Αυτό το φθινόπωρο, στην Ευρώπη καταγράφεται μια απότομη αύξηση των κρουσμάτων της γρίπης των πτηνών A(H5N1) σε άγρια πτηνά και πουλερικά. Η ευρεία κυκλοφορία του ιού μεταξύ των πτηνών αυξάνει τον κίνδυνο έκθεσης των ανθρώπων σε μολυσμένα ζώα και, κατά συνέπεια, τη μετάδοση του ιού στους ανθρώπους.

Το Ευρωπαϊκό Κέντρο Πρόληψης και Ελέγχου Νόσων (ECDC) δημοσίευσε σήμερα έναν οδηγό και εργαλεία για να βοηθήσει τις ευρωπαϊκές χώρες να ανιχνεύσουν και να ανταποκριθούν σε πιθανές απειλές γρίπης που σχετίζονται με τα ζώα, συμπεριλαμβανομένων των πανδημιών.

«Αν και ο τρέχων κίνδυνος για τον ευρωπαϊκό πληθυσμό είναι χαμηλός, η γρίπη των πτηνών εξακολουθεί να αποτελεί σοβαρή απειλή για τη δημόσια υγεία λόγω των εκτεταμένων κρουσμάτων μεταξύ των ζώων σε ολόκληρη την Ευρώπη», δηλώνει ο Edoardo Colzani, επικεφαλής του τμήματος αναπνευστικών ιών του ECDC. «Πρέπει να διασφαλίσουμε ότι τα πρώιμα προειδοποιητικά σημάδια δεν θα περάσουν απαρατήρητα και ότι οι δράσεις στον τομέα της δημόσιας υγείας θα είναι έγκαιρες, συντονισμένες και αποτελεσματικές. Το παρόν έγγραφο παρέχει στις χώρες ένα σαφές και προσαρμόσιμο πλαίσιο για την προετοιμασία και την αντιμετώπιση της μετάδοσης της γρίπης από ζώα σε ανθρώπους».

Σενάρια κινδύνου

Ο νέος αυτός οδηγός παρουσιάζει πρακτικά σενάρια αντίδρασης που κυμαίνονται από την τρέχουσα κατάσταση — όπου δεν έχουν αναφερθεί κρούσματα σε ανθρώπους στην Ευρωπαϊκή Ένωση (ΕΕ)/Ευρωπαϊκό Οικονομικό Χώρο (ΕΟΧ), αλλά οι ιοί της γρίπης των πτηνών κυκλοφορούν ευρέως στα ζώα — έως πιο σοβαρά σενάρια που περιλαμβάνουν μολύνσεις σε ανθρώπους και ακόμη και πιθανή μετάδοση από άνθρωπο σε άνθρωπο, η οποία θα μπορούσε να οδηγήσει σε πανδημία.

Το πλαίσιο έχει σχεδιαστεί για να βοηθήσει τις χώρες να ενεργούν γρήγορα και αναλογικά καθώς εξελίσσονται οι κίνδυνοι. Περιλαμβάνει μια σειρά μέτρων αντίδρασης στον τομέα της δημόσιας υγείας, από την ενίσχυση της επιτήρησης και των εργαστηριακών δοκιμών έως τη διασφάλιση της διαθεσιμότητας προστατευτικού εξοπλισμού και την σαφή επικοινωνία με το κοινό. Υπογραμμίζει επίσης τη σημασία της γονιδιωματικής επιτήρησης, της ανάπτυξης εργαστηριακών ικανοτήτων και της ανταλλαγής δεδομένων σε πραγματικό χρόνο.

Κυρίως, ο οδηγός υιοθετεί μια προσέγγιση «One Health», αναγνωρίζοντας ότι η ανθρώπινη υγεία είναι στενά συνδεδεμένη με την υγεία των ζώων και το περιβάλλον. Η στενή συνεργασία μεταξύ των κτηνιατρικών υπηρεσιών, της γεωργίας και της δημόσιας υγείας είναι απαραίτητη για την έγκαιρη ανίχνευση και τον περιορισμό των απειλών και την προστασία των ανθρώπων σε όλη την Ευρώπη.

Ο οδηγός εκπονήθηκε σε στενή συνεργασία με την Ευρωπαϊκή Αρχή για την Ασφάλεια των Τροφίμων (EFSA), τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό Φαρμάκων (EMA), τον Ευρωπαϊκό Οργανισμό για την Ασφάλεια και την Υγεία στην Εργασία (EU-OSHA), το Ευρωπαϊκό Εργαστήριο Αναφοράς για τη γρίπη των πτηνών και εθνικούς εμπειρογνώμονες. Τα υλικά αυτά έχουν σχεδιαστεί για να βοηθήσουν τις χώρες να ενσωματώσουν τις συστάσεις στα εθνικά τους σχέδια ετοιμότητας.