ΜΕΝΟΥ ΚΛΕΙΣΙΜΟ
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ
  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΕΠΙΚΑΙΡΟΤΗΤΑ
  • ΟΜΟΡΦΙΑ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • DIGITAL HEALTH
  • FITNESS
  • HEALTH TALK
  • PATIENT TALK
  • PET
  • PHARMA NEWS
  • PHARMA POLICY

News4Health.gr

  • ΔΙΑΤΡΟΦΗ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΥΓΕΙΑ
  • ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΥΓΕΙΑΣ
  • ΨΥΧΙΚΗ ΥΓΕΙΑ
  • PHARMA NEWS
  • PET
  • ΟΛΕΣ ΟΙ ΕΙΔΗΣΕΙΣ

Κατά πόσο η παχυσαρκία αυξάνει τον κίνδυνο άνοιας;

Υγεία
UNSPLASH
Δεν είναι λίγες οι «φωνές» εκείνες που συμβουλεύουν τους ανθρώπους να διατηρούν ένα υγιές βάρος ώστενα μειώσουν τον κίνδυνο άνοιας. Ωστόσο, ορισμένες μελέτες έχουν δείξει ότι η παχυσαρκία μπορεί στην πραγματικότητα να προστατεύει από την άνοια.
Τρίτη, 09/07/2024 - 09:47
— Photo: UNSPLASH
Παναγιώτης Σπανός Παναγιώτης Σπανός

Τα στοιχεία που συνδέουν την παχυσαρκία με την άνοια φαίνονται αρχικά πειστικά. Για παράδειγμα, γνωρίζουμε ότι η παχυσαρκία στη μέση ηλικία συνδέεται με αυξημένο κίνδυνο εμφάνισης άνοιας στη μετέπειτα ζωή.

Γνωρίζουμε επίσης ότι η παχυσαρκία βλάπτει τα μικροσκοπικά αγγεία που τροφοδοτούν με αίμα τον εγκέφαλο και αποτελεί σημαντική αιτία υψηλής αρτηριακής πίεσης, διαβήτη και χρόνιας φλεγμονής, καταστάσεις που έχουν επανειλημμένα συνδεθεί με τον κίνδυνο άνοιας.

Ωστόσο, η εικόνα δεν είναι τόσο ξεκάθαρη. Για παράδειγμα, αν η παχυσαρκία πράγματι προκαλεί άνοια, γιατί τα ποσοστά άνοιας μειώνονται στη Δύση τις τελευταίες δεκαετίες την ίδια στιγμή που αυξάνεται ο αριθμός των παχύσαρκων ανθρώπων; Και γιατί αρκετές μελέτες έχουν αναφέρει στοιχεία για κάτι που αποκαλείται «παράδοξο της παχυσαρκίας», όπου η παχυσαρκία φαίνεται να συνδέεται με μειωμένο κίνδυνο άνοιας;

Οι περιορισμοί των δεδομένων

Αφήνοντας κατά μέρος το μακροχρόνιο πρόβλημα του ορισμού του τι εννοούμε όταν αναφερόμαστε στην παχυσαρκία και την άνοια (και οι δύο είναι σχετικά ευρείς όροι για καταστάσεις που μπορούν να οριστούν με διαφορετικούς τρόπους), μεγάλο μέρος της δυσκολίας να διαπιστωθεί αν το ένα προκαλεί το άλλο προκύπτει από τους περιορισμούς στον τύπο των δεδομένων που είναι διαθέσιμα στους επιστήμονες που προσπαθούν να απαντήσουν σε αυτό το ερώτημα.

Σε ιδανικές καταστάσεις, θα προσπαθούσαμε να ελέγξουμε το ερώτημα σχεδιάζοντας μια τυχαιοποιημένη δοκιμή. Σε αυτή τη δοκιμή, χιλιάδες άνθρωποι θα υποβάλλονταν τυχαία σε μια παρέμβαση που θα είχε ως αποτέλεσμα οι μισοί από αυτούς να είναι παχύσαρκοι για ένα μεγάλο χρονικό διάστημα, ενώ οι άλλοι μισοί όχι.

Εάν στη συνέχεια διαπιστωθεί ότι τα παχύσαρκα άτομα έχουν περισσότερες πιθανότητες να εμφανίσουν άνοια στη μετέπειτα ζωή τους, θα μπορούσαμε να είμαστε αρκετά σίγουροι ότι αυτό πρέπει να είναι η αιτία. Ωστόσο, τέτοιου είδους δοκιμές είναι σπάνια δυνατόν να διεξαχθούν, καθώς όχι μόνο είναι εξαιρετικά χρονοβόρες και δαπανηρές, αλλά και αντιδεοντολογικές, καθώς η κατακραυγή στην περίπτωση ζητούσαμε από μια ομάδα ανθρώπων να παραμείνουν σκόπιμα παχύσαρκοι για μεγάλο χρονικό διάστημα θα ήταν τεράστια.

