ΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
  • ΟΜΟΡΦΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • DIGITAL HEALTH
  • FITNESS
  • HEALTH TALK
  • PATIENT TALK
  • PET
  • PHARMA NEWS
  • PHARMA POLICY

News4Health.gr

  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • PHARMA NEWS
  • PET
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κατά πόσο η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας;

Υγεία
UNSPLASH
Δεν είναι λίγες οι «φωνές» εκείνες που συμβουλεύουν τους ανθρώπους να διατηρούν ένα υγιές βάρος ώστενα μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η παχυσαρκία μπορεί στην πραγματικότητα να προστατεύει από την άνοια.
Τρίτη, 09/07/2024 - 09:47
— Photo: UNSPLASH
Παναγιώτης Σπανός Παναγιώτης Σπανός

Τα στοιχεία που συνδέουν την παχυσαρκία με την άνοια φαίνονται αρχικά πειστικά. Για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι η παχυσαρκία στη μέση ηλικία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στη μετέπειτα ζωή.

Γνωρίζουμε επίσης ότι η παχυσαρκία βλάπτει τα μικροσκοπικά αγγεία που τροφοδοτούν με αίμα τον εγκέφαλο και αποτελεί σημαντική αιτία υψηλής αρτηριακής πίεσης, διαβήτη και χρόνιας φλεγμονής, καταστάσεις που έχουν επανειλημμένα συνδεθεί με τον κίνδυνο άνοιας.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι τόσο ξεκάθαρη. Για παράδειγμα, αν η παχυσαρκία πράγματι προκαλεί άνοια, γιατί τα ποσοστά άνοιας μειώνονται στη Δύση τις τελευταίες δεκαετίες την ίδια στιγμή που αυξάνεται ο αριθμός των παχύσαρκων ανθρώπων; Και γιατί αρκετές μελέτες έχουν αναφέρει στοιχεία για κάτι που αποκαλείται «παράδοξο της παχυσαρκίας», όπου η παχυσαρκία φαίνεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας;

Οι περιορισμοί των δεδομένων

Αφήνοντας κατά μέρος το μακροχρόνιο πρόβλημα του ορισμού του τι εννοούμε όταν αναφερόμαστε στην παχυσαρκία και την άνοια (και οι δύο είναι σχετικά ευρείς όροι για καταστάσεις που μπορούν να οριστούν με διαφορετικούς τρόπους), μεγάλο μέρος της δυσκολίας να διαπιστωθεί αν το ένα προκαλεί το άλλο προκύπτει από τους περιορισμούς στον τύπο των δεδομένων που είναι διαθέσιμα στους επιστήμονες που προσπαθούν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα.

Σε ιδανικές καταστάσεις, θα προσπαθούσαμε να ελέγξουμε το ερώτημα σχεδιάζοντας μια τυχαιοποιημένη δοκιμή. Σε αυτή τη δοκιμή, χιλιάδες άνθρωποι θα υποβάλλονταν τυχαία σε μια παρέμβαση που θα είχε ως αποτέλεσμα οι μισοί από αυτούς να είναι παχύσαρκοι για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ οι άλλοι μισοί όχι.

Εάν στη συνέχεια διαπιστωθεί ότι τα παχύσαρκα άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια στη μετέπειτα ζωή τους, θα μπορούσαμε να είμαστε αρκετά σίγουροι ότι αυτό πρέπει να είναι η αιτία. Ωστόσο, τέτοιου είδους δοκιμές είναι σπάνια δυνατόν να διεξαχθούν, καθώς όχι μόνο είναι εξαιρετικά χρονοβόρες και δαπανηρές, αλλά και αντιδεοντολογικές, καθώς η κατακραυγή στην περίπτωση ζητούσαμε από μια ομάδα ανθρώπων να παραμείνουν σκόπιμα παχύσαρκοι για μεγάλο χρονικό διάστημα θα ήταν τεράστια.

