεί συνδυαστικές στρατηγικές.

Όπως σημειώνουν στη μελέτη τους, τα ευρήματα «ανοίγουν τον δρόμο για νέες θεραπευτικές προσεγγίσεις που θα μπορούσαν να βελτιώσουν την επιβίωση των ασθενών».