Επομένως, οι περισσότερες μελέτες βασίζονται σε δεδομένα από μελέτες παρατήρησης. Αυτό συνεπάγεται την παρακολούθηση μιας μεγάλης ομάδας ατόμων για μεγάλο χρονικό διάστημα, ώστε να μπορούν να μελετηθούν οι μακροπρόθεσμες συσχετίσεις μεταξύ παχυσαρκίας και άνοιας.

Παρόλο που οι μελέτες παρατήρησης αποτελούν πολύτιμη πηγή για τους επιστήμονες, οι μελέτες αυτές μπορεί να μαστίζονται από προκαταλήψεις που συχνά δυσχεραίνουν την ερμηνεία των αποτελεσμάτων.

Η «αντίστροφη αιτιώδης συνάφεια»

Μια τέτοια μεροληψία που αφορά την έρευνα για την άνοια είναι η «αντίστροφη αιτιώδης συνάφεια», ιδίως εάν τα άτομα που μελετώνται είναι ηλικιωμένα και ο χρόνος παρακολούθησης είναι μικρός. Σε αυτή την περίπτωση, είναι πιθανό ότι τα άτομα που βρίσκονται ήδη στα αρχικά στάδια ανάπτυξης άνοιας όταν αρχίζει η μελέτη να χάσουν βάρος με την πάροδο του χρόνου ως αποτέλεσμα της νόσου και όχι το αντίθετο. Αυτό είναι που πιθανολογείται ότι κρύβεται πίσω από το παράδοξο της παχυσαρκίας.

Ένα άλλο συνηθισμένο ζήτημα είναι το «confounding bias». Αυτό συμβαίνει όταν η εμφανής σχέση μεταξύ παχυσαρκίας και άνοιας προκαλείται από ένα διαφορετικό μέτρο που σχετίζεται και με τα δύο. Ένα τέτοιο παράδειγμα είναι η παιδική νοημοσύνη, παράγοντας που σπάνια μετράται σε μελέτες παρατήρησης, αλλά, όταν είναι διαθέσιμος, έχει αποδειχθεί ότι μπορεί να εξηγήσει συσχετίσεις που διαφορετικά θα μπορούσαν να αποδοθούν στην παχυσαρκία στη μετέπειτα ζωή.

Για παράδειγμα, πρόσφατη εργασία με τη χρήση δεδομένων από τρεις διαφορετικές ομάδες, η καθεμία από τις οποίες παρακολουθήθηκε για 50 χρόνια από τη γέννηση, έδειξε ότι η χαμηλότερη παιδική νοημοσύνη πιθανώς εξηγεί γιατί τα μεσήλικα άτομα με παχυσαρκία βρέθηκαν συχνά να έχουν ήδη ελαφρώς χειρότερες γνωστικές δεξιότητες από τα άτομα με φυσιολογικό βάρος.

Διαπιστώθηκε ότι αν και υπήρχε σαφής συσχέτιση μεταξύ υψηλότερων επιπέδων παχυσαρκίας και χαμηλότερων γνωστικών δεξιοτήτων στη μέση ηλικία, αυτό πιθανώς δεν συνέβαινε επειδή το ένα προκαλούσε το άλλο.

Αντίθετα, ήταν πιθανό επειδή ένας τρίτος παράγοντας (η παιδική νοημοσύνη) σχετιζόταν και με τα δύο. Δηλαδή, τα άτομα με χαμηλή νοημοσύνη στην παιδική ηλικία όχι μόνο είχαν υψηλότερο κίνδυνο να γίνουν παχύσαρκα καθώς μεγάλωναν, αλλά ήταν επίσης πιο πιθανό να συνεχίσουν να έχουν χαμηλότερη νοημοσύνη (και επομένως να έχουν σταθερά ελαφρώς χειρότερες γνωστικές δεξιότητες).

Χωρίς να γνωρίζουμε τα επίπεδα νοημοσύνης των παιδιών, πιθανόν θα ερμηνευόταν αυτή η σχέση μεταξύ της παχυσαρκίας στη μέση ηλικία και των γνωστικών δεξιοτήτων ως αιτία και αποτέλεσμα. Στην πραγματικότητα όμως, και τα δύο είναι πιθανώς απλώς αποτέλεσμα αυτού του τρίτου παράγοντα από την αρχή της ζωής.

