Αυτήν την εβδομάδα το σχέδιο της ΕΕ για την ασφάλεια των εμβολίων δέχτηκε ένα τεράστιο πλήγμα. Τουλάχιστον 12 κράτη μέλη της ΕΕ έχουν αναστείλει προσωρινά τη χρήση του εμβολίου AstraZeneca COVID-19 λόγω ανησυχιών για πιθανή σύνδεση μεταξύ του εμβολίου και θρομβοεμβολικών επεισοδίων. Ο αριθμός των σχετικών επεισοδίων που αναφέρθηκαν μεταξύ των ατόμων που έλαβαν το εμβόλιο, δεν φαίνεται να είναι υψηλότερος από ό, τι θα αναμενόταν στον γενικό πληθυσμό. Πολλά πράγματα συμβαίνουν μετά τον εμβολιασμό που θα είχαν συμβεί χωρίς το εμβόλιο.
Τούτου λεχθέντος, σε ορισμένες χώρες, όπως η Νορβηγία και η Γερμανία, έχει αναφερθεί μια εξαιρετικά σπάνια μορφή θρόμβου αίματος στον εγκέφαλο που ονομάζεται εγκεφαλική φλεβική θρόμβωση κόλπων (CVST). Η συχνότητα εμφάνισης CVST στον κανονικό πληθυσμό είναι δύσκολο να μετρηθεί, αν και η Ιατρική Johns Hopkins έχει πει ότι μπορεί να επηρεάσει περίπου ένα σε κάθε 200.000 άτομα κάθε χρόνο. Στη Γερμανία, η συχνότητα εμφάνισης CVST μετά τον εμβολιασμό έχει υπερβεί αυτό το ποσοστό, επομένως ο EMA εξετάζει προσεκτικά κάθε περίπτωση για να αναζητήσει τα αίτια.
Αλλά μέχρι στιγμής, ο ΠΟΥ, ο EMA, ο MHRA (αγγλική ρυθμιστική αρχή) και η AstraZeneca έχουν όλοι πει ότι δεν υπάρχουν ενδείξεις αιτιώδους συνάφειας μεταξύ του εμβολίου και των θρόμβων, και ο EMA έχει δηλώσει ότι είναι απόλυτα πεπεισμένος ότι τα οφέλη του εμβολίου υπερτερούν κατά πολύ των κινδύνων. Ωστόσο, εάν συμβαίνει αυτό, γιατί οι συμβουλευτικές επιτροπές ορισμένων κρατών μελών της ΕΕ αποφάσισαν να αναστείλουν προσωρινά τη χρήση του συγκεκριμένου εμβολίου;
Ένα εργαλείο που χρησιμοποιείται λανθασμένα
Ένας σημαντικός λόγος φαίνεται να είναι η εσφαλμένη εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης. Σύμφωνα με τη συγκεκριμένη αρχή παίρνεις προληπτικά μέτρα για να αποφύγεις πιθανή βλάβη, ακόμη και όταν τα στοιχεία γύρω από αυτή τη βλάβη είναι αβέβαια. Μπορεί να είναι ένα χρήσιμο εργαλείο όταν χρειάζεται να ληφθεί μια απόφαση σε μια κατάσταση που περιλαμβάνει τον κίνδυνο και την αβεβαιότητα.
Η αρχή της προφύλαξης εξελίχθηκε από κριτικές εκτιμήσεων κινδύνου που βασίζονταν σε επιστημονικές μεθόδους. Αυτές, υποστηρίχθηκε, ήταν υπερβολικά συντηρητικές, απαιτώντας πάρα πολλά στοιχεία για να αποδείξουν τον κίνδυνο, και έτσι ίσως προκατειλημμένες για να δείξουν την απουσία βλαβών.
Οι πρώτες μορφές της αρχής πιστεύεται ότι προέκυψαν στη Δυτική Γερμανία τη δεκαετία του 1970, όπου το "Vorsgeprinzip" χρησιμοποιήθηκε στην περιβαλλοντική πολιτική για να περιορίσει τις ενέργειες που ήταν ύποπτες αλλά δεν αποδείχθηκαν ότι προκαλούν οικολογικές ζημιές. Προηγούμενες περιπτωσιολογικές μελέτες για βλάβες για τις οποίες υπήρξαν έγκαιρες προειδοποιήσεις, αλλά μόνο μεταγενέστερα πραγματικά στοιχεία – όπως ο αμίαντος – δείχνουν τα είδη των αποτελεσμάτων που η αρχή μπορεί ενδεχομένως να βοηθήσει να αποφευχθούν.
Οι αρνητικές συνέπειες της προσωρινής διακοπής χρήσης του εμβολίου
Τα εμβόλια COVID-19 χρησιμοποιούνται για την πρόληψη θανάτων. Οι αποφάσεις αναστολής της χρήσης τους θα επιβραδύνουν τις εκστρατείες εμβολιασμού μειώνοντας τη διαθεσιμότητα εμβολίων. Οι προσωρινές διακοπές ενδέχεται επίσης να επηρεάσουν την αποδοχή των εμβολίων προκαλώντας ευρύτερες ανησυχίες για την ασφάλεια του από τη κοινή γνώμη. Η εμπιστοσύνη στο εμβόλιο AstraZeneca είναι ήδη σχετικά χαμηλή στην Ευρώπη εξαιτίας σχολίων από αξιωματούχους σχετικά με την αποτελεσματικότητά του.
Έτσι, η απόφαση αυτή έχει απομακρύνει τις χώρες από έναν κίνδυνο (θρόμβοι αίματος) προς έναν άλλο (χαμηλότερη κάλυψη εμβολίου). Ο αντίκτυπος του τελευταίου θα μπορούσε να είναι πολύ μεγαλύτερος.
Ακόμη και αν δεν συνέβαινε αυτό, η αρχή της προφύλαξης δεν έχει εφαρμοστεί σωστά. Τα σχέδια για την παρακολούθηση της ασφάλειας των εμβολίων COVID-19 μέχρι τώρα βασίζονταν σε αυστηρή επιστημονική αξιολόγηση των σημάτων ασφαλείας, σε προσεκτικές ανακοινώσεις για να διασφαλιστεί ότι δεν αυξάνεται ο δισταγμός του εμβολίου και στη διασφάλιση ότι τα σήματα διερευνώνται για να εξεταστεί εάν ο κίνδυνος απαιτεί ρυθμιστική δράση.
Επειδή τα πιθανά σήματα ασφαλείας προκύπτουν συχνά στην ασφάλεια εμβολίων και φαρμάκων, με πολλά να είναι ψευδή σήματα, η αρχή της προφύλαξης δεν ταιριάζει με τέτοια σχέδια.
Όπως είδαμε αυτήν την εβδομάδα, η εσφαλμένη εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης οδηγεί σε ακανόνιστη λήψη αποφάσεων που δεν κάνει ακριβώς αυτό που προτίθεται: χαμηλότερο κίνδυνο. Οι αποφάσεις που λαμβάνονται θα μπορούσαν ενδεχομένως να έχουν μακροπρόθεσμες επιπτώσεις στην υγεία τόσο στην ΕΕ όσο και παγκοσμίως. Ως αποτέλεσμα, θα μπορούσε κανείς να πει ότι πρέπει να είμαστε πιο προσεκτικοί όσον αφορά την εφαρμογή της αρχής της προφύλαξης.
ΠΗΓΗ: theconversation
