Στο σχολείο μάθαμε ότι υπάρχουν πέντε κύριες αισθήσεις – όραση, όσφρηση, ακοή, γεύση και αφή. Ωστόσο, ίσως ήρθε η ώρα να ξαναγράψουμε τα σχολικά βιβλία.

Επιστήμονες από το Scripps Research λένε ότι το ανθρώπινο σώμα έχει μια «κρυφή έκτη αίσθηση», που ονομάζεται «ενδοδεκτικότητα».

Πρόκειται για μια «ελάχιστα μελετημένη διαδικασία», μέσω της οποίας το νευρικό σύστημα λαμβάνει και ερμηνεύει συνεχώς τα φυσιολογικά σήματα του σώματός μας για να διατηρεί τις ζωτικές λειτουργίες σε ομαλή λειτουργία.

Βοηθά να εξηγήσει πώς γνωρίζει ο εγκέφαλος μας πότε να αναπνέει, πότε πέφτει η αρτηριακή πίεση ή πότε υπάρχει μια λοίμωξη, σύμφωνα με τους ερευνητές.

«Η ενδοδεκτικότητα είναι θεμελιώδης για σχεδόν κάθε πτυχή της υγείας, αλλά παραμένει ένα σε μεγάλο βαθμό ανεξερεύνητο πεδίο της νευροεπιστήμης», δήλωσε ο καθηγητής Xin Jin, ο οποίος θα ηγηθεί μέρους της μελέτης.

Η ενδοδεκτικότητα διατυπώθηκε ως έννοια για πρώτη φορά στις αρχές του 20ού αιώνα από έναν Βρετανό νευροεπιστήμονα ονόματι Charles Sherrington.

Ωστόσο, αγνοήθηκε σε μεγάλο βαθμό από τους ερευνητές μέχρι πριν από περίπου 10 χρόνια.

Οι πέντε κλασικές αισθήσεις – όραση, όσφρηση, ακοή, γεύση και αφή – είναι εξωτερικές και βασίζονται σε εξειδικευμένα αισθητήρια όργανα.

Για παράδειγμα, η όραση βασίζεται στα μάτια, ενώ η όσφρηση απαιτεί τη μύτη. Αντίθετα, η ενδοδεκτικότητα λειτουργεί μέσω ενός δικτύου νευρικών οδών, βαθιά μέσα στο σώμα. Για το λόγο αυτό, οι ερευνητές την έχουν ονομάσει «κρυφή έκτη αίσθηση».

«Τα σήματα από τα εσωτερικά όργανα διαδίδονται ευρέως, συχνά αλληλεπικαλύπτονται και είναι δύσκολο να απομονωθούν και να μετρηθούν», εξηγούν οι ερευνητές.

«Οι αισθητηριακοί νευρώνες που μεταφέρουν αυτά τα μηνύματα διαπερνούν τους ιστούς – από την καρδιά και τους πνεύμονες μέχρι το στομάχι και τα νεφρά – χωρίς σαφή ανατομικά όρια», προσθέτουν.

Η ερευνητική ομάδα του Scripps θα προσπαθήσει τώρα να χαρτογραφήσει τον τρόπο με τον οποίο οι αισθητηριακοί νευρώνες συνδέονται με ένα ευρύ φάσμα εσωτερικών οργάνων, συμπεριλαμβανομένης της καρδιάς και του γαστρεντερικού σωλήνα. Στη συνέχεια, θα προσπαθήσουν να δημιουργήσουν τον πρώτο παγκοσμίως άτλαντα αυτού του εσωτερικού αισθητηριακού συστήματος.

Πέρα από την αναθεώρηση των εγχειριδίων, οι ερευνητές υποστηρίζουν ότι η αποκωδικοποίηση της ενδοδεκτικότηας θα μπορούσε να έχει σημαντικές επιπτώσεις στη θεραπεία ασθενειών.

Τι θολώνει την έκτη αίσθηση του οργανισμού μας

Προηγούμενες έρευνες έχουν δείξει ότι τα προβλήματα με τις νευρικές οδούς συνδέονται με μια σειρά παθήσεων, όπως αυτοάνοσες διαταραχές, χρόνιος πόνος και υψηλή αρτηριακή πίεση.

Σε ένα άρθρο για το The Conversation, η Jennifer Murphy από το Royal Holloway, University of London, και η Freya Prentice, από το UCL, εξήγησαν πώς η ενδοδεκτικότητα είναι επίσης σημαντική για την ψυχική υγεία.

«Συμβάλλει σε πολλές ψυχολογικές διαδικασίες, όπως η λήψη αποφάσεων, οι κοινωνικές δεξιότητες και η συναισθηματική ευεξία», εξήγησαν οι δύο ερευνητές.

«Διαταραχές της ενδοδεκτικότητας έχουν αναφερθεί σε πολλές ψυχικές διαταραχές, όπως η κατάθλιψη, το άγχος και οι διατροφικές διαταραχές.

«Μπορεί επίσης να εξηγήσει γιατί πολλές ψυχικές διαταραχές έχουν παρόμοια συμπτώματα, όπως διαταραχές ύπνου ή κόπωση».

Συνολικά, οι ερευνητές ελπίζουν ότι ο άτλας τους θα απαντήσει σε βασικά ερωτήματα σχετικά με τον τρόπο με τον οποίο τα εσωτερικά όργανα και το νευρικό σύστημα παραμένουν σε συγχρονισμό.

«Με τη δημιουργία του πρώτου άτλαντα αυτού του συστήματος, στοχεύουμε να θέσουμε τα θεμέλια για την καλύτερη κατανόηση του τρόπου με τον οποίο ο εγκέφαλος διατηρεί το σώμα σε ισορροπία, του τρόπου με τον οποίο αυτή η ισορροπία μπορεί να διαταραχθεί σε περίπτωση ασθένειας και του τρόπου με τον οποίο μπορούμε να την αποκαταστήσουμε», πρόσθεσε ο καθηγητής Jin.