Ο ανθρώπινος εγκέφαλος έχει αποδειχτεί ότι παρακολουθεί τι συμβαίνει γύρω του κατά τη διάρκεια του ύπνου. Από τι στιγμή που θα κλείσουν τα μάτια σου, αυτή η παρακολούθηση πρέπει να βασιστεί σχεδόν αποκλειστικά στην ακοή.
Συνεπώς, ο εγκέφαλος αντιμετωπίζει μία δύσκολη πράξη ισορροπίας. Για να προστατέψει τον ύπνο, πρέπει να υποβαθμίσει τους αβλαβείς ήχους, όπως τον ήχο μίας σταγόνας που πέφτει από την οροφή ή τον ήχο από την ανοιχτή τηλεόραση. Πρέπει, όμως, να είναι και σε εγρήγορση σε περίπτωση που ακουστεί κάποιος επικίνδυνος ήχος.
Μία νέα μελέτη, που δημοσιεύτηκε στο περιοδικό Neuroscience, υποστηρίζει ότι ένας τρόπος με τον οποίο ο εγκέφαλος διακρίνει ανάμεσα σε ασφαλείς και πιθανώς βλαβερούς ήχους είναι αντιδρώντας διαφορετικά σε οικείους και μη οικείους ήχους.
Επιστήμονες από το πανεπιστήμιο του Σάλτσμπουργκ επιστράτευσαν 17 εθελοντές που κοιμήθηκαν σε ένα εργαστήριο ύπνου. Καθώς κοιμούνταν, η ηλεκτρική δραστηριότητα των εγκεφάλων τους καταγραφόταν με τη ηλεκτροεγκεφαλογραφίας (EEG).
Κατά τη διάρκεια της νύχτας, οι επιστήμονες άφησαν να ακουστούν διάφορα ηχογραφημένα μηνύματα, σε έναν απαλό ήχο που δε θα τους ξυπνήσει. Στα ηχητική αποσπάσματα, μία φωνή διαβάζει ονόματα, συμπεριλαμβανομένου του ίδιου του εθελοντή και άλλων. Κάποιες φορές η φωνή ήταν ενός κοντινού ανθρώπου τους, όπως του πατέρα ή του συντρόφου τους και κάποιες φορές ήταν μία φωνή που δεν ήταν οικεία.
Τα αποτελέσματα της μελέτης
Οι επιστήμονες εξέτασαν πιθανές διαφορές στις απαντήσεις των εγκεφάλων στα δύο είδη φωνής. Εντόπισαν 2 απαντήσεις του εγκεφάλου, που διαφοροποιούταν ανάλογα με το πόσο οικεία ήταν η φωνή: συμπλέγματα Κ και μικροδιεγέρσεις.
Τα συμπλέγματα Κ είναι δυνατα κύματα που παρατηρούνται στην ηλεκτροεγκεφαλογραφία ύπνου και διαρκούν περίπου μισό δευτερόλεπτο. Ο εγκέφαλος μπορεί να τα δημιουργήσει αυθόρμητα, αλλά τις περισσότερες φορές συμβαίνουν μετά από μια εξωτερική διαταραχή, όπως κάποιος να σας αγγίζει ελαφρά όταν κοιμάστε. Θεωρείται ότι προστατεύουν τον ύπνο εμποδίζοντάς σας να ξυπνήσετε εάν η διαταραχή είναι πιθανό να είναι αβλαβής.
Οι ερευνητές διαπίστωσαν ότι οι άγνωστες φωνές πυροδοτούν περισσότερα συμπλέγματα Κ σε σχέση με τις οικείες φωνές. Υποδηλώνουν ότι ήχοι που θα μπορούσαν να είναι πιο απειλητικοί είναι πιο πιθανό να σας ξυπνήσουν, επομένως ο εγκέφαλος πρέπει να εργαστεί σκληρότερα για να τους καταστείλει.