{https://youtu.be/fkOCYov1p-o}

Η τυχαιοποιημένη δοκιμή της Φύσης

Πώς μπορούμε λοιπόν να προσπαθήσουμε να αντιμετωπίσουμε αυτά τα ζητήματα μεροληψίας; Μια πρόσφατη έξυπνη τεχνική είναι η διεξαγωγή μιας μελέτης που ονομάζεται Μεντελιανή τυχαιοποίηση - μερικές φορές αναφέρεται ως "τυχαιοποιημένη δοκιμή της φύσης".

Σε αυτό το είδος μελέτης, οι επιστήμονες διαχωρίζουν έναν μεγάλο πληθυσμό σε δύο ομάδες με μοναδικό κριτήριο το αν έχουν ή όχι ένα γονίδιο (ή γονίδια) που προκαλεί παχυσαρκία. Καθώς τα γονίδια αυτά κληρονομούνται τυχαία και από τους δύο γονείς, αυτό έχει ως αποτέλεσμα μια «φυσική τυχαιοποίηση» του πληθυσμού σε δύο ομάδες που είναι συλλογικά ισορροπημένες ως προς κάθε παράγοντα εκτός από την κατάσταση παχυσαρκίας τους.

Αν και δεν στερείται των δικών της πιθανών προκαταλήψεων, οι όποιες διαφορές στον κίνδυνο άνοιας ερμηνεύονται επομένως ότι προκαλούνται άμεσα από αυτή την παχυσαρκία.

Τουλάχιστον δέκα μελέτες έχουν χρησιμοποιήσει αυτή την τεχνική για να εξετάσουν αν η παχυσαρκία μπορεί να προκαλέσει τη νόσο Αλτσχάιμερ -την πιο κοινή μορφή άνοιας. Μόνο μία πρότεινε σύνδεση μεταξύ των δύο.

Επιστρέφοντας λοιπόν στο ερώτημα: αυξάνει πράγματι η παχυσαρκία τον κίνδυνο άνοιας; Όπως αρέσκονται να λένε οι επιστήμονες, η απουσία αποδείξεων δεν είναι το ίδιο με την απόδειξη της απουσίας. Ή αλλιώς, επειδή δεν έχουμε ακόμη αρκετά δεδομένα για να πούμε ότι το κάνει, δεν σημαίνει ότι δεν το κάνει.

Η επιστήμη είναι μια σταδιακά εξελικτική διαδικασία. Με την πάροδο του χρόνου, μια σαφέστερη απάντηση σε αυτό το ερώτημα θα προκύψει καθώς θα συλλέγονται περισσότερα δεδομένα και θα αναπτύσσονται καλύτερες τεχνικές.

Μέχρι τότε, καλό θα ήταν να προσπαθήσουμε να διατηρήσουμε ένα υγιές βάρος, ούτως ή άλλως. Τουλάχιστον, αυτό θα μειώσει τον κίνδυνο για ένα ευρύ φάσμα άλλων σημαντικών προβλημάτων υγείας όπως ο διαβήτης και οι καρδιαγγειακές παθήσεις, και μπορεί ακόμη και να μειώσει τον κίνδυνο άνοιας.

Πηγή: TheConversation.com

  • ΠΑΧΥΣΑΡΚΙΑ
  • ΑΝΟΙΑ
  • ΜΕΛΕΤΕΣ

ΠΕΡΙΣΣΟΤΕΡΑ ΣΤΗΝ ΙΔΙΑ ΚΑΤΗΓΟΡΙΑ

Οδηγός για τον καύσωνα - Τι πρέπει να κάνουν μικροί και μεγάλοι, πως αντιδρούμε σε περίπτωση θερμοπληξίας
Οδηγός για τον καύσωνα - Τι πρέπει να κάνουν μικροί και μεγάλοι, πως αντιδρούμε σε περίπτωση θερμοπληξίας 09 Ιουλίου 2024
Νέο ελπιδοφόρο θεραπευτικό σχήμα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας 09 Ιουλίου 2024
Νέο ελπιδοφόρο θεραπευτικό σχήμα για τον καρκίνο του τραχήλου της μήτρας

ΣΧΕΤΙΚΑ ΑΡΘΡΑ

Δέσμευση από 21 κυβερνήσεις για επιτάχυνση των δράσεων κατά της παχυσαρκίας
Πολιτική Υγείας
17/11/2026 - 20:37