Επομένως, οι περισσότερες μελέτες βασίζονται σε δεδομένα από μελέτες παρατήρησης. Αυτό συνεπάγεται την παρακολούθηση μιας μεγάλης ομάδας ατόμων για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορούν να μελετηθούν οι μακροπρόθεσμες συσχετίσεις μεταξύ παχυσαρκίας και άνοιας.

Παρόλο που οι μελέτες παρατήρησης αποτελούν πολύτιμη πηγή για τους επιστήμονες, οι μελέτες αυτές μπορεί να μαστίζονται από προκαταλήψεις που συχνά δυσχεραίνουν την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Η «αντίστροφη αιτιώδης συνάφεια»

Μια τέτοια μεροληψία που αφορά την έρευνα για την άνοια είναι η «αντίστροφη αιτιώδης συνάφεια», ιδίως εάν τα άτομα που μελετώνται είναι ηλικιωμένα και ο χρόνος παρακολούθησης είναι μικρός. Σε αυτή την περίπτωση, είναι πιθανό ότι τα άτομα που βρίσκονται ήδη στα αρχικά στάδια ανάπτυξης άνοιας όταν αρχίζει η μελέτη να χάσουν βάρος με την πάροδο του χρόνου ως αποτέλεσμα της νόσου και όχι το αντίθετο. Αυτό είναι που πιθανολογείται ότι κρύβεται πίσω από το παράδοξο της παχυσαρκίας.

Ένα άλλο συνηθισμένο ζήτημα είναι το «confounding bias». Αυτό συμβαίνει όταν η εμφανής σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και άνοιας προκαλείται από ένα διαφορετικό μέτρο που σχετίζεται και με τα δύο. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η παιδική νοημοσύνη, παράγοντας που σπάνια μετράται σε μελέτες παρατήρησης, αλλά, όταν είναι διαθέσιμος, έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να εξηγήσει συσχετίσεις που διαφορετικά θα μπορούσαν να αποδοθούν στην παχυσαρκία στη μετέπειτα ζωή.

Για παράδειγμα, πρόσφατη εργασία με τη χρήση δεδομένων από τρεις διαφορετικές ομάδες, η καθεμία από τις οποίες παρακολουθήθηκε για 50 χρόνια από τη γέννηση, έδειξε ότι η χαμηλότερη παιδική νοημοσύνη πιθανώς εξηγεί γιατί τα μεσήλικα άτομα με παχυσαρκία βρέθηκαν συχνά να έχουν ήδη ελαφρώς χειρότερες γνωστικές δεξιότητες από τα άτομα με φυσιολογικό βάρος.

Διαπιστώθηκε ότι αν και υπήρχε σαφής συσχέτιση μεταξύ υψηλότερων επιπέδων παχυσαρκίας και χαμηλότερων γνωστικών δεξιοτήτων στη μέση ηλικία, αυτό πιθανώς δεν συνέβαινε επειδή το ένα προκαλούσε το άλλο.

Αντίθετα, ήταν πιθανό επειδή ένας τρίτος παράγοντας (η παιδική νοημοσύνη) σχετιζόταν και με τα δύο. Δηλαδή, τα άτομα με χαμηλή νοημοσύνη στην παιδική ηλικία όχι μόνο είχαν υψηλότερο κίνδυνο να γίνουν παχύσαρκα καθώς μεγάλωναν, αλλά ήταν επίσης πιο πιθανό να συνεχίσουν να έχουν χαμηλότερη νοημοσύνη (και επομένως να έχουν σταθερά ελαφρώς χειρότερες γνωστικές δεξιότητες).

Χωρίς να γνωρίζουμε τα επίπεδα νοημοσύνης των παιδιών, πιθανόν θα ερμηνευόταν αυτή η σχέση μεταξύ της παχυσαρκίας στη μέση ηλικία και των γνωστικών δεξιοτήτων ως αιτία και αποτέλεσμα. Στην πραγματικότητα όμως, και τα δύο είναι πιθανώς απλώς αποτέλεσμα αυτού του τρίτου παράγοντα από την αρχή της ζωής.

