Τα τελευταία 25 χρόνια, σύμφωνα με επίσημα στοιχεία σε Αγγλία και Ουαλία, οι πισίνες αποτελούν το πιο συνηθισμένο περιβάλλον για την εμφάνιση λοιμωδών εντερικών νοσημάτων που μεταδίδονται μέσω του νερού. Και ο μεγαλύτερος ένοχος για αυτό, λένε οι ειδικοί, είναι το κρυπτοσπορίδιο.

Ένα επίμονο παράσιτο

Πρόκειται για ένα παράσιτο που μπορεί να προκαλέσει στομαχικές διαταραχές ακόμα και για δύο εβδομάδες. Τα συνηθέστερα συμπτώματα του είναι διάρροια, έμετος και κοιλιακό άλγος - και περίπου το 40% όσων προσβληθούν θα παρουσιάσει υποτροπή των συμπτωμάτων αυτών μετά την υποχώρηση της αρχικής εκδήλωσης της μόλυνσης.

Τις περισσότερες φορές, λέει η Jackie Knee, επίκουρη καθηγήτρια στην Ομάδα Περιβαλλοντικής Υγείας της Σχολής Υγιεινής και Τροπικής Ιατρικής του Λονδίνου οι ασθένειες του γαστρεντερικού υποχωρούν μόνες τους σε υγιείς ανθρώπους. Ωστόσο, μπορεί να προκαλέσουν σοβαρότερα προβλήματα σε μικρά παιδιά, ηλικιωμένους και άτομα με ανοσοκαταστολή, προσθέτει.

Πώς μεταδίδεται

Οι κολυμβητές μπορούν να κολλήσουν κρυπτοσπορίδιο όταν ένα άτομο που ήδη έχει προσβληθεί έχει ένα περιττωματικό ατύχημα στην πισίνα ή απεκκρίνει υπολειμματικά περιττωμάτα από το σώμα του, εξηγεί η Knee.

«Η μετάδοση μπορεί να συνεχιστεί ακόμα και όταν δεν θα εμφανίζονται πλέον συμπτώματα», λέει ο Ian Young, αναπληρωτής καθηγητής στη Σχολή Επαγγελματικής και Δημόσιας Υγείας του Μητροπολιτικού Πανεπιστημίου του Τορόντο.
Σε περίπτωση κατάποσης νερού, οι πιθανότητες μόλυνσης διαφέρουν ανάλογα με το πόσο πολυσύχναστη είναι η πισίνα. Μια μελέτη αναφέρει χαρακτηριστικά ότι η μόλυνση από κρυπτοσπορίδιο είναι πιο πιθανή όταν κολυμπάει κάποιος σε κοινόχρηστη πισίνα σε ώρες αιχμής.

Και το κρυπτοσπορίδιο δεν είναι το μόνο πράγμα που πρέπει να προσέξουμε, λέει ο Stuart Khan, καθηγητής και επικεφαλής της Σχολής Πολιτικών Μηχανικών στο Πανεπιστήμιο του Σίδνεϊ. Οι λοιμώξεις από ευκαιριακά βακτήρια, όπως ο σταφυλόκοκκος, μπορούν να προκαλέσουν μολύνσεις στο δέρμα, αναφέρει, ενώ παράλληλα υπάρχει η πιθανότητα εμφάνισης μυκητιασικών λοιμώξεων.

Μια άλλη κοινή βακτηριακή λοίμωξη που μπορεί να κολλήσει κανείς από τις πισίνες είναι το “αυτί του κολυμβητή” λέει ο Khan, το οποίο συνήθως προκαλείται από νερό που παραμένει στον έξω ακουστικό πόρο για μεγάλο χρονικό διάστημα, ωστόσο δεν μεταδίδεται από άτομο σε άτομο.

Αν και σπανιότερα, “επισκέπτες” σε μια πισίνα μπορεί να είναι και κάποια παράσιτα της οικογένειας της ακανθαμοιβάδας, τα οποία είναι δυνατόν να προκαλέσουν οφθαλμικές μολύνσεις, ενίοτε πολύ σοβαρές.

Λοιμώξεις είναι δυνατόν να αναπτυχθούν και μέσω της εισπνοής. Για παράδειγμα, βακτήρια λεγιονέλλας έχουν εντοπιστεί σε πισίνες. Όταν εισπνέονται μέσω σταγονιδίων αέρα, μπορούν να προκαλέσουν μια πνευμονική λοίμωξη, τη νόσο των λεγεωναρίων. Σε σπάνιες περιπτώσεις, είναι πιθανό να προσβληθούν βακτηριακές λοιμώξεις από παθογόνα όπως το Campylobacter και η Salmonella.