Είναι ενδιαφέρον ότι η διαφορά στα συμπλέγματα Κ μεταξύ οικείων και άγνωστων φωνών εξαφανίστηκε στο δεύτερο μισό της νύχτας. Αυτό μπορεί να αντανακλά την εκμάθηση του εγκεφάλου ότι η άγνωστη φωνή είναι ασφαλής.
Οι άγνωστες φωνές προκάλεσαν επίσης περισσότερες μικροδιεγέρσεις σε σχέση με τις οικείες φωνές. Οι μικροδιεγέρσεις είναι ένα φυσιολογικό μέρος του ύπνου και εμφανίζονται στην ηλεκτροεγκεφαλογραφία ως ένας σύντομος συνδυασμός εγκεφαλικής δραστηριότητας που μοιάζει με τον ύπνο. Όπως τα συμπλέγματα Κ, μπορούν να συμβούν αυθόρμητα ή μετά από μια εξωτερική διαταραχή. Μπορούν να διαρκέσουν για αρκετά δευτερόλεπτα, αλλά συνήθως δεν έχουν ως αποτέλεσμα το άτομο να ξυπνήσει.
Η λειτουργία των μικροδιεγέρσεων δεν είναι καλά κατανοητή. Προηγούμενη έρευνα έχει δείξει ότι μπορεί να παίζουν ρόλο στην επεξεργασία πληροφοριών από το περιβάλλον για να καθοριστεί εάν θα μπορούσε να είναι επιβλαβής ή όχι.
Τι σημαίνουν όλα αυτά;
Αν και πρόκειται για μια μικρή μελέτη, τα ευρήματα προσθέτουν στοιχεία στις υπάρχουσες θεωρίες που εξηγούν πώς ο ανθρώπινος εγκέφαλος μας προστατεύει από τον κίνδυνο κατά τη διάρκεια του ύπνου. Οι επιστήμονες είχαν προηγουμένως προτείνει ότι ο εγκέφαλος εισέρχεται σε «λειτουργία επεξεργασίας φρουρού» ή «λειτουργία αναμονής» ενώ κοιμόμαστε.
Αυτό σημαίνει ότι ο εγκέφαλος συνεχίζει να παρακολουθεί τα γεγονότα στο περιβάλλον, ακόμη και όταν η συνείδηση εξασθενεί καθώς κοιμόμαστε βαθύτερα. Οι εισερχόμενες πληροφορίες υποβάλλονται σε επεξεργασία για να αποφασιστεί εάν είναι σχετικές και επικίνδυνες. Ανάλογα με αυτή την αξιολόγηση, ο εγκέφαλος είτε προστατεύει τον ύπνο είτε μας ξυπνά.
Τα αποτελέσματα αυτής της μελέτης υποδηλώνουν ότι η ταυτότητα ενός ομιλητή είναι μια πιθανή ένδειξη κινδύνου: οι οικείοι ομιλητές θεωρούνται ασφαλείς, ενώ οι άγνωστοι ομιλητές θα μπορούσαν να αποτελέσουν απειλή. Τα εξελικτικά οφέλη είναι εύκολο να εκτιμηθούν.
Αλλά είναι δύσκολο να αποδειχθεί ότι τα αυξημένα συμπλέγματα Κ και οι μικροδιεγέρσεις ως απάντηση σε άγνωστες φωνές αντιπροσωπεύουν την δυνατότητα του εγκεφάλου να εντοπίσει έναν πιθανό κίνδυνο. Θα μπορούσε επίσης απλώς να είναι ότι οι νέες φωνές τραβούν περισσότερο την προσοχή. Σε κάθε περίπτωση, αν δυσκολεύεσαι να κοιμηθείς σε ένα νέο περιβάλλον, όπως σε ένα ξενοδοχείο, τώρα ξέρεις το λόγο. Ο εγκέφαλος σου προσαρμόζεται στο νέο περιβάλλουν, πυροδοτώντας Κ συμπλέγματα και μικροδιγέρσεις περισσότερο από το συνηθισμένο. Παράλληλα, μαθαίνει περισσότερα για το νλεο περιβάλλον και σύντομα θα προσαρμοστεί.
ΠΗΓΗ: theconversation