{https://youtu.be/fkOCYov1p-o}

Η τυχαιοποιημένη δοκιμή της Φύσης

Πώς μπορούμε λοιπόν να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτά τα ζητήματα μεροληψίας; Μια πρόσφατη έξυπνη τεχνική είναι η διεξαγωγή μιας μελέτης που ονομάζεται Μεντελιανή τυχαιοποίηση - μερικές φορές αναφέρεται ως "τυχαιοποιημένη δοκιμή της φύσης".

Σε αυτό το είδος μελέτης, οι επιστήμονες διαχωρίζουν έναν μεγάλο πληθυσμό σε δύο ομάδες με μοναδικό κριτήριο το αν έχουν ή όχι ένα γονίδιο (ή γονίδια) που προκαλεί παχυσαρκία. Καθώς τα γονίδια αυτά κληρονομούνται τυχαία και από τους δύο γονείς, αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια «φυσική τυχαιοποίηση» του πληθυσμού σε δύο ομάδες που είναι συλλογικά ισορροπημένες ως προς κάθε παράγοντα εκτός από την κατάσταση παχυσαρκίας τους.

Αν και δεν στερείται των δικών της πιθανών προκαταλήψεων, οι όποιες διαφορές στον κίνδυνο άνοιας ερμηνεύονται επομένως ότι προκαλούνται άμεσα από αυτή την παχυσαρκία.

Τουλάχιστον δέκα μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνική για να εξετάσουν αν η παχυσαρκία μπορεί να προκαλέσει τη νόσο Αλτσχάιμερ -την πιο κοινή μορφή άνοιας. Μόνο μία πρότεινε σύνδεση μεταξύ των δύο.

Επιστρέφοντας λοιπόν στο ερώτημα: αυξάνει πράγματι η παχυσαρκία τον κίνδυνο άνοιας; Όπως αρέσκονται να λένε οι επιστήμονες, η απουσία αποδείξεων δεν είναι το ίδιο με την απόδειξη της απουσίας. Ή αλλιώς, επειδή δεν έχουμε ακόμη αρκετά δεδομένα για να πούμε ότι το κάνει, δεν σημαίνει ότι δεν το κάνει.

Η επιστήμη είναι μια σταδιακά εξελικτική διαδικασία. Με την πάροδο του χρόνου, μια σαφέστερη απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα προκύψει καθώς θα συλλέγονται περισσότερα δεδομένα και θα αναπτύσσονται καλύτερες τεχνικές.

Μέχρι τότε, καλό θα ήταν να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε ένα υγιές βάρος, ούτως ή άλλως. Τουλάχιστον, αυτό θα μειώσει τον κίνδυνο για ένα ευρύ φάσμα άλλων σημαντικών προβλημάτων υγείας όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις, και μπορεί ακόμη και να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας.

Πηγή: TheConversation.com

  • ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
  • ΑΝΟΙΑ
  • ΜΕΛΕΤΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Οδηγός για τον καύσωνα - Τι πρέπει να κάνουν μικροί και μεγάλοι, πως αντιδρούμε σε περίπτωση θερμοπληξίας
Οδηγός για τον καύσωνα - Τι πρέπει να κάνουν μικροί και μεγάλοι, πως αντιδρούμε σε περίπτωση θερμοπληξίας 09 Ιουλίου 2024
Νέο ελπιδοφόρο θεραπευτικό σχήμα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας 09 Ιουλίου 2024
Νέο ελπιδοφόρο θεραπευτικό σχήμα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δέσμευση από 21 κυβερνήσεις για επιτάχυνση των δράσεων κατά της παχυσαρκίας
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 20:37

Δέσμευση από 21 κυβερνήσεις για επιτάχυνση των δράσεων κατά της παχυσαρκίας

Υπνική άπνοια: 45% μεγαλύτερος o κίνδυνος για Αλτσχάιμερ
Health Talk
16/11/2026 - 15:00