Ιοί όπως ο νοροϊός -που μπορεί να οδηγήσει σε διάρροια, ναυτία, έμετο και πόνο στο στομάχι, μεταξύ άλλων συμπτωμάτων- συνήθως είναι ελαφρώς πιο ανθεκτικοί από τα περισσότερα βακτήρια. Για την συγκεκριμένη οικογένεια ιών έχουν υπάρξει μεμονωμένες αναφορές κρουσμάτων σε πισίνες, ωστόσο συνήθως συσχετίστηκαν με βλάβη του εξοπλισμού ή με πολύ χαμηλά επίπεδα χλωρίου.

Σε γενικές γραμμές πάντως, οι ειδικοί είναι μάλλον καθησυχαστικοί. «Δεν βλέπουμε συχνά σε δημόσιες πισίνες πολλά κρούσματα ασθενειών που μεταδίδονται μέσω του νερού, πράγμα που σημαίνει ότι η απολύμανση με χλώριο γίνεται αρκετά καλά τις περισσότερες φορές», διευκρινίζει ο Δρ Young.

Η διαχείριση των βακτηρίων

Ο ιός γενικά εξοντώνεται καλά με χλώριο, εξηγεί ο Δρ Khan. Για να διατηρηθεί το επίπεδο προστασίας από ιούς και βακτήρια, μια πισίνα πρέπει να ελέγχεται καλά. Αυτό περιλαμβάνει τη διασφάλιση ότι το νερό έχει σωστό pH και αλκαλικότητα ώστε να επιτρέπει στο χλώριο να είναι αποτελεσματικό, προσθέτει.

Επίσης, η ποσότητα χλωρίου που απαιτείται εξαρτάται από το πόσα άτομα βρίσκονται στην πισίνα ανά πάσα στιγμή.

Ο ρόλος του χλωρίου

Όλοι έχουμε έρθει σε επαφή με αυτή την χαρακτηριστική μυρωδιά χλωρίου όταν πλησιάζουμε μια πισίνα, ιδιαίτερα κλειστού τύπου. Αυτό που δεν είναι ευρέως γνωστό όμως είναι ότι στην πραγματικότητα η οσμή δεν οφείλεται στο χλώριο.

«Αυτή η μυρωδιά προκύπτει όταν το χλώριο αντιδρά με άλλα υλικά στο νερό, ιδιαίτερα με αμμωνία η οποία προέρχεται από ούρα και ιδρώτα», λέει ο Δρ Khan. Η αμμωνία αντιδρά με το χλώριο και σχηματίζει χλωραμίνη, την ουσία που τελικά προκαλεί τη μυρωδιά.

Οι χλωραμίνες αιωρούνται πάνω από την επιφάνεια του νερού και η εισπνοή τους μπορεί να προκαλέσει ερεθισμό στο λαιμό και τα μάτια. Υπάρχει δε, ένας πολύ μικρός αριθμός ερευνών που υποδηλώνουν ότι τα άτομα που εκτίθενται συνεχώς σε χλωραμίνη όπως οι δάσκαλοι κολύμβησης και οι ναυαγοσώστες, μπορεί να διατρέχουν αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άσθματος.

Πώς μπορούμε να προστατευτούμε

Ο κίνδυνος σχηματισμού χλωραμινών πάνω από το νερό μπορεί να μειωθεί διασφαλίζοντας ότι όλοι κάνουν το απαραίτητο ντους πριν μπουν στην πισίνα, λέει ο Δρ Yong ο οποίος επιπλέον τονίζει τη σημασία του καλού αερισμού.

Το αμερικανικό CDC προτείνει ως μέσο μείωσης των κίνδυνων μόλυνσης, την τακτική αποστράγγιση και αντικατάσταση του νερού, τη διατήρηση των επιπέδων χλωρίου και pH εντός ορισμένων τιμών, καθώς και το συχνό τρίψιμο και καθάρισμα των επιφανειών της πισίνας.

Οι σωστά συντηρημένες πισίνες ενέχουν ελάχιστο κίνδυνο για την υγεία, όσον αφορά τον κίνδυνο μολυσματικών ασθενειών, βεβαιώνουν οι ειδικοί.

Πηγή: BBC