Συγκεκριμένα, ο Δρ. Michel Thieren, ειδικός αντιπρόσωπος του ΠΟΥ στο Ισραήλ, πέρασε σχεδόν δύο εβδομάδες ταξιδεύοντας σε όλη τη χώρα για να δει πώς ανταποκρίνεται το σύστημα υγείας μετά τις επιθέσεις της Χαμάς στις 7 Οκτωβρίου.

Ο Δρ. Thieren, δημοσίευσε τον απολογισμό των όσων κατέγραψε στο Ισραήλ αναφέροντας μεταξύ άλλων πως «περισσότερες από 2 εβδομάδες μετά τις επιθέσεις στο Ισραήλ που άφησαν πίσω τους 1.400 νεκρούς και πάνω από 4.600 τραυματίες, οι πάροχοι υγειονομικής περίθαλψης εκεί συνεχίζουν να εργάζονται νυχθημερόν για να ανταποκριθούν στις τεράστιες ανάγκες των ασθενών τους».

Αμέσως μετά τις επιθέσεις της 7ης Οκτωβρίου, ο Περιφερειακός Διευθυντής του ΠΟΥ για την Ευρώπη Dr. Hans Henri P. Kluge προσέφερε την υποστήριξη του ΠΟΥ, στο πλαίσιο της ανθρωπιστικής εντολής του Οργανισμού, στην υγειονομική αντίδραση υπό την ηγεσία του ισραηλινού Υπουργείου Υγείας. Το Υπουργείο απάντησε ότι, εκείνη τη στιγμή, το σύστημα υγείας αντιμετώπιζε τις ανάγκες, αλλά ότι δεν θα δίσταζε να ζητήσει βοήθεια αν χρειαζόταν.

Μέχρι στιγμής έχουν καταγραφεί οκτώ επιθέσεις κατά της υγειονομικής περίθαλψης και των ιατρικών εγκαταστάσεων στο Ισραήλ μέσω του συστήματος επιτήρησης του ΠΟΥ για τις επιθέσεις κατά της υγειονομικής περίθαλψης, με 7 θανάτους να αποδίδονται σε αυτές.

Ο Dr. Thieren έχει εξετάσει την υγειονομική αντίδραση σε πολλαπλά μέτωπα, επισκεπτόμενος νοσοκομεία, ακούγοντας τους τραυματίες, μιλώντας με εκτοπισμένους, περιηγούμενος σε κατεστραμμένες και εγκαταλελειμμένες πόλεις και χωριά και παρατηρώντας το περίπλοκο, εξαιρετικά δύσκολο έργο των ιατροδικαστών που δεν έχουν ακόμη ταυτοποιήσει επίσημα σχεδόν τους μισούς από τους νεκρούς.

Μεταξύ των χώρων που επισκέφθηκε ο Δρ. Thieren είναι ένα νοσοκομείο στην παράκτια πόλη Ασκελόν, όπου νοσηλεύονται πολλοί από τους τραυματίες.

«Αυτό που είναι τόσο εντυπωσιακό είναι ότι σχεδόν όλοι οι άνθρωποι με τους οποίους μίλησα, η συντριπτική τους πλειοψηφία με σοβαρά τραύματα από πυροβολισμούς, θραύσματα και εγκαύματα, δεν ήθελαν να μιλήσουν καθόλου για τον εαυτό τους αλλά για τους ανθρώπους που είδαν να πεθαίνουν μπροστά τους», δήλωσε ο Δρ Thieren και πρόσθεσε πως «σχεδόν όλοι αυτοί οι επιζώντες είχαν δει κάποιον άλλο να πεθαίνει πριν τραυματιστούν οι ίδιοι. Είναι απόλυτα στοιχειωμένοι από αυτό. Είναι κυρίαρχο στις σκέψεις τους. Τόσοι πολλοί χρειάζονται επειγόντως υποστήριξη ψυχικής υγείας».

Εκτός από τους νεκρούς ή τραυματίες, πάνω από 200 Ισραηλινοί όμηροι παραμένουν σε αιχμαλωσία, συμπεριλαμβανομένων γυναικών, παιδιών και ηλικιωμένων, ενώ πολλοί από αυτούς φέρονται να πάσχουν από προϋπάρχουσες παθήσεις υγείας που απαιτούν συνεχή φροντίδα. Ο ΠΟΥ και οι εταίροι των Ηνωμένων Εθνών έχουν επανειλημμένα ζητήσει την άμεση και άνευ όρων απελευθέρωσή τους.