Υπνική άπνοια: 45% μεγαλύτερος o κίνδυνος για Αλτσχάιμερ

Η παχυσαρκία δεν σημαίνει σε όλες τις περιπτώσεις κακή υγεία - Τι δείχνει νέα έρευνα
Υγεία
12/11/2026 - 12:00

Η παχυσαρκία δεν σημαίνει σε όλες τις περιπτώσεις κακή υγεία - Τι δείχνει νέα έρευνα

Το ποιοτικό αδυνάτισμα συνοδεύεται και από τη διατήρηση της μυϊκής μάζας
Υγεία
11/11/2026 - 19:04

Το ποιοτικό αδυνάτισμα συνοδεύεται και από τη διατήρηση της μυϊκής μάζας

H Novo Ελλάδος στον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας με δυνατό μήνυμα για την παχυσαρκία
Pharma News
10/11/2026 - 18:06

H Novo Ελλάδος στον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας με δυνατό μήνυμα για την παχυσαρκία

Πάνω από 9 εκατ. ζωές θα μπορούσαν να σωθούν ετησίως με τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα
Πολιτική Υγείας
10/11/2026 - 10:00

Πάνω από 9 εκατ. ζωές θα μπορούσαν να σωθούν ετησίως με τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Πνευμονική υπέρταση και δικαίωμα στην προσβασιμότητα
Patient Talk
19/11/2026 - 00:04
Ρομποτική χειρουργική και τεχνολογικές καινοτομίες στο επίκεντρο του πανελλήνιου συνεδρίου
Υγεία
18/11/2026 - 23:28
Νέα μελέτη για τα οφέλη των σύντομων περιπάτων στον έλεγχο του σακχάρου
Υγεία
18/11/2026 - 21:54
Δύο πάγια αιτήματα του ΙΣΠ έκανε αποδεκτά ο Άδωνις Γεωργιάδης
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 21:29
Πόνος μετά την άσκηση: Απλό «πιάσιμο» ή κρυμμένος τραυματισμός;
Health Talk
18/11/2026 - 21:04
Νέο vidcast από το Patients Hub: Ασθενείς ρωτούν ειδικός απαντά για τη χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια
Patient Talk
18/11/2026 - 20:39
Μικροβιακή αντοχή: Υψηλή και με αυξητικές τάσεις η θνητότητα στην Ελλάδα - Έξι προτάσεις πολιτικής από την ΕΕΛ
Υγεία
18/11/2026 - 20:02
Η Μαριάντζελα Οικονομοπούλου νέα Country Lead Greece της UCB
Pharma News
18/11/2026 - 19:36
Η ΕΙΝΑΠ ζητάει μέτρα για τις παθολογικές κλινικές του Κωνσταντοπούλειου Νοσοκομείου
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 19:12
MyAriadni: Η νέα ψηφιακή εφαρμογή-«χάρτης» με όλες τις υπηρεσίες για τους ογκολογικούς ασθενείς - Δείτε το βίντεο
Υγεία
18/11/2026 - 18:38
Παγκόσμια Ημέρα ΧΑΠ: Ο ΙΣΑ αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης διάγνωσης και της πρόληψης της νόσου
Υγεία
18/11/2026 - 18:14
Ημερίδα για τον σακχαρώδη διαβήτη: «Η γνώση μας προειδοποιεί, η έγκαιρη δράση μας προστατεύει»
Patient Talk
18/11/2026 - 17:52
ΕΛΙΚΑΡ: Στην Εύβοια ο 10ος σταθμός της δράσης «Προσέχω την καρδιά μου...»
Υγεία
18/11/2026 - 17:26
Άλμπερτ Μπουρλά: «Η Κίνα θα είναι ο μεγαλύτερος ανταγωνιστής της Pfizer έως το 2030»
Pharma News
18/11/2026 - 17:03
Η Novo αναδεικνύει ερωτήματα και θέματα αιχμής που απασχολούν τους ασθενείς με σακχαρώδη διαβήτη
Pharma News
18/11/2026 - 16:39
IPEX Athens: Το νέο διεθνές κέντρο προηγμένης πυελικής ογκολογίας και εξεντέρωσης στο ΥΓΕΙΑ
