Την κάλυψη του κενού στη δευτερογενή χρήση γενετικών δεδομένων μ' έναν ελκυστικό για επενδύσεις τρόπο προτείνει ο καθηγητής Πολιτικής της Υγείας της Σχολής Οικονομικών και Πολιτικών Επιστημών του Λονδίνου (LSE), Ηλίας Μόσιαλος, καλώντας την κυβέρνηση να κινηθεί άμεσα και να δημιουργήσει βιοτράπεζα.
Σε γενικές γραμμές μια βιοτράπεζα ,στο πλαίσιο δηλαδή της δευτερογενούς χρήσης δεδομένων υγείας, αποθηκεύει και διαχειρίζεται δείγματα αίματος για βιοϊατρική έρευνα. Η χρήση των δεδομένων από τους φορείς υγείας για την θεραπεία ή τη βελτίωση της υγείας του πολίτη χαρακτηρίζεται πρωτογενής. Όταν τα δεδομένα αυτά αξιοποιούνται, ανωνυμοποιημένα, για την ιατρική έρευνα , τότε η χρήση τους χαρακτηρίζεται δευτερογενής.
Στην περίπτωση των γενετικών δεδομένων το πεδίο είναι σε μεγάλο βαθμό ακόμα ακάλυπτο, όπως εξηγεί ο κ. Μόσιαλος.
«Δεν έχουν πολλές χώρες βιοτράπεζα. Αν κινηθούμε γρήγορα θα είμαστε από τις πρώτες και θα έχουμε συγκριτικό πλεονέκτημα, γιατί θα μπορέσουμε να συγκρίνουμε τα στοιχεία της βιοτράπεζας με τα στοιχεία της χρήσης των παρεχόμενων υπηρεσιών με άλλα στοιχεία του ελληνικού πληθυσμού, πχ αν καπνίζει, αν είναι υπέρβαρος, αν αθλείται», ανέφερε ο καθηγητής μιλώντας σε δημοσιογράφους στο περιθώριο του 24ου Ετήσιου Συνεδρίου Healthworld της AmCham. «Αυτό θα μας βοηθήσει επενδυτικά. Όποια χώρα έχει τόσο πλούτο δεδομένων μπορεί να προσελκύσει επενδύσεις από εταιρείες τεχνολογίας», εξήγησε.
Προειδοποίησε, ωστόσο, ότι «σε 10 χρόνια δεν είμαι σίγουρος αν θα έχουμε αυτή τη δυνατότητα γιατί όλο και περισσότερες χώρες θα κινούνται σε αυτή την κατεύθυνση».
Τα πλεονεκτήματα της Ελλάδας
«Η Ελλάδα έχει πολλές δυνατότητες να πάει μπροστά. Έχουμε ένα ενιαίο ταμείο, τον ΕΟΠΥΥ, ο οποίος πρέπει να γίνει ένα πραγματικό ασφαλιστικό ταμείο – δεν μπορεί να είναι ένας παθητικός πληρωτής υπηρεσιών», σημείωσε. Σύμφωνα με τον κ. Μόσιαλο, αυτή τη στιγμή ο ΕΟΠΥΥ αποζημιώνει δημόσια και ιδιωτικά θεραπευτήρια και γιατρούς, αλλά θα πρέπει να είναι πιο ενεργητικός.
«Θα πρέπει να συνδέει τις αποζημιώσεις με την βάση την ποιότητα του παραγόμενου έργου, αυτή θα πρέπει να είναι η επόμενη φάση του ΕΟΠΥΥ», εξήγησε.
Για τον κ. Μόσιαλο βέβαια, η χώρα πρέπει να αποκτήσει μια πολιτική για τα δεδομένα.
«Όταν έχεις ένα ενιαίο ασφαλιστικό ταμείο είσαι σε ισχυρή θέση να συλλέξεις όλα τα δεδομένα της υγείας, δηλαδή της χρήσης των υπηρεσιών υγείας και από το δημόσιο και τον ιδιωτικό τομέα, υπό ένα ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο», σημείωσε και πρόσθεσε πως σε αυτή την κατεύθυνση θα πρέπει να προχωρήσουμε στην ίδρυση βιοτράπεζας, του γενετικού υλικού του ελληνικού πληθυσμού.
Ευρωπαϊκός Χώρος Δεδομένων Υγείας
«Το ρυθμιστικό πλαίσιο είναι σωστό. Πρέπει βέβαια να λυθούν τεχνικά προβλήματα το πως τα δεδομένα που συλλέγουμε με διαφορετικούς τρόπους στα κράτη μέλη μπορούν να μπουν σε ένα ενιαίο πλαίσιο χρήσης», σημείωσε ο κ. Μόσιαλος απαντώντας σε ερώτηση του News4Health για τον Ευρωπαϊκό Χώρο Δεδομένων Υγείας.
Πρόσθεσε, όμως, πως πέρα από αυτό πρέπει να πάμε και στην ανάλυση των γενετικών δεδομένων. «Δεν είναι πολλές χώρες στην Ευρώπη που έχουν βιοτράπεζα. Η πιο καλή είναι Μ. Βρετανίας. Το Αμπού Ντάμπι έπεται με πολύ μεγάλα δεδομένα, έχουν σχεδόν το σύνολο του πληθυσμού», εξήγησε και πρόσθεσε: «Εδώ είναι η δυνατότητα της Ελλάδας. Μια μικρή χώρα, με ένα ασφαλιστικό ταμείο, θα μπορούσε να γίνει ένα ενιαίο κανονιστικό πλαίσιο και να προχωρήσουμε».