«Το γεγονός ότι τόσοι πολλοί Ισραηλινοί εξακολουθούν να κρατούνται όμηροι από τη Χαμάς σημαίνει ότι δεν υπάρχει καμία ευκαιρία για το ευρύτερο κοινό να ξεκινήσει τη διαδικασία επούλωσης», παρατήρησε ο Δρ Thieren, ο οποίος έχει μιλήσει με συγγενείς πολλών από τους απαχθέντες Ισραηλινούς. «Είναι στο μυαλό τους 24 ώρες το 24ωρο. Έχει προστεθεί στη συλλογική ψυχολογική επιβάρυνση που παρατηρείται σε εθνικό επίπεδο, προκαλώντας οξεία ανάγκη για υπηρεσίες ψυχικής υγείας», ανέφερε χαρακτηριστικά.

Ο Δρ. Thieren δήλωσε ότι άκουσε αρκετούς γιατρούς και νοσηλευτές που περιθάλπουν τους τραυματίες, οι οποίοι μοιράστηκαν μαζί του ότι και οι ίδιοι βρίσκουν την ψυχική τους υγεία να επηρεάζεται από τις ιστορίες που ακούνε από τους επιζώντες και τα τραύματα που περιθάλπουν.

«Από ό,τι βλέπω, τα προβλήματα ψυχικής υγείας φαίνεται να εξαπλώνονται ραγδαία στον πληθυσμό της χώρας. Ο ανθρώπινος πόνος είναι τεράστιος. Οι άνθρωποι απλά δεν αισθάνονται πια ασφαλείς, και αυτό είναι μια πλήρης αλλαγή στην πρόσφατη ιστορία τους».

Ο Dr. Thieren επισκέφθηκε επίσης αρκετές στρατιωτικές βάσεις όπου οι σοροί πολλών από τα θύματα των επιθέσεων φυλάσσονται σε ψυγεία. «Οι γιατροί και οι ιατροδικαστές εξακολουθούν να εργάζονται για την ταυτοποίηση των πτωμάτων. Είναι όλα τυλιγμένα σε πλαστικές σακούλες. Υπάρχουν προφανώς σώματα ενηλίκων και σώματα παιδιών, αλλά η συντριπτική πλειονότητα των σακουλών είναι παραμορφωμένες. Παρά το γεγονός ότι το Ισραήλ διαθέτει μερικούς από τους καλύτερους ιατροδικαστές στον κόσμο, μόνο 700 - μόλις τα μισά από τα 1400 θύματα - έχουν ταυτοποιηθεί θετικά μέχρι στιγμής. Αυτό, φυσικά, έχει απίστευτες επιπτώσεις σε όσους κάνουν αυτή την απαραίτητη δουλειά», εξήγησε.

«Έχω επισκεφθεί πόλεις-φαντάσματα στο νότο, οι πληθυσμοί των οποίων έχουν εκκενωθεί. Υπάρχει ακόμη η τρομερή δυσοσμία του θανάτου. Έχω ακούσει τόσους πολλούς ανθρώπους να διηγούνται τις ιστορίες τους. Επιζώντες, τραυματίες, ψυχίατροι, γιατροί, πρώτοι ανταποκριτές και στρατιώτες - όλες οι αφηγήσεις τους είναι φρικιαστικές. Η σκιά του εθνικού σοκ και της θλίψης έχει βυθίσει τη χώρα στη νύχτα. Όταν η ψυχική υγεία χάνεται, χάνεται και η σωματική υγεία»

Στο πλαίσιο του ρόλου του ως Ειδικός Αντιπρόσωπος του ΠΟΥ, ο Δρ. Thieren συναντήθηκε επίσης με μια σειρά από δημόσια και επίσημα πρόσωπα για να μετρήσει τις απόψεις τους σχετικά με τις ανάγκες υγείας αυτή τη στιγμή και να εκφράσει την αλληλεγγύη του ΠΟΥ προς όλους τους πολίτες και τους εργαζόμενους στον τομέα της υγείας, παντού.