Υπηρεσίες Υγείας
18/11/2026 - 16:12
Δεν μετρούν μόνο τα κιλά: Πότε η περίμετρος μέσης συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο θανάτου
Υγεία
18/11/2026 - 15:49
Σύγχρονες λαπαροσκοπικές και ρομποτικές τεχνικές για την αφαίρεση των επινεφριδίων
Health Talk
18/11/2026 - 15:23
Κλιματική αλλαγή: Πώς η ακραία ζέστη απειλεί τη δραστικότητα των φαρμάκων
Υγεία
18/11/2026 - 15:00
«Ο Προϋπολογισμός του 2027 πρέπει να δώσει λύση στο clawback για τους εργαστηριακούς γιατρούς»
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 14:27
Patientsforum.gr: Νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ενίσχυση της φωνής των ασθενών
Patient Talk
18/11/2026 - 14:00
Έλλειψη σιδήρου: Τα συχνά λάθη στη λήψη συμπληρωμάτων που μειώνουν την απορρόφησή τους
Υγεία
18/11/2026 - 13:00
Αμοιβές γιατρών ΕΟΠΥΥ: Γιατί τα 15 ευρώ δεν ανταποκρίνονται στο σημερινό κόστος λειτουργίας
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 12:30
Μικροβιακή αντοχή: Αυξάνονται οι λοιμώξεις από πολυανθεκτικά βακτήρια προειδοποιεί το ECDC
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 12:00
ΧΑΠ: Αναγνωρίζοντας έγκαιρα τα συμπτώματα, κάνουμε το πρώτο βήμα για μία καλύτερη ζωή
Pharma News
18/11/2026 - 11:01
Μπύρα και δυνατά ποτά αυξάνουν τον κίνδυνο νεφρικής βλάβης – Τι δείχνει νέα μελέτη για το κρασί
Υγεία
18/11/2026 - 11:00
Δεσμεύσεις από 140 χώρες κατά της παιδικής βίας - 1 δισ. παιδιά πλήττονται κάθε χρόνο
Επικαιρότητα
18/11/2026 - 10:00
Νέο χάπι φαίνεται να επιβραδύνει κατά 31% τη γνωστική έκπτωση στο Αλτσχάιμερ
Pharma News
18/11/2026 - 09:00
Καρκίνος: Η επένδυση στην πρόληψη μπορεί να σώσει 300.000 ζωές και να εξοικονομήσει 61 δισ. ετησίως
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 08:00
Οι νοσοκομειακοί φαρμακοποιοί ζητούν θεσμική συμμετοχή στην ηλεκτρονική συνταγογράφηση από τον σχεδιασμό
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 07:26

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

Αγαπηδάκη: «Με τον νέο κύκλο του "Προλαμβάνω" έγιναν ήδη 30.000 μαστογραφίες»
Πολιτική Υγείας
16/11/2026 - 17:37
Κετογονική διατροφή: Πώς τα κορεσμένα λιπαρά μπορεί να αυξήσουν τη φλεγμονή
Διατροφή
16/11/2026 - 14:00
Η Siemens Healthineers μετονομάζει τον κλάδο της των In Vitro διαγνωστικών σε Olyrian Diagnostics
Υπηρεσίες Υγείας
16/11/2026 - 16:09
Η Merck επεκτείνει τον τομέα των κλινικών λειτουργιών της στην Ελλάδα
Pharma News
16/11/2026 - 20:36
KOS Biotechnology Partners και ΙΤΕ ενώνουν δυνάμεις για τη δημιουργία κόμβου βιοτεχνολογίας στην Κρήτη
Pharma News
17/11/2026 - 13:32
News4Health.gr
  • ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2019 - 2026 SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΕ. All rights reserved.
ΜΕΛΟΣ #232426 ΤΟΥ Μ.Η.Τ. Μέλος #232426 του Μ.Η.Τ.
developed by Nuevvo