Δέσμευση από 21 κυβερνήσεις για επιτάχυνση των δράσεων κατά της παχυσαρκίας

Υπνική άπνοια: 45% μεγαλύτερος o κίνδυνος για Αλτσχάιμερ
Health Talk
16/11/2026 - 15:00

Υπνική άπνοια: 45% μεγαλύτερος o κίνδυνος για Αλτσχάιμερ

Η παχυσαρκία δεν σημαίνει σε όλες τις περιπτώσεις κακή υγεία - Τι δείχνει νέα έρευνα
Υγεία
12/11/2026 - 12:00

Η παχυσαρκία δεν σημαίνει σε όλες τις περιπτώσεις κακή υγεία - Τι δείχνει νέα έρευνα

Το ποιοτικό αδυνάτισμα συνοδεύεται και από τη διατήρηση της μυϊκής μάζας
Υγεία
11/11/2026 - 19:04

Το ποιοτικό αδυνάτισμα συνοδεύεται και από τη διατήρηση της μυϊκής μάζας

H Novo Ελλάδος στον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας με δυνατό μήνυμα για την παχυσαρκία
Pharma News
10/11/2026 - 18:06

H Novo Ελλάδος στον 43ο Αυθεντικό Μαραθώνιο της Αθήνας με δυνατό μήνυμα για την παχυσαρκία

Πάνω από 9 εκατ. ζωές θα μπορούσαν να σωθούν ετησίως με τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα
Πολιτική Υγείας
10/11/2026 - 10:00

Πάνω από 9 εκατ. ζωές θα μπορούσαν να σωθούν ετησίως με τη βελτίωση της ποιότητας του αέρα

ΤΕΛΕΥΤΑΙΑ ΝΕΑ

Έντερο και εγκέφαλος: Μια αμφίδρομη σχέση που βρίσκεται στο επίκεντρο της σύγχρονης έρευνας
Υγεία
20/11/2026 - 17:00
Σάκχαρο: Οι συχνοί σύντομοι περίπατοι πιο αποτελεσματικοί από 45 λεπτά συνεχές περπάτημα
Fitness
20/11/2026 - 16:00
Έξυπνο οδοντικό νήμα ελέγχει σάκχαρο, ουρικό οξύ και φλεγμονή μέσα σε λίγα λεπτά
Υγεία
20/11/2026 - 15:00
Αντιγριπικός εμβολιασμός: Πάνω από 1,5 εκατ. δόσεις έχουν ήδη γίνει – Πότε αποκαθίσταται η τροφοδοσία
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 14:00
«Διαγνώστηκα με όγκο στον εγκέφαλο. Και τώρα;»: Τρεις ασθενείς, τρεις διαφορετικές ιστορίες
Health Talk
20/11/2026 - 13:00
Διαδίκτυο: Περισσότερο από το 10% του παγκόσμιου πληθυσμού εμφανίζει σημάδια προβληματικής χρήσης
Ψυχική Υγεία
20/11/2026 - 12:00
Με «λουκέτο» διαρκείας προειδοποιούν οι φαρμακοποιοί της Λάρισας για τα μη συνταγογραφούμενα
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 11:41
Καρκίνος της ουροδόχου κύστης: Νέα θεραπευτική στρατηγική αυξάνει την επιβίωση
Health Talk
20/11/2026 - 11:00
Social media: Δεν αρκούν οι ηλικιακοί περιορισμοί για την προστασία των παιδιών προειδοποιούν οι Ευρωπαίοι γιατροί
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 10:37
Νέος Ευρωπαϊκός Κώδικας για τον Καρκίνο: Δέκα δικαιώματα των ασθενών
Πολιτική Υγείας
20/11/2026 - 10:00
Καρκίνος τραχήλου της μήτρας: H εμβολιαστική κάλυψη των κοριτσιών στην Ελλάδα ανέρχεται σε μόλις 52,5%
Υγεία
20/11/2026 - 09:00
ΕΟΔΥ: 233 νέες εισαγωγές για COVID – Ένας θάνατος από γρίπη
Υγεία
20/11/2026 - 08:02
Πώς ο Ρόμπερτ Κένεντι Τζούνιορ άφησε την ιλαρά να εξαπλωθεί ανεξέλεγκτα στις ΗΠΑ
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 18:41
«Προωρότητα & Ψυχική Υγεία»: Στη χώρα μας η συχνότητα της προωρότητας ανέρχεται στο 12,3%
Health Talk
19/11/2026 - 17:00
Ακτιβιστές έριξαν στάχτες στον Ευρωπαίο επίτροπο Υγείας σε συνέδριο για τον καρκίνο στις Βρυξέλλες
Επικαιρότητα
19/11/2026 - 16:25
Πώς η πείνα αλλάζει τη λειτουργία του εγκεφάλου και ωθεί σε περισσότερα ρίσκα
Ψυχική Υγεία
19/11/2026 - 16:00
Υγιείς και δυνατοί αστράγαλοι: 3 τρόποι να βελτιώσετε την ισορροπία και να προλάβετε τους τραυματισμούς
Fitness
19/11/2026 - 15:00
Καρκίνος του εντέρου στους κάτω των 50 ετών: ο ρόλος της έκθεσης στο E.coli από την παιδική ηλικία
Υγεία
19/11/2026 - 14:00
Νόσος Gaucher τύπου 3: Νέα θεραπεία από το στόμα εγκρίθηκε από τον FDA
Pharma News
19/11/2026 - 13:00
Γεωργιάδης: Αλλαγές στις εφημερίες των νοσοκομείων τον Δεκέμβριο
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 12:30
Νόσος Αλτσχάιμερ: Νέα εξέταση αίματος δείχνει πόσο έχει προχωρήσει η νόσος στον εγκέφαλο
Pharma News
19/11/2026 - 12:00
ΗΠΑ: Αποχή από ψήφισμα του ΟΗΕ για τη βία κατά των γυναικών – Δεν αναγνωρίζει το δικαίωμα στην άμβλωση
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 11:00
Παγκόσμια Ημέρα Ανδρών: Γιατί το "ισχυρό φύλο" ζει λιγότερο από τις γυναίκες;
Υγεία
19/11/2026 - 10:00
Ογκολογική περίθαλψη στην Ευρώπη: Στο στόχαστρο κυβερνοεπιθέσεων, πολέμων και fake news
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 09:00
Κρήτη: Στις Πρώτες Βοήθειες εκπαιδεύθηκαν οι πολίτες του Αγίου Νικολάου
Πολιτική Υγείας
19/11/2026 - 07:22
Η ΕΙΝΑΠ καλεί τους νοσοκομειακούς γιατρούς σε μαζική συμμετοχή στην απεργία της 25ης Νοεμβρίου
Επικαιρότητα
19/11/2026 - 03:43
Πνευμονική υπέρταση και δικαίωμα στην προσβασιμότητα
Patient Talk
19/11/2026 - 00:04
Ρομποτική χειρουργική και τεχνολογικές καινοτομίες στο επίκεντρο του πανελλήνιου συνεδρίου
Υγεία
18/11/2026 - 23:28
Νέα μελέτη για τα οφέλη των σύντομων περιπάτων στον έλεγχο του σακχάρου
Υγεία
18/11/2026 - 21:54
Δύο πάγια αιτήματα του ΙΣΠ έκανε αποδεκτά ο Άδωνις Γεωργιάδης
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 21:29