Σύγκρουση και ψυχική υγεία

Μια ανασκόπηση 129 μελετών του ΠΟΥ σε 39 χώρες, που δημοσιεύθηκε το 2022, δείχνει ότι μεταξύ των ανθρώπων που βίωσαν πόλεμο ή άλλη σύγκρουση τα προηγούμενα 10 χρόνια, 1 στους 5 (22%) πάσχει από κατάθλιψη, άγχος, διαταραχή μετατραυματικού στρες, διπολική διαταραχή ή σχιζοφρένεια.

«Εν μέσω μιας σειράς συνεχιζόμενων συγκρούσεων στην Ευρωπαϊκή Περιφέρεια του ΠΟΥ και σε παγκόσμιο επίπεδο, ο οργανισμός τονίζει ότι οι πολίτες και οι εργαζόμενοι στον τομέα της υγείας δεν πρέπει ποτέ να αποτελούν στόχο, οπουδήποτε. Βία, θάνατοι, τραυματισμοί, εκτοπισμός - όλα αυτά συμβάλλουν σε σημαντικές, μακροπρόθεσμες προκλήσεις, στις οποίες τα συστήματα υγείας είναι δύσκολο να ανταποκριθούν επαρκώς».

Ο Δρ Rockenschaub πρόσθεσε: «Μόνο ο τερματισμός της συνεχιζόμενης βίας, μεταξύ άλλων μέσω της άμεσης απελευθέρωσης όλων των ομήρων, μπορεί να αρχίσει να συμβάλλει στην ανακούφιση του ανθρώπινου πόνου των πληγέντων».

Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΥ

Οι κατευθυντήριες γραμμές του ΠΟΥ για την αντιμετώπιση των επειγουσών αναγκών ψυχικής υγείας σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης σε διάφορα επίπεδα, από τις βασικές υπηρεσίες έως την κλινική περίθαλψη, περιλαμβάνουν τα εξής:

• Οι ψυχολογικές πρώτες βοήθειες σε άτομα που βιώνουν οξεία δυσφορία θα πρέπει να διατίθενται από εργαζόμενους στο πεδίο, συμπεριλαμβανομένου του υγειονομικού προσωπικού, των εκπαιδευτικών και των εκπαιδευμένων εθελοντών.
• Η βασική κλινική φροντίδα ψυχικής υγείας που καλύπτει καταστάσεις προτεραιότητας, όπως η κατάθλιψη, οι ψυχωσικές διαταραχές και η επιληψία, θα πρέπει να παρέχεται σε κάθε μονάδα υγειονομικής περίθαλψης από εκπαιδευμένο και εποπτευόμενο προσωπικό γενικής υγείας.
• Οι ψυχολογικές παρεμβάσεις, όπως η επίλυση προβλημάτων, η ομαδική διαπροσωπική θεραπεία και οι παρεμβάσεις που βασίζονται στις αρχές της γνωσιακής-συμπεριφορικής θεραπείας για άτομα που επηρεάζονται από παρατεταμένη δυσφορία, θα πρέπει να προσφέρονται από ειδικούς στους τομείς αυτούς.
• Η προστασία και η προώθηση των δικαιωμάτων των ατόμων με σοβαρές καταστάσεις ψυχικής υγείας και ψυχοκοινωνικές αναπηρίες είναι ιδιαίτερα κρίσιμη σε καταστάσεις έκτακτης ανθρωπιστικής ανάγκης. Αυτό περιλαμβάνει την επίσκεψη, την παρακολούθηση και την υποστήριξη των ατόμων σε ψυχιατρικές εγκαταστάσεις και οίκους ευγηρίας.
• Θα πρέπει να δημιουργηθούν σύνδεσμοι και μηχανισμοί παραπομπής μεταξύ των ειδικών ψυχικής υγείας, των γενικών παρόχων υγειονομικής περίθαλψης, των εργαζομένων υποστήριξης στην κοινότητα και άλλων παρόχων υπηρεσιών, όπως τα σχολεία, οι κοινωνικές υπηρεσίες και τα κέντρα έκτακτης ανάγκης.
• Θα πρέπει να ενισχυθεί η κοινοτική αυτοβοήθεια και η κοινωνική υποστήριξη.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την ψυχική υγεία σε καταστάσεις έκτακτης ανάγκης, ακολουθήστε το σύνδεσμο.https://www.who.int/news-room/fact-sheets/detail/mental-health-in-emergencies