Το ήπαρ δεν στέλνει… πάντα ειδοποίηση, όταν κάτι δεν πάει καλά. Αυτό ακριβώς βρίσκεται στο επίκεντρο της φετινής πρωτοβουλίας της Ελληνικής Εταιρείας Μελέτης του Ήπατος (Ε.Ε.Μ.Η.), με αφορμή τη Διεθνή Ημέρα Πρωτοπαθούς Χολικής Χολαγγειίτιδας (ΠΧΧ) ή Primary Biliary Cholangitis (PBC), όπως έχει οριστεί η 11η Σεπτεμβρίου 2026.

Η PBC είναι μια χρόνια αυτοάνοση νόσος του ήπατος, που προσβάλλει τους μικρούς ενδοηπατικούς χοληφόρους πόρους και μπορεί, με την πάροδο του χρόνου, να οδηγήσει σε προοδευτική ηπατική βλάβη, ακόμα και σε κίρρωση ήπατος.

H ΕΕΜΗ για ακόμη μία χρονιά, ενώνει τη φωνή της με την παγκόσμια επιστημονική κοινότητα, τις ενώσεις ασθενών και όλους τους εμπλεκόμενους φορείς.

Στόχος είναι να γίνει η PBC πιο γνωστή, πιο κατανοητή και πιο εύκολα αναγνωρίσιμη, αλλά και να αναδειχθεί η σημασία της έγκαιρης διάγνωσης, της σύγχρονης θεραπευτικής αντιμετώπισης, της έρευνας και της ισότιμης πρόσβασης των ασθενών στις διαθέσιμες θεραπείες.

Η ενημέρωση θα συνεχιστεί μέσα από τα ψηφιακά κανάλια της ΕΕΜΗ, με περιεχόμενο σχεδιασμένο να φέρει τη γνώση πιο κοντά στο κοινό και να ανοίξει τη συζήτηση γύρω από μια νόσο που συχνά παραμένει «αθόρυβη».

Όταν η νόσος δεν δίνει… σημάδια

Στα αρχικά στάδια, οι περισσότεροι ασθενείς είναι ασυμπτωματικοί. Και αυτό δεν είναι απλώς μια θεωρητική παρατήρηση.
Η PBC μπορεί, να εντοπιστεί τυχαία, ακόμη και μέσα από έναν εργαστηριακό έλεγχο που πραγματοποιήθηκε για διαφορετικό λόγο.

Όταν εμφανίζονται συμπτώματα, τα πιο χαρακτηριστικά είναι η επίμονη κόπωση και ο έντονος κνησμός. Επειδή, όμως, πρόκειται για συμπτώματα που μπορεί να εμφανίζονται και σε πολλές άλλες καταστάσεις, είναι δυνατόν να οδηγήσουν αρχικά σε αναζήτηση διαφορετικής αιτίας ή σε εκτίμηση από άλλες ιατρικές ειδικότητες, με αποτέλεσμα να καθυστερήσει η σωστή διάγνωση.

Γι’ αυτό δεν πρέπει να περιμένουμε πάντα από το ήπαρ να μας στείλει «ειδοποίηση».

Η έγκαιρη διάγνωση κάνει τη διαφορά

Η έγκαιρη αναγνώριση της PBC έχει καθοριστική σημασία. Η διάγνωση στα αρχικά στάδια της νόσου συνδέεται με καλύτερη ανταπόκριση στη θεραπεία και καλύτερη μακροπρόθεσμη έκβαση σε σχέση με τη διάγνωση σε προχωρημένο στάδιο.

Η ουρσοδεοξυχολικό οξύ (UDCA) αποτελεί την καθιερωμένη από του στόματος θεραπεία πρώτης γραμμής για την PBC. Η ανταπόκριση των ασθενών στη θεραπεία αξιολογείται συστηματικά, ώστε να αναγνωρίζονται έγκαιρα όσοι χρειάζονται διαφορετική ή πρόσθετη θεραπευτική αντιμετώπιση.

Τα τελευταία χρόνια, το θεραπευτικό οπλοστάσιο της PBC έχει διευρυνθεί σημαντικά, δημιουργώντας και μια νέα πρόκληση: τη θέσπιση σαφών κριτηρίων για τη χορήγηση των θεραπειών δεύτερης γραμμής και την ουσιαστική πρόσβαση σε αυτές όλων των ασθενών που αναμένεται να ωφεληθούν.

Στα προχωρημένα στάδια της νόσου, όταν έχει εγκατασταθεί μη αντιρροπούμενη κίρρωση και σοβαρή ηπατική ανεπάρκεια, η μεταμόσχευση ήπατος αποτελεί τη μόνη θεραπεία που μπορεί να αποκαταστήσει την ηπατική λειτουργία και να προσφέρει σημαντικό όφελος επιβίωσης.

Από την ενημέρωση στην έγκαιρη δράση

Για τους ανθρώπους που ζουν με PBC, η ενημέρωση δεν είναι απλώς θέμα γνώσης. Είναι ένα ουσιαστικό βήμα προς την έγκαιρη διάγνωση, την κατάλληλη θεραπεία και τη διατήρηση της υγείας του ήπατος.

Αυτό προϋποθέτει μια κοινή προσπάθεια:

• Οι πολίτες να γνωρίζουν ότι η επίμονη κόπωση και ο έντονος κνησμός δεν πρέπει να αγνοούνται και να απευθύνονται στον γιατρό τους.
• Οι επαγγελματίες υγείας να παραμένουν σε εγρήγορση για την πιθανότητα PBC, ιδιαίτερα όταν υπάρχουν επίμονες διαταραχές στις ηπατικές εξετάσεις.
• Η Πολιτεία και οι φορείς υγείας, να στηρίζουν την έρευνα, την ενημέρωση, την έγκαιρη διάγνωση και την πρόσβαση των ασθενών στις σύγχρονες θεραπευτικές επιλογές.

Η ενημέρωση συνεχίζεται στα ψηφιακά κανάλια της ΕΕΜΗ:

• Facebook: Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος – ΕΕΜΗ
• X: HASL
• LinkedIn: ΕΕΜΗ Ελληνική Εταιρεία Μελέτης Ήπατος
• Instagram: eemh_insta
• Podcast / Vidcast: eemh.gr/podcasts/