ΔΗΜΟΦΙΛΗ

MyAriadni: Η νέα ψηφιακή εφαρμογή-«χάρτης» με όλες τις υπηρεσίες για τους ογκολογικούς ασθενείς - Δείτε το βίντεο
Υγεία
18/11/2026 - 18:38
Μικροβιακή αντοχή: Υψηλή και με αυξητικές τάσεις η θνητότητα στην Ελλάδα - Έξι προτάσεις πολιτικής από την ΕΕΛ
Υγεία
18/11/2026 - 20:02
Νέο χάπι φαίνεται να επιβραδύνει κατά 31% τη γνωστική έκπτωση στο Αλτσχάιμερ
Pharma News
18/11/2026 - 09:00
«Ο Προϋπολογισμός του 2027 πρέπει να δώσει λύση στο clawback για τους εργαστηριακούς γιατρούς»
Πολιτική Υγείας
18/11/2026 - 14:27
Patientsforum.gr: Νέα ψηφιακή πλατφόρμα για την ενίσχυση της φωνής των ασθενών
Patient Talk
18/11/2026 - 14:00
News4Health.gr
  • ΤΑΥΤΟΤΗΤΑ
  • ΟΡΟΙ ΧΡΗΣΗΣ
  • ΠΟΛΙΤΙΚΗ ΑΠΟΡΡΗΤΟΥ
  • ΕΠΙΚΟΙΝΩΝΙΑ
Copyright © 2019 - 2026 SPORTNEWS ΥΠΗΡΕΣΙΕΣ ΔΙΑΔΙΚΤΥΟΥ ΑΕ. All rights reserved.
ΜΕΛΟΣ #232426 ΤΟΥ Μ.Η.Τ. Μέλος #232426 του Μ.Η.Τ.
developed by Nuevvo