Καθώς οι άντρες μεγαλώνουν, δε χάνουν μόνο τα μαλλιά και μυς. Χάνουν επίσης χρωμοσώματα Υ από τα κύτταρά τους. Οι επιστήμονες το έχουν συνδέσει αυτό με μία μεγάλη λίστα ασθενειών και υψηλότερο κίνδυνο θανάτου. Ωστόσο, τα δεδομένα μέχρι πρόσφατα ήταν περιστασιακά. Τώρα επιστήμονες αναφέρουν ότι όταν αφαίρεσαν το χρωμόσωμα Υ από ανδρικά ποντίκια, τα ζώα πέθανα πιο γρήγορα σε σχέση με όσα έφεραν το συγκεκριμένο χρωμόσωμα. Πιθανότατα αυτό συνέβη επειδή η καρδιά τους πιο άκαμπτη.
«Αυτά είναι τα καλύτερα δεδομένα που έχουμε» ότι η απώλεια του χρωμοσώματος Υ είναι καθοριστική για την υγεία, αναφέρει ο Τζον Πέρι, ένας ανθρώπινος γενετιστής στο Πανεπιστήμιο του Κέιμπριτζ. Ο Πέρι ηγήθηκε μία εκ των μεγαλύτερων μελετών για τη συχνότητα απώλειας του χρωμοσώματος Υ στους άντρες αλλά δε συνδέθηκε με τη νέα έρευνα.
Το χρωμόσωμα Y φέρει 71 γονίδια - λιγότερο από το ένα δέκατο σε σχέση με το χρωμόσωμα Χ. Αυτός μπορεί να είναι ο λόγος που το χρωμόσωμα μερικές φορές δεν μεταβιβάζεται όταν ένα κύτταρο διαιρείται. Η ανάλυση δειγμάτων αίματος είναι ο ευκολότερος τρόπος ανίχνευσης της απώλειας του Υ και οι ερευνητές έχουν βρει ότι το χρωμόσωμα λείπει από τουλάχιστον μερικά λευκά αιμοσφαίρια σε περίπου 40% των 70χρονων και 57% των 93 ετών. Σε μερικούς ηλικιωμένους άνδρες, περισσότερο από το 80% των κυττάρων μπορεί να υπάρχει έλλειψη του χρωμοσώματος Υ.
Τα κύτταρα μπορούν να επιβιώσουν και να αναπαραχθούν χωρίς το Υ, αλλά μερικοί άνδρες που δεν έχουν το χρωμόσωμα σε κάποια από τα κύτταρά τους είναι πιο πιθανό να νοσήσουν από καρδιακή νόσο, Άλτσχάιμερ και άλλες ασθένειες γήρανσης. Επίσης, η πάθηση μπορεί να είναι ο λόγος γιατί οι άντρες πεθαίνουν κατά μέσο όρο 5 χρόνια νωρίτερα από τις γυναίκες στις ΗΠΑ, αναφέρει ο μοριακό βιολόγος στο Πανεπιστήμιο της Virginia, Kenneth Walsh.
Τα ποντίκια που έχασαν το χρωμόσωμα Υ ήταν πιο πιθανό να πεθάνουν
Για να ελέγξουν εάν η αφαίρεση του χρωμοσώματος Υ βλάπτει την υγεία, ο Walsh και οι συνεργάτες του πραγματοποίησαν μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών σε 38 ποντίκια. Χρησιμοποίησαν το εργαλείο γονιδιακής επεξεργασίας CRISPR-Cas9 για να διαγράψουν το χρωμόσωμα Υ από κύτταρα μυελού των οστών ποντικού και στη συνέχεια εισήγαγαν τα τροποποιημένα κύτταρα σε νεαρά αρσενικά ποντίκια των οποίων ο μυελός των οστών είχε αφαιρεθεί. Η ανταλλαγή δεν απέκλεισε το χρωμόσωμα Υ από τους λήπτες, αλλά εξόντωσε το χρωμόσωμα από 49% σε 81% των λευκών αιμοσφαιρίων - περίπου το ίδιο ποσοστό όπως σε πολλούς ανθρώπους με απώλεια χρωμοσώματος Υ. Τα 37 ποντίκια ελέγχου για αυτό το πείραμα έλαβαν επίσης μεταμοσχεύσεις μυελού των οστών αλλά διατήρησαν το χρωμόσωμα Υ.
Για σχεδόν 2 χρόνια, οι ερευνητές παρακολούθησαν και τις δύο ομάδες ζώων. Τα τρωκτικά που δεν είχαν Υ ήταν πιο πιθανό να πεθάνουν κατά τη διάρκεια αυτής της περιόδου - μόνο το 40% αυτών των ποντικών επέζησε για 600 ημέρες μετά τις μεταμοσχεύσεις, έναντι περίπου 60% των τρωκτικών ελέγχου.
Τα ποντίκια που έχασαν το χρωμόσωμα Υ είχαν επίσης πιο αδύναμη καρδιά. Μετά από περίπου 15 μήνες, η δύναμη συστολής της καρδιάς είχε μειωθεί κατά σχεδόν 20%. Επιπλέον, η συσσώρευση σκληρού συνδετικού ιστού, μια διαδικασία που ονομάζεται ίνωση, αυξήθηκε στις καρδιές των ποντικών που δεν είχαν το χρωμόσωμα Υ. Αυτή η συσσώρευση σκληραίνει την καρδιά και μειώνει την ικανότητά της να αντλεί αίμα.
Κάτι παρόμοιο μπορεί να συμβαίνει και στους ανθρώπους
Ο Walsh και συνάδελφοί του απέκτησαν πληροφορίες για το DNA και την επιβίωση πάνω από 15.000 αντρών από τη Biobank του Ηνωμένου Βασιλείου, μία τεράστια βάση δεδομένων υγείας. Η ομάδα διαπίστωσε ότι οι άνδρες που είχαν χάσει το χρωμόσωμα Υ από τουλάχιστον το 40% των λευκών αιμοσφαιρίων τους είχαν 31% περισσότερες πιθανότητες να πεθάνουν από ασθένειες του κυκλοφορικού συστήματος από εκείνους στους οποίους το χρωμόσωμα ήταν πιο άφθονο. Όταν οι επιστήμονες ανέλυσαν τις αιτίες θανάτου που σχετίζονταν με την απουσία του χρωμοσώματος Υ, εντόπισαν αρκετές καρδιακές παθήσεις, συμπεριλαμβανομένης της καρδιακής ανεπάρκειας.
Η απώλεια του χρωμοσώματος Υ προκαλεί ίνωση στην καρδιά , με αποτέλεσμα καρδιακή ανεπάρκεια και πρόωρο θάνατο, καταλήγει η ομάδα στο Science . Οι ερευνητές έχουν υποβαθμίσει εδώ και καιρό τον αντίκτυπο του χρωμοσώματος Υ στην υγεία επειδή έχει τόσα λίγα γονίδια, λέει ο Walsh, αλλά τα στοιχεία δείχνουν ότι η απόρριψή του «οδηγεί σε απίστευτα χαμένα χρόνια ζωής».
ΠΗΓΗ: science
